Xã giao trên net - netiquette là chữ dùng mà những ai thưá»ng xá» dụng internet Ä‘á»u biết .Nói má»™t cách đơn giản, netiquette là quy tắc xã giao dà nh cho internet .Có nhiá»u quy luáºt trong Ä‘á»i sống thưá»ng vẫn được áp dụng , vì ứng sá» má»™t cách lịch sá»± là điá»u căn bản mà má»i ngưá»i Ä‘á»u công nháºn .
Trên khung trá»i ảo , có má»™t đặc tÃnh dể nháºn ra là ngưá»i ta dể dà ng trở thà nh vô danh ( anonymous ). Không Ãt ngưá»i dùng đủ loại nickname ( tên hiệu ) và email khác nhau , trốn phÃa sau sá»± ẩn danh nà y , nghÄ© rằng không ai biết mình là ai , để là m nhiá»u Ä‘iá»u vi phạm quy tắt xã giao .Trong Ä‘á»i sống tháºt - khi mặt đối mặt - ngưá»i ta thưá»ng tránh là m hoặc nói như váºy .
Vì Ä‘iá»u nà y , nhiá»u ngưá»i khi má»›i là m quen vá»›i thế giá»›i ảo sẻ không khá»i có đôi chút lo ngại .Xin gá»i đến bạn má»™t và i Ä‘iá»u cần biết khi và o khung trá»i ảo .
1_ Cần giữ được những nguyên tắc giao tế căn bản cá»§a Ä‘á»i thưá»ng .Là m Ä‘iá»u nà y có thể giúp bạn tránh bị thất thố , sai lầm khi trao đổi vá»›i những netter khác trên mạng lưới .CÅ©ng như trong Ä‘á»i sống , hãy là m ngưá»i có tư cách , lịch duyệt , dÄ© nhiên bạn sẽ có thêm nhiá»u bạn hữu trên mạng , được mến má»™ , và bá»›t Ä‘i kẻ thù ghét .
2_ Cần nhá»› rằng phÃa sau những bà i viết , má»—i lá»i nháºn xét hay chÃt chát vu vÆ¡ trên internet là má»™t con ngưá»i tháºt , vá»›i đủ tình cảm hỉ , ná»™ , ái , ố . Bạn Ä‘ang trao đổi vá»›i má»™t ngưá»i bằng xương bằng thịt .dù chỉ qua những câu chữ .Há» và bạn Ä‘á»u được tôn trá»ng , không khác gì như trong Ä‘á»i sống tháºt .Trên internet hay ngoà i Ä‘á»i cÅ©ng váºy , những lá»i thô lổ , cá»™c cằn, tục tỉu Ä‘á»u không hay và Ãt được chấp nháºn .
3_ Cần để ý diá»…n tả ý tưởng rá» rà ng và đơn giản : Vì chỉ vá»›i những dòng chữ nà y , chẳng thể nhìn mặt hay nghe giá»ng nói cá»§a bạn , mà ai đó có thể hiểu ( hoặc hiểu lầm ) bạn .Do đó , tránh dùng những câu chá» quá lắt léo , có nhiá»u ẩn ý .Trong sinh hoạt internet , có nhiá»u ngưá»i khi trao đổi má»™t ý tưởng khôi hà i , thưá»ng thêm lá»i giải thÃch , hay dùng dấu smiley ( mặt cưá»i ) để tránh ngá»™ nháºn , khiến ngưá»i ta cảm thấy bị xúc phạm .
4_ Cần tránh gây hiá»m khÃch .Nếu trong Ä‘á»i thưá»ng ta vẫn tránh những xung đột không đáng trong giao tiếp , thì trên khung trá»i ảo cÅ©ng nên là m y như váºy .Có má»™t mẹo nhá» : trước khi đăng (post) những gì mình viết ra , bạn hãy há»i lòng : Ta có nói như váºy không, nếu mặt đối mặt vá»›i ngưá»i đó ...? Nên Ä‘á»c lại và sá»a chữa câu chữ sao cho nhẹ nhà ng , trước khi đăng tải .
5_ Cần dùng những chữ thưá»ng khi viết , hết sức tránh những chữ in hoa (uppercase letter ) . Trừ phi bạn muốn nhấn mạnh má»™t Ä‘iá»u gì đó .Trong giao tế internet , chữ in hoa thưá»ng chỉ được dùng để biểu lá»™ sá»± giáºn dữ ( hoặc lổ mãng ) .
6_ Xin hãy nhá»› rằng những gì bạn viết có thể được lưu trữ vÄ©nh viá»…n . Email , chit chat , hình ảnh ... mà bạn từng gởi Ä‘i , dù đã " xóa bá» " ( delete) , nhưng trên thá»±c tế vẫn có thể được phục hồi má»™t cách dể dà ng ,khi cần thiết .Tốt nhất ta nên cẩn trá»ng , để không phải hồi há»™p hay mất ăn mất ngá»§ vì đã lỡ viết ra những Ä‘iá»u không nên viết .
( Theo " Politely Navigating Cyberspace : the rules of Netiquette." cá»§a Sue Fox ).
Tags: Sưu Tầm