Thượng Ä�ế ba ngôi hay là ba lá»›p tâm thức của con ngÆ°á»�i

Ba vị thần tối cao Ấn �ộ Brahma, Vishnu và Shiva

V� hình thức, tôn giáo Veda là một đa thần giáo, nhưng v� bản chất tôn giáo Veda là một nhất thần giáo. Theo tôn giáo Veda, tất cả các thần linh chỉ là những biểu hiện khác nhau của cùng một thực tại, tức là Brahman hay Ishvara (Thượng �ế). Ngư�i ta có thể nhận biết Ngài qua ba ngôi chủ động : đấng Sáng Tạo (Brahma), đấng Bảo Hộ (Vishnu), và đấng Huỷ Diệt (Shiva). Tuy ba mà vẫn quy v� một mối, chẳng phải chỉ đồng nhất trong bản thể và nguồn gốc mà còn trong cả hành động nữa. Vì thế mà trong nhi�u ngôi đ�n Ấn độ giáo, ngư�i ta thấy hình ảnh Tam linh vị đã được thể hiện bằng một cái đầu có ba bộ mặt. Ba ngôi của Thượng �ế là:

- Ngôi thứ nhứt: Shiva – �ức Chúa Cha.

- Ngôi thứ nhì: Vishnu – �ức Chúa Con.

- Ngôi thứ ba: Brahma – �ức Chúa Thánh Thần (Phạm Thiên).

Ba ngôi này có ba trạng thái:

- Ngôi thứ nhứt: Trạng thái �-chí.

- Ngôi thứ hai: Minh-triết, Bác-ái.

- Ngôi thứ ba: Hoạt-động cũng g�i là Trí-tuệ sanh hóa.

Bắt đầu từ ngôi thứ nhì có sự phân chia âm-dương, tinh-thần vật-chất, sự sống và hình thể.

Thượng �ế ẩn diện trong hiện thể của thần linh

Thượng �ế duy nhất tự hữu hằng cửu là nguyên nhân và cứu cánh của toàn thể các thần linh và muôn loài trong vũ trụ. Theo quan niệm của Ấn �ộ, con ngư�i không thể hình dung Thượng �ế bằng bất cứ một ý niệm hay hình ảnh cụ thể nào. Con ngư�i chỉ có thể nhận biết được Thượng �ế qua những vị thần linh biểu hiện cho quy�n năng mầu nhiệm của Ngài.

Cõi Tr�i (Dyaus), �ất (Aditi), và Mư�i Hai Nguyên Lý Tối Cao (Âditya) tức Mư�i Hai Tháng:

Hình ảnh tiếp cận nhất có thể biểu hiện cho Thượng �ế toàn diện là Cõi Tr�i (Dyaus) chứa đựng toàn thể vũ trụ.

Cùng với Cõi Tr�i (Dyaus) là Cha tượng trưng cho Tinh thần, có �ất (Aditi) là Mẹ tượng trưng cho Vật chất. Do hai nguyên lý này mà sinh ra Mư�i Hai Nguyên Lý Tối Cao (Âditya) đi�u hành m�i sinh hoạt giữa Tr�i và �ất, cai quản chư thần và loài ngư�i. (Nói vậy vì mư�i hai tháng trong năm khi chuyển vận lôi cuốn theo tất cả thế gian).

Bộ ba Dyaus-Aditi-Âditya (Cha-Mẹ-Con) với tính cách nhất nguyên, có thể ví như quan niệm v� Thiên Chúa Ba Ngôi Cha-Con-Thánh-thần trong Thiên Chúa Giáo. Lại cũng có thể ví như quan niệm trong Kinh Dịch v� Âm, Dương và các hình thái biểu hiện do sự giao hoà của hai nguyên lý ấy.

Các thần linh trong Veda ngụ khắp ba cõi : Thần cai quản Hạ giới là Lửa (Agni); thần cai quản Không trung la` Gió (Vâyu) và thần cai quản Thiên giới là Mặt tr�i (Suârya). �ó là Ba ngôi tối linh Tri-murti trong Veda.

V� nguyên lý ba ngôi là Dyaus-Aditi-Âditya; v� thể hiện thì Tam linh vị là Thần lửa Agni, Thần gió Vâyu và Thần mặt tr�i Suârya. Vì vậy, �ất và Lửa là một, Bầu Tr�i và Không Khí là một, Cõi Tr�i và Mặt Tr�i là một. Cả ba vừa là Thể vừa là Dụng của cùng một bản chất và là ba yếu tố căn bản của đ�i sống.

“Ba hồn� hay là ba trạng thái tâm thức

Ở Việt Nam nhân gian thư�ng hay có câu nói phổ biến “ba hồn bảy vía�, ba hồn tức là hiện thân của ba ngôi: Chơn Thần, Chơn Nhơn, Phàm Nhơn.

- Ngôi thứ nhứt – Chơn thần – Esprit (Atman).

- Ngôi thứ nhì – Chơn nhơn – Ego (Bouddhi).

- Ngôi thứ ba – Phàm nhơn (hay Trí tuệ) – Personnal Ego (Manas).

Ba trạng thái tâm thức của ba thể là:

- Ngôi thứ nhứt (Atma): Trạng thái �-chí.

- Ngôi thứ hai (Boudhi): Trạng thái Minh-triết, Bác-�i.

- Ngôi thứ ba (Manas): Trạng thái Hoạt-động hay là Trí-tuệ sanh hóa.

Chơn thần lưu trú ở cõi Niết Bàn, càng xuống cõi giới thấp hơn sự rung động vật chất nặng n� làm nó không dễ hoạt động, nên nó sinh ra Chơn Nhơn thay thế cho mình nhận lấy kinh nghiệm từ cõi Niết Bàn, Bồ �� cho tới Thượng thiên (ba cảnh cao Thượng giới). Những h�c h�i của Chơn nhơn ở cảnh giới thấp được truy�n đến Chơn thần.

Xuống các cõi thấp từ Hạ thiên đến cõi Trần, sự rung động vật chất càng nặng n� hơn, Chơn Nhơn không đáp ứng được nên nó sinh ra Phàm Nhơn để hoạt động trong đó. Tinh hoa những sự kinh nghiệm mỗi kiếp của Phàm nhơn đ�u giao lại cho Chơn nhơn. Chơn nhơn có sự sinh hoạt riêng. Giữa Chơn thần và Chơn nhơn, giữa Chơn nhơn và Phàm nhơn đ�u có dây liên lạc với nhau. Nhưng hầu hết trong đ�i sông nhân loại, con đư�ng thông thương giữa Chơn nhơn và Phàm nhơn bị ách tắt bởi những tư tưởng và ý muốn của Phàm Nhơn; vì vậy con đư�ng trở v� với Thượng �ế đã bị vây phủ bởi chông gai.

Một thi sĩ xưa đã diễn tả vai trò hợp nhất của Ba Ngôi trong mấy vần thơ sau:

Thượng �ế duy nhất biểu hiện trong cả ba ngôi

�ấng nào cũng đứng đầu, �ấng nào cũng đứng chót.

Không một đấng nào tách ra riêng biệt

Brahma, Vishnu, Shiva; mỗi �ấng đ�u có thể là :

Thứ nhất, thứ nhì, thứ ba trong ngôi chí thánh.

Tags: Tambaos