Tuy nhiên, qua� khư� đã qua rồi, còn tương lai thì chưa đê�n – và hy v�ng ở tương lai cũng có thể chẳng bao gi� đê�n. Cả hai đều là ảo ảnh, là hư vô… Một ca�i đã thoa�t khỏi ta. Một ca�i ta mong đê�n, nhưng chưa chắc đã đến. Hầu hê�t chu�ng ta đều đặt cuộc sô�ng trên hai chiê�c phao nổi â�y – là hai bào ảnh. Còn hiện tại lại để thoa�t khỏi tầm tay của mình, hoặc cô� tình trô�n tra�nh, vì nhi�u ngư�i cho rằng “nó quá phũ phàng…�.

Một cuộc sô�ng điều hòa ở nội tâm không thể đạt ở qua� khư� và tương lai, mà chỉ có thể đạt được tại giao điểm của nó là “hiện tại�, tư�c là ở chỗ hiện giờ, ngay tại cái không gian và th�i gian ta đang tiếp xúc với hít thở, ăn uống, hoạt động, tu h�c, nghỉ ngơi, vui chơi giải trí…là những sự kiện liên quan đến sự sống, nó chỉ xuất hiện trong hiện tại, nếu để nó qua đi thì không bao gi� tìm thấy được nữa. Nếu chư�ng được giao điểm “hiện tại� â�y, là không thâ�y co� qua� khư� và tương lai, sô�ng và chê�t, thời gian và không gian. Chi�nh tại ca�i hiện tại â�y chúng ta mới tìm được sự giải thoa�t, vì đau khổ chỉ diễn ra trong hiện tại thì sự giải thoát đau khổ cũng phải tự tìm ra để giải quyết trong hiện tại.

HÃY S�NG VỚI HIỆN TẠI

Phật ngôn:

“Quá khứ đã qua, tương lai chưa tới, sự sống chỉ có thể được tiếp xúc trong giây phút hiện tại.�

Kinh Bhaddekaatta

Ngư�i �ạo muốn có một cuộc sống an lạc, thì hãy dành số thì gi� hiện tại cho sự sống, tu h�c và giải thoát. Muốn được vậy thì chúng ta chỉ cần tập trung tâm ý vào từng hoạt động trong hiện tại. �ức Phật cho rằng: “Sự sống chỉ có mặt trong hiện tại, nên tâm ý con ngư�i phải luôn an trú trong giây phút hiện tại�.

�i�u nầy Chúa Jesus cũng khuyên rằng: “�ừng lo lắng v� ngày mai, ngày mai cứ để ngày mai lo. Ngày nào có cái khổ của ngày đó.�

Không phải các Ngài khuyên chúng ta không lo nghĩ đến tương lai, vì kế hoạch hướng tới tương lai thì chúng ta cứ dự tính, nhưng đừng để tương lai chi phối hiện tại. Nếu tâm ý ngư�i tu không tập trung sống với hiện tại, thì số thì gi� thư�ng nhật chỉ mới có trên lý thuyết, coi như ta chỉ tồn tại cái xác thân, chứ tâm ý không hiện hữu trong giây phút ta đang sống, coi như ta đang sống với quá khứ hoặc tương lai, tức là không lưu tâm gì đến hiện tại, do đó ta chưa hòa nhập được với �ạo.

CỤ THỂ HÓA NHỮNG HOẠT �ỘNG TRONG SỰ S�NG VỚI HIỆN TẠI

L�i Chúa Jesus:

“�ừng lo lắng v� ngày mai, ngày mai cứ để ngày mai lo. Ngày nào có cái khổ của ngày ấy�.

Mat .6: 34

Trong Phương Luyện tập thân thể �ức Hộ Pháp Phạm Công Tắc có dạy: “Phải tập suy nghĩ cho chơn chánh�. Chơn chánh đây ngoài ý nghĩa không suy nghĩ đến việc vạy tà, mà còn có nghĩa làm việc gì cũng phải đem hết chánh tâm thành ý tập trung đến việc đó, đừng để tâm ý tản mát đến việc khác. Phật giáo g�i là “Chánh niệm�, làm như vậy là để chúng ta thực sự sống với hiện tại, tức là làm cho:

“Thân thể mình đây tùy tùng phù hạp với đạo tâm� (L�i �ức Hộ Pháp – Phương tu �ại �ạo)

Nhi�u triết gia đã khuyên chúng ta hãy trân tr�ng những gì chúng ta đã có trong hiện tại, bởi vì trong hiện tại chúng ta chỉ cần mở mắt, lắng tai là chúng ta nghe thấy, tiếp nhận tất cả sự nhiệm mầu của sự sống. �ó là th�i gian ta làm chủ được ta, từ hít thở đến ăn uống, nghỉ ngơi, cho đến những công việc phục vụ cho đ�i sống. Nên cái gì hiện có trong tầm tay chúng ta là những cái quý giá nhất, những ngư�i mà ta đang tiếp xúc là những nhân vật quan tr�ng nhất, vì h� có thể trực tiếp giúp ta, hay ta giúp h�, những việc làm của chúng ta trong hiện tại là những việc khẩn thiết nhất, kể cả những việc giúp ngư�i khác hiểu đạo, để có được cuộc sống an vui và hạnh phúc thực sự, cũng là việc làm thiết thực nhất. Bởi vì để những cơ hội hiện tại qua đi, làm sao biết được ngày mai ta sẽ làm được việc gì, vì không ai có thể tiên lượng ngày mai sẽ ra sao, nếu chúng ta không quan tâm tr�n vẹn vào những cơ hội đến với ta ngày hôm nay. Có nghĩa là những gì chúng ta có thể làm được ngày hôm nay thì không nên để dến ngày mai.

Chúng ta hãy làm như chiếc tàu thủy, cứ đóng chặc từng phòng cách biệt nhau, nhở một phòng nào thủng ngập nước, cũng không bị chìm, làm hủy diệt cả sự sống của con tàu. Có nghĩa là giữa quá khứ, hiện tại và tương lai chúng ta hãy đóng chặt đừng cho tương thông với nhau. Như vậy hiện tại của chúng ta không h� bị ảnh hưởng, dù quá khứ có đen tối bao nhiêu đi nữa, cũng không phương hại gì đến hiện tại.

Sự “tập trung tư tưởng vào từng sinh hoạt trong ngày hôm nay�, ngôn ngữ nhà Phật g�i là “thân tâm an trú trong hiện tại�. �ức Thế Tôn còn giảng dạy thêm vấn đ� nầy rằng:

“�ừng tìm v� quá khứ,

đừng tưởng tới tương lai.

Quá khứ đã không còn,

tương lai thì chưa tới.

Hãy quán chiếu sự sống,

trong gi� phút hiện tại.

Kẻ thức giả an trú,

vững chãi và thảnh thơi.

Phải tinh tiến hôm nay,

kẻo ngày mai không kịp.

Cái chết đến bất ng�,

không thể nào mặc cả.

Ngư�i nào biết an trú,

đêm ngày trong chánh niệm,

Thì Mâu ni g�i là:

Ngư�i Biết Sống Một Mình�.

(Bhaddekaratta Sutta. Majjhima Nikaya – Kinh Ngư�i biết sống một mình).

HÃY TÌM SỰ GIẢI THO�T TRONG HIỆN TẠI

"Sự giải thoa�t không nằm ở ngày mai mà cũng không co� ở ngày hôm qua. Tôi da�m quyê�t rằng chỉ co� hiện tại, hiện tại ngay bây giờ đây, mơ�i chư�a đựng tâ�t cả sự vật."

Krishnamurti

Mỗi ngư�i trong chúng ta đ�u quan niệm cuộc sô�ng diễn ra trên một giòng thời gian gồm co� qua� khư�, hiện tại và vị lai. Ta đã sanh ra: đo� là qua� khư�. Ngày mai kể cả khi ta sẽ chê�t đi: đo� là vị lai. Giữa hai giơ�i hạn â�y là “hiện tại� nhi�u ngư�i bi quan còn cho đó chỉ là tâ�n bi kịch sô�ng ...

Krishnamurti dạy rằng cuộc sô�ng chẳng phải diễn ra liền lạc trong thời gian, mà diễn ra tròn đầy, tuyệt đô�i trong hiện tại. Chỉ co� hiện tại mới là thực tại: "Sự giải thoa�t không nằm ở ngày mai mà cũng không co� ở ngày qua. Tôi da�m quyê�t rằng chỉ co� hiện tại, hiện tại ngay bây giờ đây, mơ�i chư�a đựng tâ�t cả sự vật�.

Muô�n giải thoa�t đừng trông cậy vào tương lai, vì tương lai thì ke�o dài mãi không bao giờ cùng, còn hiện tại thì nằm ngay ở đây, nơi gặp nhau giữa qua� khư� và tương lai, nghĩa là ở chỗ hiện giờ... Hiểu được vậy là vượt qua tâ�t cả định luật, tâ�t cả giơ�i hạn, là thoa�t khỏi nghiệp ba�o và luân hồi. Những thư� â�y, dầu là sự kiện thật đi nữa, vẫn mâ�t hê�t gia� trị, vì con người đã thường trụ rồi ở vĩnh cửu.

Muô�n sô�ng ca�i ngay hiện giờ â�y - ca�i chân cửu â�y – chúng ta phải xa lìa tâ�t cả những gì thuộc ngày hôm qua và cả mai sau. Tâ�t cả những thần tượng xa v�i, những ti�n ngưỡng cực đoan, những ly� thuyê�t quá khích… tâ�t cả phải mâ�t đi, và chúng ta phải sô�ng - như đo�a hoa tỏa khă�p hương thơm cho thiên hạ - tập trung hẳn vào ca�i hiện giờ đây, no� không phải là ngày qua hoặc mai sau, no� không xa cũng không gần. Ca�i hiện giờ â�y bao dung cả ly� và tình trong nhịp tha�i hòa. Do đo�, con đường giải thoa�t là con đường ở trước mặt: không đuổi theo thời gian, mà ngưng đ�ng lại ở hiện tiền. Ca�i hiện tiền â�y tự no� là viên mãn, nếu thân chư�ng vào cuộc sô�ng hiện tại, thì không đòi hỏi chu�t công kho� nh�c nào, hoặc phải ch� đợi ở bất cứ thời gian nào.

Lại nữa để đạt đến sự giải thoát, thiên hạ đang trông chờ một Thượng �ê� đang ngự trị trên Tr�i cao, nhưng Krishnamurti bảo :

“Không co� Thượng �ê� nào kha�c hơn con người hoàn thiện. Không co� một thần uy nào ở ngoài sai khiê�n được con người. Không co� thiên đường địa ngục nào kha�c hơn những ca�i do chi�nh con người tạo ra. Cho nên con người chỉ co� tra�ch nhiệm đô�i vơ�i mình, khỏi phải trông ch� vào bất cứ ai kha�c�.(Theo Hiện tượng Krishnamurti)

Chúng ta co� thể được giải thoa�t, nhưng phải ở hiện tại, ngay bây giờ đây, chư� không phải ở ngày mai. "Ngay bây giờ đây" có nghĩa là đoạn tuyệt vơ�i qua� khư� nằm ở ky� ư�c, ở bản ngã, và nhâ�t là ở tâm thư�c con người, cũng đừng mơ màng tới một tương lai diệu vợi đôi khi lại không trở thành hiện thực…

Ca�i hiện giờ â�y là ca�i thực tại, và chỉ tự nơi đo�, mơ�i hoàn thiện được cuộc sô�ng. Ca�i hiện giờ â�y hiển hiện bâ�t cư� đâu. Vì thế có ngư�i nói rằng sự “đau khổ� diễn ra trong “hiện tại� thì sự “giải thoát đau khổ� cũng phải diễn ra trong hiện tại.

KẾT LUẬN

Một Chơn sư đã dạy đệ tử rằng:

“Dầu tay con làm việc nào cũng vậy, con cũng phải hết sức chú ý vào đó, và vui lòng mà làm, bởi vì làm đó cũng như làm cho �ức Thượng �ế, chớ không phải làm cho con ngư�i� (Dưới chân Thầy).

Như vậy sự “tập trung tư tưởng vào từng sinh hoạt trong hiện tại�, có một ý nghĩa quan tr�ng, không những chỉ đem lại lợi lạc cho chính bản thân ngư�i thực hiện, mà còn mang ý nghĩa phụng sự cho Thượng �ế, nên đây là một bí pháp nhiệm mầu, đem con ngư�i đến được sự giải thoát... vì khi con ngư�i đã tập trung tư tưởng cao độ, thì thân tâm sẽ đạt đến trạng thái đại định, chơn thần sẽ hòa nhập với giòng thần lực vô biên của Thượng �ế, không những chỉ tạo cho ngư�i đó có một nội lực thâm hậu, dễ dàng gặt hái thành công trong m�i lãnh vực, nhất là trong nếp sống �ạo, mà ngư�i đó còn là một đư�ng vận hà (canal) chuyển tải thần lực của Thượng �ế ban rải xuống trần gian. Lúc đó con ngư�i mới chứng đắc được l�i �ức Chí Tôn nhận định:

“Các con là Thầy, Thầy là các con� (Thánh giáo ngày 22 – 07 - 1926 / 13 - 06 Bính dần / TNHT - Q1 - tr. 3).

Như vậy nếu chúng ta không tìm thấy sự giải thoát ngay trong những sinh hoạt hiện tại, thì không bao gi� chúng ta được giải thoát cả, vì �ạo thơ có câu: “Sinh ti�n bất tri thiên đư�ng lộ, tử hậu nan ly địa ngục môn� (Con ngư�i ngay khi còn sống - tức là hiện tại - mà không tìm ra con đư�ng đi đến Thiên đư�ng, thì sau khi chết khó r�i được cửa địa ngục).

CHUNG

- Một cuộc sô�ng điều hòa ở nội tâm không thể đạt ở qua� khư� và tương lai, mà chỉ có thể đạt được tại giao điểm của nó là “hiện tại�, tức là ở chỗ hiện giờ, ngay tại cái không gian và th�i gian ta đang tiếp xúc với hít thở, ăn uống, hoạt động, tu h�c, nghỉ ngơi, vui chơi giải trí… là những sự kiện liên quan đến sự sống, nó chỉ xuất hiện trong hiện tại, nếu để nó qua đi thì không bao gi� tìm thấy được nữa.

- Nếu chúng ta không tìm thấy sự giải thoát ngay trong những sinh hoạt hiện tại, thì không bao gi� chúng ta được giải thoát cả, vì �ạo thơ có câu: “Sinh ti�n bất tri thiên đư�ng lộ, tử hậu nan ly địa ngục môn� (khi còn sống mà không tìm ra con đư�ng đi đến Thiên đư�ng, thì sau khi chết khó r�i được cửa địa ngục).