Chúng ta ai ai,
Ä‘á»u nháºn ra rằng:
Cuá»™c Ä‘á»i cá»§a mình,
thá»±c nhiá»u Ä‘au khổ,
là bởi nguyên do,
trong kho tâm thức,
chứa nhóm quá nhiá»u.
Nếu muốn giảm bớt,
phiá»n não khổ Ä‘au,
chắc chắn chúng ta,
phải hạ quyết tâm,
ra công dá»n dẹp,
kho tà ng tâm thức.
DỌN KHO ĂN TẾT
Thông lệ hằng năm, năm hết tết đến, nÆ¡i nÆ¡i ngưá»i ngưá»i, dá»n dẹp nhà cá»a, cho ngăn nắp hÆ¡n, sắp xếp bà n ghế, sá»a soạn tá»§ giưá»ng, cho tiện nghi hÆ¡n, trang hoà ng phòng khách, cho sáng sá»§a hÆ¡n, lau chùi bà n thá», cho trang nghiêm hÆ¡n. Tất cả Ä‘á»u được, lo liệu chu tất, trước ngà y đón rước, ông bà tổ tiên, tức là trước ngà y, mùng ba mươi tết, trể lắm cÅ©ng phải, xong hết má»i việc, trước giá» giao thừa. Bởi vì suốt năm, là m việc quần quáºt, má»i ngưá»i Ä‘á»u mong, ngà y đầu má»™t năm, hoà n toà n nghỉ ngÆ¡i, cho thiệt thoải mái, khá»e khoắn tinh thần, phục hồi sức khá»e, chuẩn bị là m việc, suốt trong năm má»›i. Có ngưá»i tin rằng, nếu là m việc nhiá»u, trong ngà y đầu năm, sẽ "giông" cả năm, nghÄ©a là suốt năm, Ä‘á»u phải là m lụng, vất vả cá»±c nhá»c. Dẫu biết đó là , mê tÃn dị Ä‘oan, nhưng không Ãt ngưá»i, cứ tin như váºy. Thá»±c ra năm nà o, chúng ta cÅ©ng phải, là m việc vất vả, má»›i được có ăn, trừ phi thất nghiệp, trừ phi trúng mánh, thần tà i chiếu cố, trúng số chẳng hạn.
Äặc biệt năm nay, má»i ngưá»i chúng ta, ngoà i ra những chuyện, bắt buá»™c kể trên, phải nên là m thêm, má»™t việc ngoại lệ, việc đó chÃnh là :
Dá»n Kho Ä‚n Tết.
* * *
Trong suốt năm qua, hay nhiá»u năm tháng dà i, chúng ta Ä‘em cất và o trong kho bất cứ váºt dụng gì còn tốt, còn xá» dụng được, còn chưa muốn vứt Ä‘i, lại chẳng biết Ä‘em cho ai, có biết cÅ©ng chẳng dám, không khéo sợ mÃch lòng. Tháºm chà nên biết, có các món đồ, cứ mua Ä‘em vá», hoặc ngưá»i khác cho, nhưng chưa có dùng, cÅ©ng bá» và o kho, đợi khi có dịp, Ä‘em cho ngưá»i khác. Lâu ngà y dà i tháng, cái kho ắp lẫm, đã quá bụi bặm, bẩn thỉu dÆ¡ dáy. Hôm nay chúng ta, nhân dịp cuối năm, dá»n dẹp nhà cá»a, muốn Ä‘em và o kho, thêm và i món nữa, nhưng thá»±c không còn, má»™t chá»— nà o trống, để nhét cho vừa. Chúng ta bèn phải, xăn quần cởi áo, ra công dá»n kho, để ăn tết nhứt. Äến khi mở cá»a, bước và o trong kho, lôi ra từng món, món to món nhá», món cÅ© món má»›i, quét bụi sạch trÆ¡n, lau chùi kỹ lưỡng, xem xét kỹ cà ng, kiểm soát đà ng hoà ng, Ä‘em vô trở lại, chẳng muốn bá» Ä‘i, má»™t món nà o hết! Như váºy nghÄ©a là : cái kho vẫn đầy, đủ moi má»i thứ, thiệt là khổ quá, chẳng biết là m sao, giải quyết thế nà o, cho được ổn thá»a. Ngưá»i Ä‘á»i thưá»ng nói: "Bá» thì thương, vương thì tá»™i", chắc có lẽ là trưá»ng hợp nà y đây, chẳng biết đúng váºy hay không?
CÅ©ng váºy, ngoà i cái kho cá»§a cải váºt chất nói trên, đã gây bao nhiêu cá»±c nhá»c rối rắm, chúng ta còn có má»™t cái kho nữa, chứa đựng nhiá»u thứ ác liệt hÆ¡n, kinh khá»§ng hÆ¡n, dữ dằn hÆ¡n, khó khăn hÆ¡n, khó thấy hÆ¡n, khó bá» hÆ¡n, khó chịu hÆ¡n. Cái kho đó là , cái kho chứa gì, ghê rợn quá váºy? Xin thưa trình ngay, khá»i mất thá»i giá», đó chÃnh thá»±c là : "Kho Tà ng Tâm Thức", cá»§a má»—i chúng ta. Thá»±c váºy, tất cả chúng ta, ai ai cÅ©ng có, má»™t cái gá»i là : kho tà ng tâm thức, chứa đựng tất cả, hình ảnh âm thanh, mùi hương mùi vị, cảm xúc ký ức, chúng ta thu lượm, từ khi còn bé, chà cho đến lúc, trở vá» thăm viếng, tổ tiên ông bà .
Chúng ta sống ở trên Ä‘á»i, hằng ngà y phải sinh hoạt, phải là m việc, phải tiếp xúc vá»›i má»i ngưá»i, trong xã há»™i, trong khu phố, trong cá»™ng đồng, trong trưá»ng há»c, trong sở là m, trong hãng xưởng, trong công trưá»ng, trong nông trại. Vá»›i hai con mắt và hai lá»— tai, chúng ta thu nháºn biết bao nhiêu hình ảnh và âm thanh, rồi đưa và o chứa trong kho tà ng tâm thức. Hai con mắt và hai lá»— tai cá»§a chúng ta và như hai bá»™ pháºn quan trá»ng cá»§a má»™t cái máy quay phim, má»—i ngà y quay má»™t cuá»™n băng, vá»›i đầy đủ hình ảnh và âm thanh, từ êm ái dịu dà ng, đến ồn à o náo động, từ thương yêu trìu mến, đến giáºn ghét háºn thù, chưa kịp dán nhãn, chưa kịp đặt tên, đã được đưa và o, cất ngay trong kho. Tạm gá»i đó là : kho tà ng tâm thức.
Trong kho tà ng tâm thức, chúng ta chứa đựng đầy đủ hình ảnh cá»§a ngưá»i thân lẫn kẻ thù, hình ảnh cá»§a những ngưá»i gá»i là tốt, vì đã từng giúp đỡ chúng ta, lẫn hình ảnh cá»§a những kẻ gá»i là xấu, vì đã từng là m chúng ta mÃch lòng. Lâu lâu, chúng ta Ä‘em những hình ảnh đó chiếu Ä‘i chiếu lại, để sống lại cảnh náo động, thương thương, ghét ghét, bên trong tâm trÃ, y như lúc cảnh tượng đó xảy ra trước kia. Hình ảnh những ngưá»i thân thương hiện ra, chúng ta cÅ©ng Ä‘au khổ bất an, thá» thẩn thẩn thá», nhá»› nhung thương mến, muốn được gặp lại, nhưng biết bao giá», má»›i được toại nguyện. Hình ảnh những kẻ đáng ghét hiện ra, chúng ta cÅ©ng Ä‘au khổ bất an, phùng mang trợn mắt, bá»±c bá»™i khó chịu, không muốn nhá»› tá»›i, không muốn gá»i tên, không thèm gặp mặt, nhưng phải gặp hoà i, cứ gặp Ä‘á»u Ä‘á»u, thá»±c là trá»› trêu! Như váºy, việc chúng ta cất giữ những hình ảnh đó, trong kho tà ng tâm thức, là nên hay không nên, là khôn hay không được khôn lắm? Váºy mà giỠđây, nhân dịp cuối năm, tại sao chúng ta, không chịu ra công, dá»n dẹp sạch sẽ, kho tà ng tâm thức, cho được trống trải, mát mẻ khá»e khoắn, đêm ngá»§ được yên, ngà y ăn được ngon?
Trong kho tà ng tâm thức, chúng ta chứa đựng đủ thứ âm thanh, từ những lá»i khen tặng, xưng dương, tán thán, ca ngợi, nịnh hót, tâng bốc, yêu thương, trìu mến, ngá»t ngà o, tình cảm, cảm động, dá»… nghe, cho đến những lá»i vu oan, vu khống, thống trách, hách dịch, trịch thượng, kiêu căng, lăng nhục, thô tục, giáºn há»n, chá»i bá»›i, bươi móc, bêu riếu, phỉ nhổ, phỉ báng, há»§y báng, há»§y nhục, nhục mạ, mạ lỵ, phê bình, chỉ trÃch, khÃch bác, chê trách, khiển trách, trách cứ, câu mâu, lầu bầu, rá»§a xả, xiên xá», xá» xiên, mắc mứu, quở trách, quở mắng, la rầy, la mắng, mắng nhiếc, mắng chá»i, sỉ vả, sỉ nhục, gièm pha, nói xấu, khinh khi, khi dể, coi thưá»ng, coi rẻ, rẻ rúng, sâu độc, sâu hiểm, hiểm ác, ác độc, độc địa, Ä‘ay nghiến, nguyá»n rá»§a, nhiếc mắng, kê tá»§ và o há»ng, tá»ng cho câm mồm, đặt Ä‘iá»u thêm bá»›t, có nói không không nói có, đâm bị thóc thá»c bị gạo, thá»c gáºy bánh xe, thá»±c là khó nghe, nhưng cứ nhá»› hoà i, rất là khó quên, cho nên khó ngá»§, cú rá»§ suốt ngà y, năm nà y tháng khác!
Hai cái lá»— tai cá»§a chúng ta là m việc thá»±c đắc lá»±c, Ä‘em chứa thá»±c nhiá»u thứ, và o trong kho tà ng tâm thức. Những lá»i êm dịu, dá»… chịu dá»… nghe, lại không nhiá»u lắm, nhưng vẫn là m cho, chúng ta khó ngá»§, bất an trằn trá»c, khoái chà hả hê, muốn nghe lần nữa, vẫn chưa thá»a mãn. Những lá»i khó nghe, không ai thèm nghe, không ai thÃch nghe, không ai muốn nghe, không ai chịu nghe, quả thá»±c là nhiá»u. DÄ© nhiên, những lá»i nói như váºy cà ng là m cho chúng ta khó ngá»§, bất an trăn trở, bá»±c bá»™i tức tối, không muốn nghe nữa, nhưng cứ nhá»› hoà i, văng vẳng bên tai, Ãt ai nÃn được. Thá»±c là đau khổ, cho cái lá»— tai, phải nghe dà i dà i, những lá»i cay đắng!
* *
Chúng ta ai ai, Ä‘á»u nháºn ra rằng: Cuá»™c Ä‘á»i cá»§a mình, thá»±c nhiá»u Ä‘au khổ, là bởi nguyên do, trong kho tâm thức, chứa nhóm quá nhiá»u. Nếu muốn giảm bá»›t, phiá»n não khổ Ä‘au, chắc chắn chúng ta, phải hạ quyết tâm, ra công dá»n dẹp, kho tà ng tâm thức. Nhưng phải dá»n dẹp, bằng cách nà o đây, bắt đầu từ đâu, khởi công lúc nà o, tốn hao bao nhiêu, công lao sức lá»±c, bao nhiêu thá»i gian, má»›i dá»n dẹp xong, kho tà ng tâm thức? Trước hết nên biết, mình muốn dá»n dẹp, trống trải kho tà ng, cái việc đầu tiên, phải là m đó là : ngăn ngừa cháºn đứng, đừng có Ä‘em thêm, bất cứ váºt gì, và o kho nữa cả. Sau đó từ từ, chúng ta loại bá», những thứ trong kho. CÅ©ng váºy, nếu muốn cái kho tà ng tâm thức cá»§a mình ngà y má»™t vÆ¡i bá»›t Ä‘i, để phiá»n não cÅ©ng vÆ¡i bá»›t theo, chúng ta đừng quay thêm cuốn phim nà o nữa, trong cuá»™c sống hằng ngà y. NghÄ©a là trong các sinh hoạt hằng ngà y, khi tiếp xúc vá»›i má»i ngưá»i, chúng ta luôn luôn giữ gìn chánh niệm, cố gắng duy trì sá»± bình tÄ©nh thản nhiên, trong má»i hoà n cảnh, trong má»i thá»i gian, trong má»i không gian, không để cho các "tâm tham, tâm sân, tâm si", có cÆ¡ duyên khởi lên, trong tâm trà cá»§a mình.
Thà dụ như có, ngưá»i tá»›i rá»§ rê, hùn hạp là m ăn, máºp má» phi pháp, nhứt bổn vạn lợi. Chúng ta đừng để, tâm tham khởi lên, dẫn dắt chúng ta, nghe lá»i dụ dá»—. ÄÆ°á»£c những mối lợi, phi pháp bất chánh, ngà y không ăn ngon, đêm chẳng ngá»§ yên, lúc nà o cÅ©ng sợ, nÆ¡m ná»›p pháºp phồng, không biết bao giá», chuyện đó đổ bể, háºu quả thế nà o?
Thà dụ như có, ngưá»i tá»›i rỉ tai, bà y vẻ đủ cách, vu oan ngưá»i khác, chỉ dẫn thá»§ tục, kiện ngưá»i ra tòa, nhứt bổn lệ phÃ, thu được bá» túi, hằng triệu đô la, bồi thưá»ng thiệt hại, má»›i vừa nghe qua, thiệt là sướng quá! Chúng ta đừng để, tâm tham khởi lên, xúi giục chúng ta, nghe lá»i ác độc. Pháp luáºt đặt ra, chỉ nhằm mục Ä‘Ãch, duy trì an ninh, bảo vệ bình đẳng, tráºt tá»± xã há»™i, chứ không phải để, con ngưá»i lợi dụng, kiếm tiá»n là m già u, bất chấp khổ Ä‘au, cá»§a kẻ bị hại, gia đình cá»§a há», phiá»n muá»™n không nguôi. Dù cho có thắng, vụ kiện bạc triệu, liệu mình có thể, an nhiên tiêu xà i, cho đến mãn Ä‘á»i, má»™t cách bình yên, hay không chẳng biết?
* Luáºt nhân quả dạy rằng: "Gieo nhân nà o thì gặt quả nấy". Bởi váºy cho nên, chúng ta đã thấy: Không biết bao nhiêu, gia đình già u có, tan nhà nát cá»a, vợ chồng ly tán, âm mưu hại nhau, tranh chấp cá»§a cải, con cái ám hại, cha mẹ anh em, tranh Ä‘oạt gia tà i, hùn hạp là m ăn, thưá»ng bị phá sản, gặp cÆ¡n bệnh hoạn, nan y khó chữa, tai nạn hiểm nghèo, bất đắc kỳ tá»! Äó là những quả báo nhãn tiá»n, ngưá»i Ä‘á»i gá»i là : cá»§a thiên trả địa, cá»§a sông đổ biển. Nhưng vì lòng tham, vô cùng vô táºn, túi tham không đáy, tối tăm mặt mÅ©i, lương tâm mê má», lòng dạ tối Ä‘en, không thể thấy được, đó là ác nghiệp, cho nên nhà o vô, tạo tá»™i tạo nghiệp, để rồi vá» sau, ngưá»i đó lãnh đủ, quả báo chẳng là nh, khác nà o thiêu thân, nhà o vô lá»a Ä‘á»!
Äồng tiá»n chân chánh, khổ cá»±c kiếm được, bằng chÃnh tà i năng, vá»›i sức lao động, dà nh dụm tiết kiệm, có khi không thể, giữ được trá»n Ä‘á»i, huống là những thứ, tiá»n cá»§a phi nhân, kiếm được cướp được, Ä‘oạt được giá»±t được, thưa kiện đòi được, trên sá»± khổ Ä‘au, phiá»n não ngưá»i khác!
Hiểu được như váºy, chúng ta quyết tâm, không thèm nghe theo, không là m những chuyện, ác nhân thất đức, cố gắng là m chá»§, bằng được tâm mình, dừng ngay các vụ, thưa kiện kiếm tiá»n, dừng ngay âm mưu, sang Ä‘oạt tà i sản, tác quyá»n tác giả, dừng ngay mưu mô, chiếm Ä‘oạt công ăn, sang Ä‘oạt việc là m, cá»§a những ngưá»i khác. Äó má»›i thá»±c là , những Ä‘iá»u khó là m. Không phải ai ai, cÅ©ng là m được ngay, nên cần phải có, thá»i gian thá» thách, công phu thá»±c táºp. Là m được như váºy, lâu ngà y dà i tháng, con ngưá»i chắc chắn, trở nên sáng suốt, giác ngá»™ hoà n toà n, những ngưá»i chung quanh, cÅ©ng sẽ cảm nháºn, an vui lợi lạc. Kho tà ng tâm thức, chá»§ng tá» tham lam, vÆ¡i dần bá»›t dần, trà tuệ phát triển, không còn những chuyện, mê tÃn dị Ä‘oan, cuá»™c Ä‘á»i an lạc, được hạnh phúc hÆ¡n, nhứt định không nghi.
Thà dụ như là , có ngưá»i Ä‘i tá»›i, chá»i bá»›i nhục mạ, khiêu khÃch chỉ trÃch. Chúng ta đừng để, tâm sân khởi lên, khiến cho chúng ta, tiếp nháºn ngay những, lá»i nói khó nghe. Tại sao váºy? Bởi vì, những lá»i nói như váºy không có nghÄ©a lý gì cả, chỉ nhằm mục Ä‘Ãch gây phiá»n não cho chúng ta mà thôi. Chúng nói mình ngu, mình liá»n nổi giáºn, cãi cỠđôi co, đúng là ngu thiệt, chứ còn gì nữa! Tục ngữ có câu: "No mất ngon, giáºn mất khôn". Nếu chúng ta tiếp nháºn ngay những lá»i nói khó nghe ấy và o lòng, cÆ¡n giáºn láºp tức khởi lên, hà nh động thiếu bình tÄ©nh, lá»i nói kém sáng suốt, thưá»ng khi chỉ Ä‘em lại thiệt thòi cho mình mà thôi.
Chẳng hạn như khi bị vu khống cáo gian, nếu không dằn được sá»± tức giáºn bá»±c bá»™i, chắc chắn chúng ta sẽ có những lá»i nói hay hà nh động khiến ngưá»i khác mất cảm tình, hay hiểu lầm má»™t cách tai hại vô cùng. Chẳng hạn như khi cấp trên trong sở là m, có những lá»i nói hiểu lầm hay khó nghe, nếu không thể nhịn được, không chịu giải thÃch má»™t cách ôn hòa nhẹ nhà ng, chắc chắn chúng ta sẽ gặp nhiá»u phiá»n phức trong công việc.
Trong gia đình cÅ©ng váºy, muốn có được an lạc hạnh phúc, vợ chồng con cái phải biết hai chữ: thương yêu và nhẫn nhịn. Thiếu má»™t trong hai chữ đó, gia đình sẽ luôn luôn có sóng gió, bất hòa, bất an, lâu dần có thể là m giảm hạnh phúc, cuá»™c sống chung trở nên phiá»n não và khổ Ä‘au. Má»™t lá»i nói ra, trong sá»± vui vẻ, trong tình yêu thương, nói sao cÅ©ng được, nói gì cÅ©ng được. Má»™t lá»i nói ra, trong sá»± bá»±c bá»™i, trong lúc giáºn há»n, tâm trạng bất an, nói sao cÅ©ng không được, nói gì cÅ©ng có thể gây hiểu lầm. Bởi váºy cho nên, chúng ta luôn luôn, quán sát tâm mình. Má»—i khi tâm sân, vừa má»›i khởi lên, chúng ta liá»n biết, dừng ngay không theo. Äừng để tâm sân, dẫn dắt chúng ta, đến chá»— phiá»n toái, rắc rối cuá»™c Ä‘á»i. Nếu được như váºy, má»i sá»± má»i việc, ở trên Ä‘á»i nà y, sẽ được bình yên, vui vẻ trá»n vẹn, thà nh tá»±u tốt đẹp. Nhiá»u khi cÆ¡n sân, nổi lên đùng đùng, có thể tiêu tan, tất cả cảm tình, tiêu tan sá»± nghiệp, khổ công gầy dá»±ng, từ trước đến giá». Và như đốm lá»a, có thể thiêu đốt, cả má»™t khu rừng. Cho nên chúng ta, luôn luôn nhá»› rằng: tâm sân quả thá»±c, tai hại vô cùng!
Có ngưá»i không hiểu: Tại sao phải nhịn? Nhịn để là m gì? Nhịn ở đà ng chân, chúng lân đà ng đầu. Trên thế gian nà y, nhịn nhục khó sống, khó ngóc đầu lên, chẳng nên tÃch sá»±, lợi Ãch gì cả. Thá»±c ra tất cả, suy nghÄ© vừa kể, Ä‘á»u do tâm sân, do tâm chấp ngã, tất cả má»i ngưá»i, từ đó phát ra. Con ngưá»i thế gian, thưá»ng hay nghÄ© rằng: "Ä‘á»i mình còn dà i", thấy ngưá»i khác chết, chứ mình sống dai, còn lâu má»›i chết! Con ngưá»i ở Ä‘á»i, cần danh và lợi, cho nên thá»±c hiện, bất cứ thá»§ Ä‘oạn, miá»…n được là m già u, bất kể chà đạp, thanh danh ngưá»i khác, để già nh địa vị, để kiếm tà danh, luôn luôn muốn hÆ¡n, tất cả má»i ngưá»i, vá» má»i phương diện. Có ngưá»i dạy con: ra đưá»ng phải nhá»›, luôn luôn hÆ¡n ngưá»i, chá»› bị hiếp đáp, chá»› để thiệt thòi, nếu bị thua nhục, thì đừng vá» nhà ! Nhịn thì nhục, cá»± thì đục! Cho nên có ngà y, đứa con chạy vá», ôm đầu đầy máu, hoặc đến nhà thương, nháºn xác con mình!
Tâm sân thưá»ng thưá»ng, thúc đẩy con ngưá»i, đấu tranh cãi cá», lá»i qua tiếng lại, từ những chuyện như: quốc gia đại sá»±, chÃnh trị tôn giáo, đến những thứ chuyện, lặt vặt nhá» má»n, sinh hoạt thưá»ng ngà y. Thá»±c ra nên biết: những khi ngưá»i khác, nói lên má»™t tiếng, mình trả má»™t miếng, thì dá»… dà ng quá. Nếu không nhịn được, ngưá»i và o nhà xác, mình và o nhà thương, hay vô nhà tù, hoặc là ngược lại. Còn nếu nhịn được, không thèm tranh cãi, không có bá»±c dá»c, không nổi cÆ¡n sân, là m chá»§ tâm mình, là m chá»§ ý mình, miệng mỉm nụ cưá»i, thá»±c là tươi tắn, may mắn má»i chuyện, chấm dứt nÆ¡i đây. Äó má»›i thá»±c là , những Ä‘iá»u khó là m. Không phải ai ai, cÅ©ng là m được ngay, nên cần phải có, thá»i gian thá» thách, công phu thá»±c táºp. Là m được như váºy, lâu ngà y dà i tháng, con ngưá»i chắc chắn, trở nên sáng suốt, giác ngá»™ hoà n toà n, những ngưá»i chung quanh, cÅ©ng sẽ cảm nháºn, an vui lợi lạc. Kho tà ng tâm thức, chá»§ng tá» sân háºn, vÆ¡i dần bá»›t dần, trà tuệ phát triển, không còn những chuyện, mê tÃn dị Ä‘oan, cuá»™c Ä‘á»i an lạc, được hạnh phúc hÆ¡n, nhứt định không nghi.
Thà dụ có ngưá»i, tá»›i cho mình biết: ngưá»i khác nói xấu, nói mình ngu si, hạ nhục bêu riếu, đà m tiếu khinh khi, khi dể chá»i rá»§a, đồ đạo đức giả, thứ dân sợ vợ, khố rách áo ôm, như gả ăn mà y, như trâu cà y ruá»™ng. Chúng ta đừng để, tâm si khởi lên, liá»n khiến chúng ta, tin lá»i đồn đại. Tại sao như váºy? Bởi vì nên biết, những lá»i đồn đại, thưá»ng là bịa đặt, đặt Ä‘iá»u thêm bá»›t, vẽ rắn thêm chân, thổi phồng con cóc, thà nh con khá»§ng long, chuyện xe cán chó, trà dư tá»u háºu, đòn xóc hai đầu, đầu đâm bị thóc, đầu thá»c bị gạo, phá hoại gia cang, chia rẽ cá»™ng đồng. Tin những Ä‘iá»u đó, chứng tá» con ngưá»i, có tâm chấp ngã, thá»±c là quá lá»›n, dá»… bị khiêu khÃch, tá»± ái quá cao, cho nên té nhà o, Ä‘au thương tÆ¡i tả, đúng là ngu si, chứ còn gì nữa!
Thà dụ có ngưá»i, tá»›i cho mình biết: mình có căn tu, có nhiá»u phước báu, mau mau theo đạo, do há» dá»±ng lên, cúng hết bạc tiá»n, nhà cá»a xe cá»™, tiệm buôn phố xá, vợ con bất kể, cha mẹ xá gì, cầu khẩn van xin, kiếp sau được vá», cõi mình mong muốn. Ngưá»i nà o nhẹ dạ, dá»… tin nghe theo, những lá»i như váºy, chữ ngu chữ ngốc, còn là quá nhẹ! Còn nếu hiểu được, không thèm tin theo, không chút si mê, là m chá»§ tâm mình. Äó má»›i thá»±c là , những Ä‘iá»u khó là m. Không phải ai ai, cÅ©ng là m được ngay, nên cần phải có, thá»i gian thá» thách, công phu thá»±c táºp. Là m được như váºy, lâu ngà y dà i tháng, con ngưá»i chắc chắn, trở nên sáng suốt, giác ngá»™ hoà n toà n, những ngưá»i chung quanh, cÅ©ng sẽ cảm nháºn, an vui lợi Ãch. Kho tà ng tâm thức, chá»§ng tá» si mê, vÆ¡i dần bá»›t dần, trà tuệ phát triển, không còn những chuyện, mê tÃn dị Ä‘oan, cuá»™c Ä‘á»i an lạc, được hạnh phúc hÆ¡n, nhứt định không nghi.
* *
Có ngưá»i thắc mắc: Nếu như bá» hết, tâm tham tâm sân, luôn cả tâm si, đâu còn mình nữa, mình bị biến mất, mất thiệt rồi sao? Xin thưa đúng váºy, nhưng mà thá»±c ra, cÅ©ng không phải váºy. Thưá»ng thưá»ng hầu hết, tất cả má»i ngưá»i, trên thế gian nà y, Ä‘á»u chấp cái tâm, suy nghÄ© là mình, mình là con ngưá»i, có tâm suy nghÄ©. Bởi váºy cho nên, khi tâm suy nghÄ©, lăng xăng lá»™n xá»™n, lắng xuống không còn, tưởng mình biến mất! Thá»±c ra không phải! Äiá»u đúng chÃnh là : chỉ có cái tâm, nghÄ© suy suy nghÄ©, lăng xăng lá»™n xá»™n, biến mất mà thôi. Chúng ta vẫn còn, hiện hữu rõ rà ng, vá»›i tâm thanh tịnh, không có tham lam, sân háºn si mê. Bằng cá»› chÃnh là : chúng ta biết rõ, nháºn rõ thấy rõ, khi mình bình tÄ©nh, thản nhiên tá»± tại, cái tâm suy nghÄ©, lăng xăng lá»™n xá»™n, tan biến mất dạng. Ai thấy Ä‘iá»u đó, ai biết Ä‘iá»u đó? ChÃnh mình chá»› ai! Thá»±c không có sai! Lúc đó chÃnh là : con ngưá»i chân tháºt, hiện tiá»n trước mắt, đúng theo chân lý! Chúng ta sống được, con ngưá»i chân tháºt, Ä‘á»i sống an vui, phiá»n não rút lui, cuá»™c Ä‘á»i hạnh phúc.
Như ngoà i biển khÆ¡i, sóng to sóng nhá», Ä‘á»u lặng hết rồi, mặt biển thanh bình, tức thá»i hiện ra, má»™t cách rõ rà ng, rá»™ng rãi bao la, vô bá» vô bến. Trong lúc sóng to, và có gió lá»›n, bầu trá»i Ä‘en kịt, mình chỉ thấy được, vùng biển nhá» hẹp, sóng động mà thôi, tầm mắt giá»›i hạn, không thể nhìn xa. CÅ©ng y như váºy, khi tâm cá»§a mình, sôi nổi náo động, lòng tham nổi lên, tối tăm mặt mÅ©i, lòng sân nổi lên, mất hết trà khôn, lòng si nổi lên, quên hết má»i việc, mình chỉ thấy được, con ngưá»i nhá» hẹp, suy nghÄ© Ãch ká»·, chỉ biết có mình, và gia đình mình, chỉ váºy mà thôi. Tất cả má»i ngưá»i, phiá»n não ra sao, Ä‘au khổ thế nà o, cÅ©ng mặc kệ há», chẳng cần biết tá»›i! Bởi thế cho nên, hà nh động lá»i nói, và trong tư tưởng, chỉ có Ãch lợi, cho bản thân mình, gây nên bao nhiêu, khổ Ä‘au cho ngưá»i, và gia đình há». Nếu những ngưá»i khác, cÅ©ng nghÄ© như váºy, thì mình lãnh đủ, mình là nạn nhân, cá»§a tâm xấu ác, cá»§a ngưá»i khác váºy. Do đó cuá»™c Ä‘á»i, vay trả trả vay, liên miên như váºy, há»i sao Ä‘au khổ, há»i sao phiá»n não?
Nếu muốn ngưá»i khác, không là m hại mình, thì Ä‘iá»u trước hết, mình không hại ngưá»i. Má»i sá»± bắt đầu, ngay trong tâm mình! Äừng để đến khi, quả báo chẳng là nh, xảy tá»›i liên miên, chịu nhiá»u khổ nạn, tháºm chà mạng vong, hả há»ng rên la, than trá»i trách đất, cầu trá»i cầu Pháºt, cứu con cứu con, cứu sao kịp nữa!
Sách xưa có câu:
Tâm mình bạc ác tinh ma.
Chá»› nên oán trách trá»i xa đất gần.
Khi nà o tất cả, lăng xăng lá»™n xá»™n, thà dụ như là : tâm tham tâm sân, và tâm si mê, lắng xuống hết rồi, con ngưá»i chân tháºt, cá»§a mình hiện tiá»n, tâm thể thênh thang, cõi lòng cởi mở, rá»™ng rãi bao la, tâm trà an vui, Ä‘á»i sống lợi lạc, cảm giác hòa đồng, vÅ© trụ vạn váºt. CÅ©ng và như là , cặn cáu lắng Ä‘i, cái ly nước trong, hiện hữu rõ rà ng. Con ngưá»i chân tháºt, đầy đủ bốn tâm, từ bi há»· xả, vì ngưá»i quên mình, bác ái vị tha. Nếu như tất cả, má»i ngưá»i Ä‘á»u sống, như ngưá»i chân tháºt, thế gian nà y là , thiên đà ng cá»±c lạc, nhà nhà an vui, ngưá»i ngưá»i hạnh phúc, nÆ¡i nÆ¡i thái bình, âu ca thạnh trị, phiá»n não không còn, khổ Ä‘au biến mất! Lúc đó má»i ngưá»i, không ai còn sợ, chuyện nhảm táºn thế, và o năm 2000, hoặc năm nà o khác. Tại sao như váºy? Bởi vì khi đó, tâm tánh má»i ngưá»i, sáng suốt hiá»n hòa, công minh chÃnh trá»±c, dù ở nÆ¡i nà o, cÅ©ng được bình thản, an vui lợi lạc, không còn phiá»n não, cho nên không còn, sợ sệt gì nữa.
* * *
Tóm lại, chúng ta đã ráng, ra công ngăn cháºn, không Ä‘em và o trong, kho tà ng tâm thức, thêm những chá»§ng tá», phiá»n não khổ Ä‘au, trong đó có ba, món to lá»›n nhứt, đó chÃnh thá»±c là : cái tâm tham lam, cái tâm sân háºn, và tâm si mê. Lâu ngà y dà i tháng, những món chứa trong, kho tà ng tâm thức, từ từ vÆ¡i bá»›t. Những cuốn phim cÅ©, được thu cất giữ, từ bao năm xưa, nếu như chúng ta, không Ä‘em ra chiếu, chiếu Ä‘i chiếu lại, lâu dần phai má», rÆ¡i và o quên lãng. Kho tà ng tâm thức trống rá»—ng, tức là tâm cá»§a mình sẽ được khinh an, nhẹ nhà ng, cuá»™c sống an vui hạnh phúc. Lúc đó, dù mình không muốn là m thánh nhân, thánh nhân cÅ©ng không còn khác lạ, xa cách nữa.
Má»—i khi năm hết, cái tết lại đến, năm cÅ© bước qua, năm má»›i sắp đến, thiên hạ vui mừng, hân hoan há»›n hở, má»i ngưá»i nô nức, chà o đón xuân sang. Ngưá»i trẻ thưá»ng thấy, tương lai mở rá»™ng, trước mắt mà u hồng, đáng yêu đáng sống. Còn như các ngưá»i, lá»›n tuổi thì sao? Má»—i má»™t năm qua, hết trẻ đến già , ngưá»i ta bước tá»›i, má»™t ngà y quan trá»ng: giã từ gác trá»! Gác trá» cá»§a tất cả má»i ngưá»i chÃnh là : ta bà thế giá»›i. Ngưá»i phải giã từ gác trá» không đợi độ tuổi nà o. Bất cứ lúc nà o, bất cứ chá»— nà o, bất cứ tuổi nà o, bất cứ ngưá»i nà o, cÅ©ng Ä‘á»u có thể ra Ä‘i. Nhưng mà đi đâu? Mừng mùa xuân đến, ngưá»i hiểu biết đạo, gấp rút tu tâm, đồng thá»i dưỡng tánh, cho được giác ngá»™, đến ngà y ra Ä‘i, khá»i phải quá» quạng, mang mang má» mịt, chẳng biết Ä‘i đâu? Ngưá»i chưa thấy đạo, nhân dịp năm má»›i, hãy tạo thuáºn duyên, chuẩn bị kỹ cà ng, hứa hẹn rõ rà ng: trong năm sắp tá»›i, má»i việc tốt hÆ¡n, tiến hÆ¡n năm cÅ©, ná»— lá»±c tu táºp, cho sáng được đạo, đó là nguồn vui, hy vá»ng năm má»›i, sẽ hÆ¡n năm nay, công phu viên mãn.
Äất nước nà y, xứ sở nà y, địa phương nà y đã mở rá»™ng vòng tay từ ái bao dung, thương yêu đùm bá»c, chấp nháºn chúng ta sống chung hòa bình, xây dá»±ng cuá»™c Ä‘á»i má»›i, trên miá»n đất tá»± do nhân đạo nà y. Như váºy cá»™ng đồng, chúng ta vá»›i nhau, tại sao không thể, giúp đỡ lẫn nhau, nương tá»±a vá»›i nhau, đối xá» vá»›i nhau, má»™t cách nhân đạo, vá»›i tình đồng bà o, để tạo cuá»™c sống, vạn sá»± như ý, an vui lợi lạc, vừa hợp tình nghÄ©a, vừa hợp đạo lý. Trước thá»m năm má»›i, chúng ta có quyá»n, hy vá»ng từ đây, cuá»™c Ä‘á»i cá»§a mình, và cá»§a má»i ngưá»i, tất cả Ä‘á»u được: an lạc hạnh phúc, giác ngá»™ giải thoát.
Tags: Tambaos