16
Oct/2010
|
Những kỳ quan trong thế giá»›i động váºt
Không chỉ loà i ngưá»i má»›i xây dá»±ng nên những kỳ quan, thế giá»›i động váºt cÅ©ng tạo ra những công trình kiến trúc khổng lồ: những tổ mối vÄ© đại, mạng nhện siêu lá»›n, siêu tổ chim. Bên cạnh những công trình kiến trúc vÄ© đại cá»§a loà i ngưá»i, kể cả từ thá»i cổ đại cho tá»›i ngà y nay, thế giá»›i loà i váºt cÅ©ng có những công trình kiến trúc cá»§a riêng mình rất đáng kinh ngạc. Từ những đưá»ng ngầm trong lòng đất cá»§a má»™t tổ kiến có thể dà i hÆ¡n cả Vạn lý trưá»ng thà nh cá»§a Trung Quốc tá»›i những tổ mối có độ cao so vá»›i cÆ¡ thể chúng, thì gần gấp hai lần chiá»u cao tòa tháp cao nhất thế giá»›i hiện đại là Burj Dubai, từ những chuá»—i mạng nhện lá»›n nhất tá»›i Ä‘áºp nước dà i nhất cá»§a loà i hải ly, đó cÅ©ng có thể coi là những kỳ quan cá»§a thế giá»›i hiện đại. Những kẻ dịch chuyển Trái Äất  Những tổ mối khổng lồ cao tá»›i 7,5m Những chú mối là má»™t trong những sinh váºt kỳ lạ nhất trên Trái Äất. Trong má»™t tổ mối, những con mối chúa có kÃch cỡ gấp 30 lần mối thợ, mối lÃnh và chúng cÅ©ng đẻ tá»›i 30 trứng má»—i phút nhằm duy trì được đế chế cá»§a mình. So sánh vá»›i kÃch cỡ cá»§a mình, loà i mối đã thá»±c sá»± xây dá»±ng được má»™t công trình kiến trúc lá»›n nhất trong vương quốc loà i váºt. Những sinh váºt có kÃch cỡ khoảng 12cm nà y có thể xây dá»±ng những tháp mối nặng hà ng trăm tấn, cao tá»›i 7,5m, có đưá»ng kÃnh khoảng 12m. Không chỉ có đà o lên trên, chúng có thể tạo má»™t vương quốc ngầm sâu tá»›i gần 70m trong lòng đất. Những kiến trúc sư cá»§a loà i chim  Những siêu tổ chim có thể chứa tá»›i 400 con chim sẻ Vá»›i đặc tÃnh xã há»™i loà i cao, loà i chim sẻ thuá»™c há» Plocedae, thưá»ng sống ở châu Phi và châu Ã, là má»™t trong những loà i váºt thân thiện nhất trên bầu trá»i. Bằng cách cóp nhặt những váºt liệu từ đủ nÆ¡i, chúng đã xây dá»±ng những cái tổ đẹp đẽ và vô cùng độc đáo, quả thá»±c như má»™t căn há»™ cá»§a loà i ngưá»i. Thay vì xây những cái tổ độc láºp, khoảng gần 300 đôi chim sẻ cùng nhau xây dá»±ng má»™t siêu tổ, vá»›i chiá»u rá»™ng tá»›i 6m, cao 2,5 m, vá»›i từng phòng cho má»—i cặp đôi. Äây quả thá»±c là má»™t tổ chức quy cá»§ và phức tạp cá»§a má»™t loà i chim bé nhá». Những kẻ đà o đưá»ng ngầm kỳ bà trong lòng đất  Mặc dù có hình dạng xấu xÃ, nhưng chuá»™t chÅ©i có tổ chức xã há»™i rất cao như loà i ong, kiến. Loà i chuá»™t chÅ©i không lông thưá»ng sống ở châu Phi, vẫn hay bị gá»i má»™t cái tên, dá»… gây ra nhầm lẫn - "những chú chó con cá»§a cát", nhưng cÅ©ng gợi lên rằng, những chú thợ đà o đất nà y rất dá»… thương và thân thiện. Tuy nhiên, chuá»™t chÅ©i là má»™t trong số những loà i thú có vú có tổ chức xã há»™i độc đáo, cao cấp. Kiểu tổ chức nà y thưá»ng thấy ở những tổ chức sinh váºt lá»›n như kiến, mối, ong vò vẽ. Má»™t quần thể chuá»™t chÅ©i thưá»ng có 100 con sống vá»›i nhau dưới lòng đất, nÆ¡i chúng đà o những đưá»ng hầm liên thông dà i dặc. Äặc Ä‘iểm giúp chúng không nuốt đất, chất bẩn là do hà m răng lá»›n đặc biệt nằm ở phÃa đằng trước môi. Siêu nhân khám phá lòng đất  Tổ kiến vÄ© đại được khám phá dà i tá»›i 6.400km. Äà n kiến lá»›n nhất được khám phá, nằm ở châu Âu, có tổ dà i hÆ¡n 6.400 km, vá»›i số lượng hà ng tỉ con. Chắc hẳn má»i ngưá»i má»›i chỉ chú ý đến kiến ở khả năng mang vác mạnh mẽ: có thể mang những váºt nặng gấp nhiá»u lần trá»ng lượng cÆ¡ thể; nhưng má»i ngưá»i hầu như Ä‘á»u quên việc nhìn và o các cấu trúc ngầm mà chúng xây dá»±ng. Tổ kiến trên hình có diện tÃch là 46m2, có chiá»u sâu tá»›i 7,5m và cần đà o bá» Ä‘i khoảng 40 tấn đất hoặc chất bẩn. Thợ xây dưới nước độc nhất  Những chiếc tổ được xây từ má»i thứ chúng nhặt được. Không giống như những loà i động váºt thú vị và công trình kiến trúc cá»§a chúng đã kể trên đây, loà i bá» cánh lông không xây dá»±ng những siêu cấu trúc hoà nh tráng. Ngược lại, chúng là m những công trình bé trong thá»i gian khoảng má»™t phút, nhưng lại ấn tượng sâu sắc. Các con bá» cánh lông sá» dụng bất kỳ váºt liệu nà o sẵn có, từ cát hay những con ốc để bồi đắp nên má»™t công trình dưới nước khá hoà n hảo: những chiếc vá» di động. Nó giúp chúng bảo vệ mình cÅ©ng như là nÆ¡i trú ngụ trong thá»i kỳ phát triển. Cuối cùng, chúng đủ lá»›n, bÆ¡i lên mặt nước, nÆ¡i nó trút bá» công trình kiến trúc độc đáo cá»§a mình, vẫy cánh bay Ä‘i. Äáºp nước cá»§a hải ly dà i nhất trên thế giá»›i  Äáºp nước do các gia đình hải ly xây dá»±ng. Ká»· lục thế giá»›i vá» Ä‘áºp nước do hải ly xây dá»±ng, được ghi nháºn, có chiá»u dà i khoảng 800m và đã tồn tại qua má»™t thế kỉ. Từ hình ảnh thu được cá»§a máy không báo, má»i ngưá»i phát hiện ra rằng có Ãt nhất hai gia đình hải ly cùng là m việc để xây dá»±ng nên con Ä‘áºp. Chúng ngồi sát vá»›i nhau từng con má»™t và là m việc cáºt lá»±c. Lý do khiến các chú hải ly phải xây Ä‘áºp, đó là do đặc Ä‘iểm tá»± nhiên cá»§a vùng đất ẩm, những Ä‘áºp nước dà i giúp ngăn được dòng mở rá»™ng cá»§a nước. Mạng nhện lá»›n nhất trên thế giá»›i  Mạng nhện có kÃch thước tá»›i 182m Có hà ng nghìn con nhện đến từ 12 loà i khác nhau đã cùng xây dá»±ng má»™t lưới nhện khổng lồ, mở rá»™ng tá»›i hÆ¡n 182m. Hà nh vi nà y cá»§a chúng rất bất thưá»ng, vì hà ng ngà y chúng phải chiến đấu trong lãnh thổ và vá»›i con mồi, xây dá»±ng những mạng nhện độc láºp. Tuy nhiên, theo báo cáo, do mưa rà o là m cho lượng sâu bá» có thể ăn được dồi dà o hÆ¡n; chÃnh vì thế mà các con nhện chá»n cách hợp tác để cùng nhau thu hoạch món lợi trá»i cho nà y, như má»™t sá»± thÃch nghi tiến hóa. Thêm má»™t ngoại lệ nữa, nhện không chỉ tạo nên lưới nhện má»™t lần mà có thể là m lại ba lần nếu do mưa, gió phá há»ng.
Tags: Baostam
|