Viewing 1 - 9 out of 1554 Blogs.
Xuân Hạnh Phúc -
đạo pháºt được áp dụng ngay trong thá»±c tế cá»§a cuá»™c Ä‘á»i, trong má»i hoà n cảnh, giúp những ngưá»i thiện tâm được sống bình an ngay tại thế gian nà y, chứ đạo Pháºt không phải chỉ lo cầu an cho ngưá»i sống, cầu siêu cho ngưá»i quá cố mà thôi. Hiểu được như váºy má»›i không phà phạm cả cuá»™c Ä‘á»i quà báu nà y!
Năm hết tết đến
Ngưá»i ngưá»i chúc nhau
Thân Tâm An Lạc
Tân Xuân Hạnh Phúc
KÃnh má»i Quà vị
Cùng Ä‘á»c bà i viết:
XUÂN HẠNH PHÚC
ThÃch-Chân-Tuệ CÆ¡-sở Pháºt-há»c Tịnh-Quang Canada
Theo truyá»n thống xưa, từ rất lâu Ä‘á»i, Tổ Tiên truyá»n lại, từ nÆ¡i thà nh đô, văn minh thị tứ, cho đến nông thôn, xóm là ng hẻo lánh, ngà y mùng má»™t Tết, Nguyên Äán hằng năm, gia đình chúng ta, thưá»ng hay Ä‘i chùa, lá»… Pháºt tụng kinh, chà tâm cầu nguyện, chư Pháºt mưá»i phương, thùy từ gia há»™, nhà cá»a bình yên, gia đạo hạnh phúc, từ ngà y đầu năm, chà những cuối năm. Äồng thá»i chúng ta, cÅ©ng gá»i đến nhau, những lá»i cầu chúc, má»™t năm tốt đẹp, vạn sá»± như ý, an lạc kiết tưá»ng. Ở trong nhà Pháºt, ngà y mùng má»™t Tết, Nguyên Äán đầu năm, cÅ©ng là ngà y vÃa, Bồ Tát Di Lặc.
Chúng ta thưá»ng tụng: Nam Mô ÄÆ°Æ¡ng Lai Hạ Sanh Di Lặc Tôn Pháºt. NghÄ©a là : theo kinh Ä‘iển Pháºt giáo, Bồ Tát Di Lặc sẽ thà nh má»™t vị Pháºt trong tương lai. Như váºy, lá»… vÃa đức Bồ Tát Di Lặc ngà y đầu năm, đối vá»›i má»i ngưá»i, mang ý nghÄ©a hy vá»ng được vạn sá»± kiết tưá»ng, vạn sá»± như ý trong năm má»›i. Còn đối vá»›i những ngưá»i tu há»c, ngà y vÃa đức Bồ Tát Di Lặc còn mang má»™t ý nghÄ©a trá»ng đại, đó là sá»± tinh tấn tu tâm dưỡng tánh, quyết tâm quyết chà để chuyển hóa tâm trÃ, từ má»™t phà m phu tục tá», đầy dẫy phiá»n não và khổ Ä‘au cá»§a ngà y hôm nay, trở thà nh sáng suốt, giác ngá»™ và giải thoát cá»§a má»™t vị Pháºt trong tương lai.
Nhân dịp đầu xuân năm nay, chúng ta hãy lắng lòng, dẹp qua má»™t bên niá»m ưu tư vá» những chuyện thăng trầm cá»§a thế sá»±, cùng nhau cố gắng tìm hiểu vỠđức Bồ Tát Di Lặc và những hạnh nguyện cá»§a Ngà i, để áp dụng ngay trong cuá»™c sống cá»§a ngưá»i Pháºt Tá» tại gia, nhằm mục Ä‘Ãch tạo được sá»± an lạc và hạnh phúc má»™t cách trá»n vẹn và thiết thá»±c.
Theo quan niệm thông thưá»ng cá»§a dân gian, ngưá»i ta thưá»ng kiêng cỠđủ thứ chuyện trong ngà y đầu năm má»›i, bởi vì cho rằng, chuyện gì xảy ra trong ngà y đầu má»™t năm sẽ "giông" suốt cả năm, nghÄ©a là chuyện đó sẽ được lặp lại nhiá»u lần trong suốt năm đó. Ngưá»i ta coi hướng tốt để xuất hà nh, chá»n những ngưá»i "tốt tên tốt tướng" để má»i đến nhà xông đất đầu năm, vá»›i niá»m hy vá»ng được "hên" trá»n năm, được tà i lá»™c dồi dà o suốt năm. Chẳng hạn ngưá»i tên "Vinh" Ä‘i cùng vá»›i ngưá»i tên "Quang", hoặc ngưá»i tên "Tấn" Ä‘i cùng vá»›i ngưá»i tên "Phát", hoặc ngưá»i tên "Tà i" Ä‘i cùng vá»›i ngưá»i tên "Lá»™c" đến thăm, trong ngà y đầu năm thì được lắm, tốt lắm, hoan nghênh. Còn như ngưá»i tên "Quan" Ä‘i cùng vá»›i ngưá»i tên "Tà i", thì không được đâu. Ngà y đầu má»™t năm ngưá»i ta kiêng cữ không quét nhà , kiêng cữ không khua chén đũa bát đĩa, vá»›i niá»m hy vá»ng giữ được sá»± sung túc, an hòa trong gia đạo suốt năm.
Thá»±c sá»±, ai ai cÅ©ng biết rằng những Ä‘iá»u đó không đúng thá»±c tế, ngưá»i ta chỉ nghÄ© và là m theo thói quen, theo phong tục táºp quán, vá»›i niá»m hy vá»ng được Ä‘iá»u nà y Ä‘iá»u kia, chứ không có căn cứ và o đâu cả, và nhất là không đúng vá»›i Chánh Pháp, nhưng cho đến ngà y nay, vẫn còn không Ãt ngưá»i cứ tin như váºy. Bởi thế cho nên, trong đạo Pháºt, chư Tổ chá»n ngà y mùng má»™t Tết Nguyên Äán là ngà y vÃa đức Di Lặc và Pháºt Tá» chúng ta thưá»ng gá»i mùa xuân hằng năm là "XUÂN DI LẶC", mang ý nghÄ©a: "Xuân Hoan Há»·", "Xuân Hy Vá»ng", hay "Xuân Hạnh Phúc". à nghÄ©a nà y hết sức tÃch cá»±c, thâm trầm và lợi Ãch, chúng ta nên cùng nhau tìm hiểu.
* * *
Trước hết, chúng ta được biết, hình ảnh cá»§a đức Di Lặc được thá» trong các chùa, trông rất khá»e mạnh, máºp mạp, và gương mặt luôn luôn tươi cưá»i má»™t cách hoan há»·. Äặc biệt, chúng ta thấy có sáu đứa bé bám trên thân cá»§a Ngà i. Äứa thì móc mắt, đứa thì móc mÅ©i, đứa thì móc miệng, đứa thì chá»c lá»— tai, đứa thì moi rún, mà Ngà i vẫn tươi cưá»i, như không có chuyện gì là m cho Ngà i phải phiá»n hà bá»±c dá»c hết trÆ¡n. Hình ảnh cá»§a sáu đứa bé chÃnh là bà i há»c tÃch cá»±c, giúp chúng ta xây dá»±ng được má»™t cuá»™c sống an lạc và hạnh phúc cho chÃnh chúng ta và cho những ngưá»i chung quanh, ngay trong hiện Ä‘á»i, ngay trong cuá»™c sống đầy phiá»n não và khổ Ä‘au nà y.
Có ngưá»i còn gá»i bức tượng đó là "Pháºt Hoan Há»·". Äầu năm đến chùa cúng vái Ngà i để được "hoan há»·" suốt năm. Nhưng cÅ©ng có nhiá»u ngưá»i hiểu lầm cho đó là vị thần có nhiá»u con cái, để những ai muốn có con, hãy đến lá»… lạy Ngà i mà cầu xin! CÅ©ng có nhiá»u ngưá»i lầm lẫn vá»›i bức tượng khác cá»§a má»™t vị thần to béo, miệng cưá»i toe toét, có vẻ khoái trá, hai tay nâng má»™t lượng và ng, đó chÃnh là tượng thần tà i, không liên quan gì đến Pháºt giáo.
Sáu đứa bé bám và o thân cá»§a Ngà i đó tượng trưng cho "lục tặc", tức là sáu tên giặc chuyên gây phiá»n não, gây rắc rối, gây bá»±c dá»c cho chúng ta trong cuá»™c sống thưá»ng ngà y. Sáu tên giặc đó là những ai? Là m sao chúng có thể gây rắc rối cho cuá»™c Ä‘á»i cá»§a chúng ta được? Chúng ta cần nháºn diện rõ rà ng sáu tên giặc đó, má»›i có thể Ä‘iá»u phục được chúng, để xây dá»±ng cuá»™c sống an lạc và hạnh phúc, má»™t cách tÃch cá»±c hÆ¡n.
Chúng ta có lục căn, tức là sáu giác quan: mắt, tai, mÅ©i, lưỡi, thân và ý. Vá»›i hai con mắt, chúng ta trông thấy những hình ảnh nà o dá»… thương, hạp nhãn, thì sanh tâm đắm nhiá»…m, nhá»› nhung, tham luyến, muốn chiếm Ä‘oạt là m cá»§a riêng mình; còn nếu trông thấy những hình ảnh khó ưa, xấu xÃ, thấy phát ghét, thì sanh tâm bá»±c dá»c, tức giáºn, bất an. Vá»›i hai cái tai, chúng ta nghe những tiếng êm dịu, tâng bốc, thì sanh tâm đắm nhiá»…m, ưa thÃch; còn nếu nghe những lá»i chỉ trÃch khó nghe, chạm đến tá»± ái, chạm đến bản ngã to lá»›n cá»§a mình, thì không kham nhẫn, nên sanh tâm sân háºn, oán ghét, bất an. Vá»›i cái mÅ©i, chúng ta chỉ thÃch những mùi hương thÆ¡m ngát, dá»… chịu và ghét những mùi khó chịu, những mùi lạ không vừa ý, nên sanh tâm bá»±c dá»c, bất an. Vá»›i cái lưỡi, chúng ta chỉ thÃch ăn ngon khoái khẩu, hạp vị, mà không nghÄ© đến sá»± Ä‘au khổ cá»§a các chúng sanh bị giết là m thịt; còn nếu không được ngon miệng, thì sanh tâm bá»±c bá»™i, gắt gá»ng, bất an. Vá»›i cái thân tứ đại giả tạm nà y, nhưng vì mê lầm, chúng ta thưá»ng chấp là chÃnh mình, chúng ta chỉ thÃch mặc đẹp và những xúc chạm vừa ý; còn nếu không được như ý, thì sanh tâm cau có, quạu quá», tức tối, bất an. Quan trá»ng hÆ¡n cả vá»›i cái tâm ý lăng xăng lá»™n xá»™n, không má»™t giây phút ngừng nghỉ, chúng ta luôn luôn suy tư, nghÄ© tưởng lung tung, linh tinh lang tang, tÃnh toán những Ä‘iá»u gì có lợi cho bản thân mình, cho gia đình mình, cho tổ chức mình, luôn luôn khen mình khinh ngưá»i.
NghÄ©a là trong cuá»™c sống hằng ngà y, khi "sáu căn" cá»§a chúng ta tiếp xúc vá»›i "sáu trần", mà tâm niệm khởi lên thế nà y thế ná», trong kinh sách gá»i là "sáu thức", tức là phiá»n não bất an dấy lên váºy. Trong trưá»ng hợp như váºy, lục căn cá»§a chúng ta chÃnh là lục tặc, tức là sáu tên giặc, đã, Ä‘ang và sẽ dẫn dắt chúng ta và o sanh tá» luân hồi, nhiá»u Ä‘á»i nhiá»u kiếp. Nói cách khác, sáu căn cá»§a chúng ta chÃnh là cá»™i gốc cá»§a sinh tá» luân hồi. Ngưá»i ta thưá»ng nói: "tam bà nh" (tham, sân, si) do "lục tặc" (mắt, tai, mÅ©i, lưỡi, thân, ý) gây ra, chÃnh là nghÄ©a đó váºy.
Tuy nhiên, trong Kinh Thá»§ Lăng Nghiêm, Äức Pháºt có dạy:
"Sáu căn chÃnh là cá»™i gốc cá»§a sanh tá» luân hồi
và sáu căn cÅ©ng chÃnh là cá»™i gốc cá»§a giải thoát niết bà n".
Tại sao váºy? Bởi vì, nếu lục căn cá»§a chúng ta, tức là sáu giác quan, gồm có: nhãn, nhÄ©, tÄ©, thiệt, thân và ý, khi tiếp xúc vá»›i lục trần, tức là sáu trần cảnh bên ngoà i gồm có: sắc, thinh, hương, vị, xúc và pháp, mà không đắm nhiá»…m, không dÃnh mắc, không sanh lục thức, thì chúng ta đâu có bị phiá»n não, trong lòng đâu có nổi "tam bà nh". Tức là chúng ta không tham, không sân, không si, dù vẫn thưá»ng xuyên tiếp xúc vá»›i má»i ngưá»i má»i cảnh trong cuá»™c Ä‘á»i. Giữ gìn được như váºy tức là chúng ta được giải thoát khá»i phiá»n não khổ Ä‘au, sống trong cảnh giá»›i niết bà n an lạc váºy.
Mắt trông thấy hình sắc thì biết rõ rà ng ngưá»i nà o là ngưá»i nà o, món nà y là món nà y, nhưng không khởi niệm thương hay ghét, ưa hay không ưa. Tai nghe thấy tiếng thì biết rõ rà ng là tán thán hay phê phán, nhưng không khởi niệm khoái chà hay bá»±c bá»™i. MÅ©i ngá»i thấy mùi thì biết rõ rà ng là mùi hương gì, nhưng không khởi niệm thÃch hay không thÃch. Lưỡi nếm vị thì biết rõ rà ng là vị gì, nhưng không khởi niệm khen ngon hay chê dở. Thân xúc chạm thì biết rõ rà ng là tốt hay xấu, nhưng không khởi niệm dá»… chịu hay khó chịu. Tâm ý nghÄ© suy thì biết rõ rà ng là đúng hay sai, phải hay quấy, nhưng không khởi niệm kỳ thị, đố kỵ, so sánh, hÆ¡n thua, tranh chấp. Do đó, chúng ta đâu có bị kéo lôi, không có bị cá»™t trói và o chuyện thương thương ghét ghét, chuyện đấu tranh tranh đấu, chuyện lặp Ä‘i lặp lại, chuyện nói tá»›i nói lui, chuyện nói xuôi nói ngược, nghÄ©a là chúng ta đã thoát khá»i vòng sanh tá» luân hồi khổ Ä‘au đó váºy.
Thà dụ như mắt trông thấy lượng và ng, trông thấy kim cương há»™t xoà n, mà chúng ta không nổi lòng tham lam, ham thÃch, muốn sở hữu nó, thì đâu phải khổ công khó nhá»c, Ä‘i là m đầu tắt mặt tối, để mua sắm nó. Còn nếu bản thân, vốn đã lưá»i biếng, không chịu là m việc, mà lại tham lam, muốn có lượng và ng, muốn có há»™t xoà n, thì còn khổ hÆ¡n, gấp muôn bá»™i phần! Không phải là chúng ta không cần tiá»n để sinh sống, nhưng cổ nhÆ¡n có dạy:
Tri túc tiện túc đãi túc hà thá»i túc.
Tri nhà n tiện nhà n đãi nhà n hà thá»i nhà n.
NghÄ©a là ngưá»i nà o biết đủ thì lúc nà o cÅ©ng thấy đủ và ngưá»i nà o biết nhà n thì lúc nà o cÅ©ng thấy nhà n. Chỉ cần "biết" như váºy thì cuá»™c Ä‘á»i đã đủ quá rồi, đã nhà n quá rồi. Bằng như ngược lại, bao nhiêu má»›i gá»i là đủ, chừng nà o má»›i gá»i là nhà n? Con ngưá»i báºn lo toan chuyện tranh danh Ä‘oạt lợi suốt cả cuá»™c Ä‘á»i, cho nên không bao giá» thấy đủ, chưa bao giá» thấy nhà n, chẳng kịp tỉnh thức thì đầu đã bạc trắng, thân đã má»i mòn, không còn thá»i giỠđể lo liệu sắm sá»a hà nh trang, thì đã phải Ä‘i du lịch thế giá»›i khác rồi!
Trong Kinh Di Giáo, Äức Pháºt có dạy:
Tri túc chi nhÆ¡n tuy ngá»a địa thượng du vi an lạc.
Bất tri túc giả thân xỠthiên đà ng diệc bất xứng ý.
NghÄ©a là ngưá»i biết thế nà o là đủ, tuy nằm trên đất cÅ©ng lấy là m an lạc, vui sướng. Ngưá»i không biết thế nà o là đủ, dù thân có ở thiên đà ng, tâm cÅ©ng vẫn không vừa ý! Chỉ cần "biết" như váºy thì cuá»™c Ä‘á»i an lạc và hạnh phúc hiện tiá»n! Bằng như ngược lại, dù có được cầu chúc tiêu diêu nÆ¡i miá»n cá»±c lạc hay siêu thăng vá» cõi thiên đà ng trên báo chÃ, cÅ©ng khó mà được lắm thay!
Thà dụ như tai nghe thấy tiếng khó nghe, mà tâm không chấp những lá»i vô nghÄ©a, thì chúng ta đâu có nổi lòng sân, và đâu có bị lôi và o vòng sanh tá» luân hồi khổ Ä‘au. Trong kinh Ä‘iển, Äức Pháºt có dạy chúng ta là "y nghÄ©a bất y ngữ", tức là chỉ nghe theo những lá»i nói có nghÄ©a, mà không chấp những lá»i nói suông vô nghÄ©a. Nếu có ngưá»i mắng chúng ta là đồ ngu, mà chúng ta nổi sân, cãi lại cho ra lẽ, thì quả là chúng ta ngu tháºt rồi, còn gì nói nữa. Nếu có ngưá»i miệt thị chúng ta mất uy tÃn quá, mà chúng ta khiêm nhưá»ng chẳng thấy mình có uy tÃn gì để mà mất, thì bình yên quá! Những lá»i nói vô nghÄ©a như váºy khi đến nhÄ© căn cá»§a chúng ta, tức là hai cái lá»— tai, cÅ©ng giống như gió thoảng mà thôi! ÄÆ°á»£c như váºy, chúng ta sẽ sống cuá»™c Ä‘á»i an lạc và hạnh phúc, không nghi.
Bởi váºy, có má»™t bà i kệ như sau:
Mắt trông thấy sắc rồi thôi, &nb sp; (không dÃnh)
Tai nghe thấy tiếng, nghe rồi thì không. (không mắc)
Trơ trơ lẳng lặng cõi lòng, &nb sp; (vô niệm)
Nhẹ nhà ng ta bước khá»i vòng trầm luân. (giải thoát)
Ngược lại, cũng có bà i kệ như sau:
Mắt thấy sắc, thấy rồi thì dÃnh, (dÃnh)
Tai nghe tiếng, nghe rồi thì mắc. (mắc)
Tam bà nh lục tặc trong lòng, &nb sp; (loạn tâm)
Nặng ná» ta lá»t và o vòng tá» sanh. (phiá»n não)
Có ngưá»i đến há»i má»™t vị thiá»n sư: "Là m sao để được giải thoát?".
Vị thiá»n sư đáp: "Lục căn tiếp xúc lục trần, không sanh lục thức là giải thoát".
NghÄ©a là thưá»ng ngà y, nếu chúng ta sống trong cõi Ä‘á»i nà y, sáu giác quan cá»§a chúng ta tiếp xúc vá»›i sáu đối tượng ở trần Ä‘á»i, mà không sanh tâm dÃnh mắc, không sanh tâm loạn động vì tham sân si thì chúng ta sẽ được tá»± tại, giải thoát ngay hiện Ä‘á»i. Mắt trông thấy sắc, tai nghe thấy tiếng, mÅ©i ngá»i biết mùi, lưỡi nếm biết vị, nhưng mà đừng khởi niệm thương hay ghét, thÃch hay không thÃch, nếu như có khởi niệm rồi thì đừng theo. Như váºy chúng ta đâu có gì gá»i là phiá»n não, sân háºn hay bá»±c dá»c nữa.
Từ xưa đến giá», má»—i khi tâm khởi niệm, chúng ta liá»n theo đến cùng, theo từ chuyện đông sang chuyện tây, từ chuyện xưa đến chuyện nay, từ chuyện quốc gia đại sá»± đến chuyện hang cùng ngõ hẹp, từ chuyện xứ ngưá»i đến chuyện xứ mình, từ chuyện ngưá»i lá»›n đến chuyện trẻ con, từ đủ má»i thứ chuyện trên trần Ä‘á»i, để rồi than nhức đầu vì nhiá»u chuyện quá, than trá»i trách đất vì khổ thân khổ não quá!
Còn như sáu đứa bé luôn luôn chá»c phá đức Di Lặc, mà Ngà i vẫn tươi cưá»i hoan há»· như không có chuyện gì xảy ra. NghÄ©a là "lục căn" cá»§a Ngà i vẫn thưá»ng tiếp xúc vá»›i "lục trần", mà tâm cá»§a Ngà i không sanh ra "lục thức", thì Ngà i sống rất an nhiên, tá»± tại. Äó là cảnh giá»›i cá»§a những ngưá»i "vô tâm", tức là những ngưá»i không có tâm niệm lăng xăng lá»™n xá»™n, cho nên không có phiá»n não và khổ Ä‘au. Äó là cảnh giá»›i niết bà n ở ngay trong tâm trà cá»§a chúng ta hiện Ä‘á»i, chứ không phải đợi sau khi chết má»›i tiêu diêu nÆ¡i miá»n cá»±c lạc, hay lên trên thiên đà ng đâu đâu không tưởng.
Äạo Pháºt chá»§ yếu chỉ bà y phương pháp rèn luyện tâm, chuyển hóa tâm, từ vô minh trở thà nh giác ngá»™, từ tà vạy trở thà nh chân chÃnh, từ phiá»n não và khổ Ä‘au trở thà nh an lạc và hạnh phúc. Äạo Pháºt được áp dụng ngay trong thá»±c tế cá»§a cuá»™c Ä‘á»i, trong má»i hoà n cảnh, giúp những ngưá»i thiện tâm được sống bình an ngay tại thế gian nà y, chứ đạo Pháºt không phải chỉ lo cầu an cho ngưá»i sống, cầu siêu cho ngưá»i quá cố mà thôi. Hiểu được như váºy má»›i không phà phạm cả cuá»™c Ä‘á»i quà báu nà y!
Thiá»n sư Bá Trượng Hoà i Hải có dạy:
"Tâm cảnh không dÃnh nhau là giải thoát".
NghÄ©a là chúng ta vẫn thấy, vẫn nghe, vẫn hiểu, vẫn biết tất cả các cảnh trên trần Ä‘á»i, trong kinh Ä‘iển gá»i là "kiến văn giác tri", nếu tâm cá»§a chúng ta không dÃnh mắc thì không phiá»n não. Không phiá»n não tức là giải thoát. Tháºt là hết sức đơn giản. Lý lẽ tuy cao siêu vi diệu, nhưng hết sức thá»±c tế. Bất cứ ai cÅ©ng có thể là m được, không cần phải thá» lạy, cúng kiến, không phân biệt tôn giáo, sắc tá»™c, ngôn ngữ, nghá» nghiệp, xuất xứ, há»c thức, nam nữ, già trẻ, bé lá»›n, già u nghèo, sang hèn.
* *
Tuy nhiên, nói như váºy thì hiểu như váºy, chứ còn thá»±c hiện được cái chá»— "không dÃnh", cái chá»— "không mắc", cái chữ "vô tâm", cái chữ "vô niệm", thì chúng ta cần phải có phương pháp tu để ứng dụng, để thá»±c hà nh. Là m sao chúng ta có thể sống vui tươi, hạnh phúc suốt năm và cả Ä‘á»i như đức Di Lặc? Äiá»u đầu tiên, chúng ta hãy can đảm nháºn thấy rõ cuá»™c sống cá»§a chúng ta vui Ãt khổ nhiá»u, đừng tá»± dối mình gạt ngưá»i, nhưng không bi quan yếm thế và cÅ©ng đừng sống trong phiá»n não, khổ Ä‘au bi thảm như trước đây nữa. Muốn được như váºy, chúng ta phải đảnh lá»… Ngà i vá»›i tất cả lòng thà nh kÃnh và hướng tâm hồn há»c theo cái hạnh nguyện cá»§a Ngà i, đặng tâm trà được an vui phÆ¡i phá»›i, dù Ä‘ang ở trong bất cứ cảnh ngá»™ nà o cÅ©ng váºy. Äức Di Lặc tu theo pháp môn nà o mà được tá»± tại như váºy? Äó chÃnh nhá» Ngà i tu bốn hạnh "từ, bi, há»·, xả", trong kinh sách gá»i là "tứ vô lượng tâm", tức là bốn tâm địa rá»™ng lá»›n thênh thang, không thể nghÄ© bà n.
Vá»›i tâm từ, Ngà i luôn luôn mang niá»m vui đến vá»›i má»i ngưá»i, bất cứ lúc nà o, không phân biệt gì cả. Vá»›i tâm bi, Ngà i luôn luôn cứu giúp những ngưá»i Ä‘au khổ, những ngưá»i bất hạnh, thương ngưá»i như thương chÃnh mình. Vá»›i tâm há»·, Ngà i luôn luôn vui vẻ, hoan há»· vá»›i những việc là nh, những hạnh phúc, những thà nh tá»±u cá»§a tất cả má»i ngưá»i xung quanh, không có tâm ganh ghét, đố kỵ, tị hiá»m. Ngà i luôn luôn nhá»› câu: "Nam mô nhứt thiết chúng sanh há»· kiến bồ tát". NghÄ©a là Ngà i luôn luôn noi gương những vị bồ tát mà tất cả má»i ngưá»i Ä‘á»u hoan há»· khi gặp mặt. Vá»›i tâm xả, Ngà i không bao giá» chất chứa trong lòng, trong kho tà ng tâm thức, bất cứ Ä‘iá»u phiá»n muá»™n nà o, dù nhỠđến đâu. Trái lại, Ngà i luôn luôn tha thứ cho bất cứ ai gây phiá»n muá»™n, rắc rối cho Ngà i. Äức Di Lặc không bị bất cứ phiá»n não nà o tác động, cho nên thân tướng máºp mạp khá»e mạnh, tâm trà thanh thản, thảnh thÆ¡i thÆ¡ thá»›i, nét mặt lúc nà o cÅ©ng hoan há»· vui tươi. Nếu chúng ta muốn được an nhiên tá»± tại, muốn được hạnh phúc ngay hiện Ä‘á»i, chúng ta phải noi gương Ngà i để tu bốn hạnh "từ, bi, há»·, xả" váºy.
Nếu có tâm từ và tâm bi, chúng ta sẽ biết thương yêu và thông cảm vá»›i tất cả má»i ngưá»i, dù kẻ đó Ä‘ang gây phiá»n não cho mình, đồng thá»i chúng ta sẽ giảm bá»›t lòng tham và lòng sân. Thà dụ như chúng ta giúp đỡ bất cứ ai Ä‘iá»u gì, hay chúng ta nuôi nấng con cái cá»§a mình, bởi do lòng từ bi, thì chúng ta sẽ không cầu báo đáp, không nhá»› công lao, không kể lể Æ¡n nghÄ©a, vá»›i má»i ngưá»i hay ngay cả vá»›i con cái trong gia đình. Do đó, ai cÅ©ng hoan há»· khi gặp mặt, không ai cảm thấy khó chịu, sau khi thá» Æ¡n cá»§a chúng ta.
Chúng ta thưá»ng có lòng từ bi vá»›i những loà i váºt nhá» nhÃt như ruồi muá»—i côn trùng, hay lá»›n hÆ¡n như gà vịt heo bò. Chúng ta không nỡ giết hại chúng, không nỡ ăn thịt chúng. Nhưng đối vá»›i những con ngưá»i sống chung quanh, như cha mẹ, vợ chồng, con cái, bạn bè, đồng nghiệp, đồng hương, đồng đạo, đồng bà o, đôi khi chúng ta không nhịn nổi má»™t câu nói chạm đến tá»± ái hay má»™t hà nh động xúc phạm đến danh dá»± cá»§a mình, dù vô tình hay cố ý! Lòng từ bi như váºy đó cần phải được xét lại! CÅ©ng váºy, chúng ta thưá»ng có lòng từ bi vá»›i ngưá»i chưa quen hay vá»›i ngưá»i ở phương xa, lâu lâu gặp má»™t lần. Nhưng chúng ta khó có lòng từ bi vá»›i những ngưá»i ở gần chung quanh, khi há» nói lá»i nà o mÃch lòng mình, là m Ä‘iá»u gì trái ý mình.
Khi chúng ta thấy má»™t ngưá»i là m việc phước thiện, như cúng chùa hay tặng há»™i từ thiện má»™t số tịnh tà i chẳng hạn, nếu chúng ta phát tâm tùy há»·, nghÄ©a là vui theo vá»›i việc thiện ngưá»i khác là m được, thì chúng ta cÅ©ng được phước báu như ngưá»i đó. Tại sao váºy?
Bởi vì, trong kinh A Hà m, Äức Pháºt có dạy:
"Khi có ngưá»i mồi ngá»n Ä‘uốc được sáng rồi, nếu ngưá»i khác đến mồi từ ngá»n Ä‘uốc đó, thì ngá»n Ä‘uốc sau cÅ©ng sáng như váºy, trong khi ngá»n Ä‘uốc trước không giảm sáng chút nà o".
CÅ©ng váºy, khi có ngưá»i phát tâm là m việc phước thiện, thì tâm từ bi cá»§a ngưá»i đó tăng trưởng, tâm tham lam bá»n sẻn cá»§a há» giảm bá»›t. HỠđược phước báu, giảm bá»›t phiá»n não, lần lần tâm tánh cá»§a hỠđược thanh tịnh, cuá»™c sống cá»§a hỠđược an lạc hÆ¡n, hạnh phúc hÆ¡n. Nếu chúng ta phát tâm tùy há»·, má»™t trong tứ vô lượng tâm, vui theo vá»›i việc thiện cá»§a ngưá»i khác, thì chúng ta giảm được tâm đố kỵ, ganh tị, tâm từ bi cá»§a chúng ta cÅ©ng tăng trưởng, và khi đủ duyên, chúng ta cÅ©ng sẽ là m việc thiện đó váºy.
Còn đối vá»›i tâm xả, đó là chá»— hết sức cao siêu cá»§a ngưá»i tu hạnh giải thoát. Muốn được giải thoát, muốn được tá»± tại, nhẹ nhà ng bước ra khá»i vòng trầm luân, sanh tá» luân hồi, nhứt định chúng ta phải tu hạnh xả. Nếu lục căn cá»§a chúng ta tiếp xúc vá»›i lục trần, đừng dÃnh đừng mắc, cái gì cÅ©ng xả, cái gì cÅ©ng bá» qua hết, thì chúng ta không còn gì để Ä‘em và o chứa trong kho tà ng tâm thức cá»§a chúng ta hết. Lúc đó, chúng ta sống trong tá»± tại nhẹ nhà ng, thảnh thÆ¡i thÆ¡ thá»›i, không lo âu phiá»n muá»™n, không ưu tư lo lắng, không thấp thá»m pháºp phồng.
Do tâm từ bi, chúng ta là m được biết bao nhiêu việc phước thiện không mệt má»i, và do tâm há»· xả chúng ta vui vẻ bá» qua hết, quên hết tất cả những việc đã là m, quên hết tất cả những việc bất như ý. Trong tâm thức cá»§a chúng ta không có bốn tướng "ngã, nhÆ¡n, chúng sanh, thá» giả". Tức là chúng ta không thấy có mình là ngưá»i là m phước, có kẻ khác là ngưá»i nháºn lãnh và không nhá»›, không để tâm đến những việc tốt chúng ta đã là m, đã cho, đã giúp đỡ bao nhiêu ngưá»i khác. Như váºy chúng ta sẽ không cầu được báo đáp, không kể lể, không đòi há»i bất cứ ai nhá»› Æ¡n chúng ta, thì chúng ta không có phiá»n não chút nà o cả, nếu gặp phải những ngưá»i không biết chuyện Æ¡n nghÄ©a. Sách có câu: "Thi ân bất cầu báo", chÃnh là nghÄ©a đó váºy.
Chúng ta sở dÄ© bị sanh tá» luân hồi nhiá»u Ä‘á»i nhiá»u kiếp, bởi vì chúng ta dÃnh mắc quá nhiá»u. Chúng ta chẳng những không biết buông xả, trái lại, còn chứa nhóm quá nhiá»u thứ trong tà ng thức, trong kho tà ng tâm thức cá»§a chúng ta. Hôm nay, nhân dịp năm cÅ© sắp hết, để chuẩn bị chà o đón năm má»›i sắp sang, theo thông lệ, chúng ta thưá»ng lo sá»a soạn trang hoà ng nhà cá»a, và đồng thá»i mở cá»a nhà kho, dá»n dẹp cho sạch sẽ, sắp xếp cho ngăn nắp. CÅ©ng váºy, để có được má»™t mùa "XUÂN DI LẶC", mang ý nghÄ©a "Xuân Hoan Há»·", "Xuân Hy Vá»ng", hay "Xuân Hạnh Phúc", chúng ta không thể quên việc chăm sóc, dá»n dẹp, sá»a sang cho thá»±c sạch cái "kho tà ng tâm thức" cá»§a chúng ta.
Lục căn cá»§a chúng ta cÅ©ng như các bá»™ pháºn cá»§a cái máy quay phim, hằng ngà y thu nháºn không biết bao nhiêu là hình sắc, âm thinh, rồi Ä‘em chứa và o trong kho tà ng tâm thức. Thỉnh thoảng hay lâu lâu, tháºm chà đến mấy chục năm sau, đến lúc tuổi già , mang ra chiếu lại, để cưá»i chÆ¡i hoặc để tức giáºn, như thể chuyện má»›i xảy ra ngà y hôm qua còn nóng hổi váºy. Mặc dù những diá»…n viên trong đó đã Ä‘i và o quá khứ từ lâu! HỠđã quên hết má»i chuyện, chỉ có chúng ta là còn nhá»› quá kỹ, để lãnh đủ phiá»n não khổ Ä‘au. Nếu buông xả được, xóa được những cuốn băng trong kho tà ng tâm thức, chúng ta sẽ trở nên con ngưá»i vui tươi dá»… chịu, lúc nà o cÅ©ng hoan há»· vui vẻ như đức Di Lặc váºy, nhứt thiết chúng sanh sẽ hoan há»· kiến, không nghi.
Lúc Äức Pháºt còn tại thế, có má»™t ngưá»i mang hai cháºu bông đến cúng dưá»ng, vá»›i tâm mong cầu pháp môn tu giải thoát. Khi gặp mặt, Äức Pháºt bảo buông, ông ta bèn buông tay trái, cháºu bông rÆ¡i xuống đất. Äức Pháºt lại bảo buông, ông ta bèn buông tay phải, cháºu bông thứ hai rÆ¡i xuống đất. Äức Pháºt lại bảo buông, ông ta bèn thưa: Bạch đức Thế Tôn, hai tay con đã buông hết rồi, đâu còn gì để buông nữa? Äức Pháºt dạy: "Như Lai bảo ông buông lần thứ nhứt là bảo ông buông sáu căn, lần thứ hai là bảo ông buông sáu trần, lần thứ ba là bảo ông buông sáu thức. Khi căn, trần, thức không còn nhiá»…m trước, tức tháºp bát giá»›i không thà nh láºp, thì ông được giải thoát". Lục căn, lục trần và lục thức nói chung là tháºp bát giá»›i. Tháºp bát giá»›i không thà nh láºp có nghÄ©a là : lục căn tiếp xúc vá»›i lục trần không sinh ra lục thức! Thá»±c là đơn giản!
* * *
Tóm lại, chúng ta cần lưu ý là đức ThÃch Ca đã Ä‘i tìm đạo, đã tu táºp, đã chứng đạo và đã thà nh Pháºt dưới cá»™i cây bồ Ä‘á», ngay tại thế giá»›i ta bà nà y, từ 26 thế ká»· trước, lịch sỠđã ghi lại rõ rà ng. Và sau nà y, đức Di Lặc cÅ©ng sẽ hạ sanh ở thế giá»›i ta bà nà y, để tu hà nh và sẽ thà nh Pháºt dưới cá»™i cây long hoa. NghÄ©a là mưá»i phương chư Pháºt Ä‘á»u thà nh Pháºt ở ngay tại thế giá»›i ta bà nà y, chứ không phải ở thế giá»›i nà o khác.
Bởi vì ở các cõi thiên giá»›i quá sung túc váºt chất, chúng sanh ở đó ham vui, lo hưởng thụ quên tu, còn ở các cõi địa ngục, ngạ quỉ, súc sanh thì quá khổ vá» váºt chất lẫn tinh thần, nên cÅ©ng không tu được. Chỉ có ở thế giá»›i ta bà nà y, con ngưá»i có đủ thuáºn cảnh lẫn nghịch cảnh để tu hà nh, để thá» thách và tiến đến chá»— giải thoát mà thôi. Chúng ta nên bình tâm xét lại những má»™ng tưởng vá» cõi tây phương cá»±c lạc, hay cõi thiên đưá»ng ở kiếp sau, để tÃch cá»±c tu tâm dưỡng tánh ngay hiện Ä‘á»i, để khá»i uổng kiếp là m ngưá»i trong muôn má»™t.
Chúng ta đã nghiên cứu và thấu hiểu má»™t cách rất rõ rà ng phương pháp tu giác ngá»™ và giải thoát, hay Ãt ra cÅ©ng đạt được an lạc và hạnh phúc hiện Ä‘á»i. Váºy chúng ta hãy bắt đầu cất bước lên đưá»ng là m hà nh giả kể từ mùa xuân năm nay là vừa. ÄÆ°á»£c như váºy, chúng ta sống trên cõi Ä‘á»i nà y sẽ thấy nÆ¡i đây chÃnh là cõi an là nh tá»± tại, là má»™t thế giá»›i đầy tình thương yêu, đầm ấm. Thế gian nà y chÃnh là cảnh giá»›i cá»§a chư Pháºt, chư hiá»n thánh nhÆ¡n, chư thượng thiện nhÆ¡n, chứ không còn là cảnh giá»›i cá»§a phà m phu tục tá» nữa. KÃnh chúc quà vị được hưởng má»™t mùa xuân Di Lặc, mùa xuân hy vá»ng, mùa xuân an lạc và hạnh phúc, mùa xuân miên viá»…n cá»§a tất cả chúng ta váºy.
Tags: Tambaos
lắng Ä‘á»ng xuân vá» chợt nhá»› nhau thưong thưong đôi chá» cùng bên ấy nổi nhá»› hai đầu ?dẩu cách xa tình thÆ¡ vẩn dệt ?cùng ai há»a hưong yêu thoảng ghé cùng xây má»™ng cho nhau vần thưong tạo phÃm lá»i dạ khúc đêm nầy ?má»™t mình hát tưong tư cung oán gá»i vá» ... . .
Tags: Tambaos
viết câu chúc tết vỠbên ấy
giá»t thương giá»t nhá»› bước thá»i gian
âm thầm lặng lẻ ghé lại thăm
vẩn còn nợ em ?tôi khẻ hát
xuân vỠnhỠgió nói hộ dùm
má»™t chút mong chá» thì thầm gá»i
buâng quÆ¡ đôi nét vần thÆ¡ gá»i
chút tình lắng Ä‘á»ng lúc giao thoa
Tags: Tambaos
chá» ai
Posted On 01/25/2011 21:26:49
tôi vẩn chá» bên khung cá»a nhá»
chỠai đây dà i thêm ngà y tháng
soi mình lặng lẻ đếm thá»i gian
thì thầm thổn thức tình ca viết
chẳng biết cho tôi hay cho ngưá»i
sao thấy nhớ nghe như ngèn ngen
dạ khúc buồn cứ mải vấn vương
tương tư nắn nót dòng thơ chẩy
Tags: Tambaos
Chúng ta ai ai, Ä‘á»u nháºn ra rằng: Cuá»™c Ä‘á»i cá»§a mình, thá»±c nhiá»u Ä‘au khổ, là bởi nguyên do, trong kho tâm thức, chứa nhóm quá nhiá»u. Nếu muốn giảm bá»›t, phiá»n não khổ Ä‘au, chắc chắn chúng ta, phải hạ quyết tâm, ra công dá»n dẹp, kho tà ng tâm thức.
DỌN KHO ĂN TẾT
Thông lệ hằng năm, năm hết tết đến, nÆ¡i nÆ¡i ngưá»i ngưá»i, dá»n dẹp nhà cá»a, cho ngăn nắp hÆ¡n, sắp xếp bà n ghế, sá»a soạn tá»§ giưá»ng, cho tiện nghi hÆ¡n, trang hoà ng phòng khách, cho sáng sá»§a hÆ¡n, lau chùi bà n thá», cho trang nghiêm hÆ¡n. Tất cả Ä‘á»u được, lo liệu chu tất, trước ngà y đón rước, ông bà tổ tiên, tức là trước ngà y, mùng ba mươi tết, trể lắm cÅ©ng phải, xong hết má»i việc, trước giá» giao thừa. Bởi vì suốt năm, là m việc quần quáºt, má»i ngưá»i Ä‘á»u mong, ngà y đầu má»™t năm, hoà n toà n nghỉ ngÆ¡i, cho thiệt thoải mái, khá»e khoắn tinh thần, phục hồi sức khá»e, chuẩn bị là m việc, suốt trong năm má»›i. Có ngưá»i tin rằng, nếu là m việc nhiá»u, trong ngà y đầu năm, sẽ "giông" cả năm, nghÄ©a là suốt năm, Ä‘á»u phải là m lụng, vất vả cá»±c nhá»c. Dẫu biết đó là , mê tÃn dị Ä‘oan, nhưng không Ãt ngưá»i, cứ tin như váºy. Thá»±c ra năm nà o, chúng ta cÅ©ng phải, là m việc vất vả, má»›i được có ăn, trừ phi thất nghiệp, trừ phi trúng mánh, thần tà i chiếu cố, trúng số chẳng hạn.
Äặc biệt năm nay, má»i ngưá»i chúng ta, ngoà i ra những chuyện, bắt buá»™c kể trên, phải nên là m thêm, má»™t việc ngoại lệ, việc đó chÃnh là :
Dá»n Kho Ä‚n Tết.
* * *
Trong suốt năm qua, hay nhiá»u năm tháng dà i, chúng ta Ä‘em cất và o trong kho bất cứ váºt dụng gì còn tốt, còn xá» dụng được, còn chưa muốn vứt Ä‘i, lại chẳng biết Ä‘em cho ai, có biết cÅ©ng chẳng dám, không khéo sợ mÃch lòng. Tháºm chà nên biết, có các món đồ, cứ mua Ä‘em vá», hoặc ngưá»i khác cho, nhưng chưa có dùng, cÅ©ng bá» và o kho, đợi khi có dịp, Ä‘em cho ngưá»i khác. Lâu ngà y dà i tháng, cái kho ắp lẫm, đã quá bụi bặm, bẩn thỉu dÆ¡ dáy. Hôm nay chúng ta, nhân dịp cuối năm, dá»n dẹp nhà cá»a, muốn Ä‘em và o kho, thêm và i món nữa, nhưng thá»±c không còn, má»™t chá»— nà o trống, để nhét cho vừa. Chúng ta bèn phải, xăn quần cởi áo, ra công dá»n kho, để ăn tết nhứt. Äến khi mở cá»a, bước và o trong kho, lôi ra từng món, món to món nhá», món cÅ© món má»›i, quét bụi sạch trÆ¡n, lau chùi kỹ lưỡng, xem xét kỹ cà ng, kiểm soát đà ng hoà ng, Ä‘em vô trở lại, chẳng muốn bá» Ä‘i, má»™t món nà o hết! Như váºy nghÄ©a là : cái kho vẫn đầy, đủ moi má»i thứ, thiệt là khổ quá, chẳng biết là m sao, giải quyết thế nà o, cho được ổn thá»a. Ngưá»i Ä‘á»i thưá»ng nói: "Bá» thì thương, vương thì tá»™i", chắc có lẽ là trưá»ng hợp nà y đây, chẳng biết đúng váºy hay không?
CÅ©ng váºy, ngoà i cái kho cá»§a cải váºt chất nói trên, đã gây bao nhiêu cá»±c nhá»c rối rắm, chúng ta còn có má»™t cái kho nữa, chứa đựng nhiá»u thứ ác liệt hÆ¡n, kinh khá»§ng hÆ¡n, dữ dằn hÆ¡n, khó khăn hÆ¡n, khó thấy hÆ¡n, khó bá» hÆ¡n, khó chịu hÆ¡n. Cái kho đó là , cái kho chứa gì, ghê rợn quá váºy? Xin thưa trình ngay, khá»i mất thá»i giá», đó chÃnh thá»±c là : "Kho Tà ng Tâm Thức", cá»§a má»—i chúng ta. Thá»±c váºy, tất cả chúng ta, ai ai cÅ©ng có, má»™t cái gá»i là : kho tà ng tâm thức, chứa đựng tất cả, hình ảnh âm thanh, mùi hương mùi vị, cảm xúc ký ức, chúng ta thu lượm, từ khi còn bé, chà cho đến lúc, trở vá» thăm viếng, tổ tiên ông bà .
Chúng ta sống ở trên Ä‘á»i, hằng ngà y phải sinh hoạt, phải là m việc, phải tiếp xúc vá»›i má»i ngưá»i, trong xã há»™i, trong khu phố, trong cá»™ng đồng, trong trưá»ng há»c, trong sở là m, trong hãng xưởng, trong công trưá»ng, trong nông trại. Vá»›i hai con mắt và hai lá»— tai, chúng ta thu nháºn biết bao nhiêu hình ảnh và âm thanh, rồi đưa và o chứa trong kho tà ng tâm thức. Hai con mắt và hai lá»— tai cá»§a chúng ta và như hai bá»™ pháºn quan trá»ng cá»§a má»™t cái máy quay phim, má»—i ngà y quay má»™t cuá»™n băng, vá»›i đầy đủ hình ảnh và âm thanh, từ êm ái dịu dà ng, đến ồn à o náo động, từ thương yêu trìu mến, đến giáºn ghét háºn thù, chưa kịp dán nhãn, chưa kịp đặt tên, đã được đưa và o, cất ngay trong kho. Tạm gá»i đó là : kho tà ng tâm thức.
Trong kho tà ng tâm thức, chúng ta chứa đựng đầy đủ hình ảnh cá»§a ngưá»i thân lẫn kẻ thù, hình ảnh cá»§a những ngưá»i gá»i là tốt, vì đã từng giúp đỡ chúng ta, lẫn hình ảnh cá»§a những kẻ gá»i là xấu, vì đã từng là m chúng ta mÃch lòng. Lâu lâu, chúng ta Ä‘em những hình ảnh đó chiếu Ä‘i chiếu lại, để sống lại cảnh náo động, thương thương, ghét ghét, bên trong tâm trÃ, y như lúc cảnh tượng đó xảy ra trước kia. Hình ảnh những ngưá»i thân thương hiện ra, chúng ta cÅ©ng Ä‘au khổ bất an, thá» thẩn thẩn thá», nhá»› nhung thương mến, muốn được gặp lại, nhưng biết bao giá», má»›i được toại nguyện. Hình ảnh những kẻ đáng ghét hiện ra, chúng ta cÅ©ng Ä‘au khổ bất an, phùng mang trợn mắt, bá»±c bá»™i khó chịu, không muốn nhá»› tá»›i, không muốn gá»i tên, không thèm gặp mặt, nhưng phải gặp hoà i, cứ gặp Ä‘á»u Ä‘á»u, thá»±c là trá»› trêu! Như váºy, việc chúng ta cất giữ những hình ảnh đó, trong kho tà ng tâm thức, là nên hay không nên, là khôn hay không được khôn lắm? Váºy mà giỠđây, nhân dịp cuối năm, tại sao chúng ta, không chịu ra công, dá»n dẹp sạch sẽ, kho tà ng tâm thức, cho được trống trải, mát mẻ khá»e khoắn, đêm ngá»§ được yên, ngà y ăn được ngon?
Trong kho tà ng tâm thức, chúng ta chứa đựng đủ thứ âm thanh, từ những lá»i khen tặng, xưng dương, tán thán, ca ngợi, nịnh hót, tâng bốc, yêu thương, trìu mến, ngá»t ngà o, tình cảm, cảm động, dá»… nghe, cho đến những lá»i vu oan, vu khống, thống trách, hách dịch, trịch thượng, kiêu căng, lăng nhục, thô tục, giáºn há»n, chá»i bá»›i, bươi móc, bêu riếu, phỉ nhổ, phỉ báng, há»§y báng, há»§y nhục, nhục mạ, mạ lỵ, phê bình, chỉ trÃch, khÃch bác, chê trách, khiển trách, trách cứ, câu mâu, lầu bầu, rá»§a xả, xiên xá», xá» xiên, mắc mứu, quở trách, quở mắng, la rầy, la mắng, mắng nhiếc, mắng chá»i, sỉ vả, sỉ nhục, gièm pha, nói xấu, khinh khi, khi dể, coi thưá»ng, coi rẻ, rẻ rúng, sâu độc, sâu hiểm, hiểm ác, ác độc, độc địa, Ä‘ay nghiến, nguyá»n rá»§a, nhiếc mắng, kê tá»§ và o há»ng, tá»ng cho câm mồm, đặt Ä‘iá»u thêm bá»›t, có nói không không nói có, đâm bị thóc thá»c bị gạo, thá»c gáºy bánh xe, thá»±c là khó nghe, nhưng cứ nhá»› hoà i, rất là khó quên, cho nên khó ngá»§, cú rá»§ suốt ngà y, năm nà y tháng khác!
Hai cái lá»— tai cá»§a chúng ta là m việc thá»±c đắc lá»±c, Ä‘em chứa thá»±c nhiá»u thứ, và o trong kho tà ng tâm thức. Những lá»i êm dịu, dá»… chịu dá»… nghe, lại không nhiá»u lắm, nhưng vẫn là m cho, chúng ta khó ngá»§, bất an trằn trá»c, khoái chà hả hê, muốn nghe lần nữa, vẫn chưa thá»a mãn. Những lá»i khó nghe, không ai thèm nghe, không ai thÃch nghe, không ai muốn nghe, không ai chịu nghe, quả thá»±c là nhiá»u. DÄ© nhiên, những lá»i nói như váºy cà ng là m cho chúng ta khó ngá»§, bất an trăn trở, bá»±c bá»™i tức tối, không muốn nghe nữa, nhưng cứ nhá»› hoà i, văng vẳng bên tai, Ãt ai nÃn được. Thá»±c là đau khổ, cho cái lá»— tai, phải nghe dà i dà i, những lá»i cay đắng!
* *
Chúng ta ai ai, Ä‘á»u nháºn ra rằng: Cuá»™c Ä‘á»i cá»§a mình, thá»±c nhiá»u Ä‘au khổ, là bởi nguyên do, trong kho tâm thức, chứa nhóm quá nhiá»u. Nếu muốn giảm bá»›t, phiá»n não khổ Ä‘au, chắc chắn chúng ta, phải hạ quyết tâm, ra công dá»n dẹp, kho tà ng tâm thức. Nhưng phải dá»n dẹp, bằng cách nà o đây, bắt đầu từ đâu, khởi công lúc nà o, tốn hao bao nhiêu, công lao sức lá»±c, bao nhiêu thá»i gian, má»›i dá»n dẹp xong, kho tà ng tâm thức? Trước hết nên biết, mình muốn dá»n dẹp, trống trải kho tà ng, cái việc đầu tiên, phải là m đó là : ngăn ngừa cháºn đứng, đừng có Ä‘em thêm, bất cứ váºt gì, và o kho nữa cả. Sau đó từ từ, chúng ta loại bá», những thứ trong kho. CÅ©ng váºy, nếu muốn cái kho tà ng tâm thức cá»§a mình ngà y má»™t vÆ¡i bá»›t Ä‘i, để phiá»n não cÅ©ng vÆ¡i bá»›t theo, chúng ta đừng quay thêm cuốn phim nà o nữa, trong cuá»™c sống hằng ngà y. NghÄ©a là trong các sinh hoạt hằng ngà y, khi tiếp xúc vá»›i má»i ngưá»i, chúng ta luôn luôn giữ gìn chánh niệm, cố gắng duy trì sá»± bình tÄ©nh thản nhiên, trong má»i hoà n cảnh, trong má»i thá»i gian, trong má»i không gian, không để cho các "tâm tham, tâm sân, tâm si", có cÆ¡ duyên khởi lên, trong tâm trà cá»§a mình.
Thà dụ như có, ngưá»i tá»›i rá»§ rê, hùn hạp là m ăn, máºp má» phi pháp, nhứt bổn vạn lợi. Chúng ta đừng để, tâm tham khởi lên, dẫn dắt chúng ta, nghe lá»i dụ dá»—. ÄÆ°á»£c những mối lợi, phi pháp bất chánh, ngà y không ăn ngon, đêm chẳng ngá»§ yên, lúc nà o cÅ©ng sợ, nÆ¡m ná»›p pháºp phồng, không biết bao giá», chuyện đó đổ bể, háºu quả thế nà o?
Thà dụ như có, ngưá»i tá»›i rỉ tai, bà y vẻ đủ cách, vu oan ngưá»i khác, chỉ dẫn thá»§ tục, kiện ngưá»i ra tòa, nhứt bổn lệ phÃ, thu được bá» túi, hằng triệu đô la, bồi thưá»ng thiệt hại, má»›i vừa nghe qua, thiệt là sướng quá! Chúng ta đừng để, tâm tham khởi lên, xúi giục chúng ta, nghe lá»i ác độc. Pháp luáºt đặt ra, chỉ nhằm mục Ä‘Ãch, duy trì an ninh, bảo vệ bình đẳng, tráºt tá»± xã há»™i, chứ không phải để, con ngưá»i lợi dụng, kiếm tiá»n là m già u, bất chấp khổ Ä‘au, cá»§a kẻ bị hại, gia đình cá»§a há», phiá»n muá»™n không nguôi. Dù cho có thắng, vụ kiện bạc triệu, liệu mình có thể, an nhiên tiêu xà i, cho đến mãn Ä‘á»i, má»™t cách bình yên, hay không chẳng biết?
* Luáºt nhân quả dạy rằng: "Gieo nhân nà o thì gặt quả nấy". Bởi váºy cho nên, chúng ta đã thấy: Không biết bao nhiêu, gia đình già u có, tan nhà nát cá»a, vợ chồng ly tán, âm mưu hại nhau, tranh chấp cá»§a cải, con cái ám hại, cha mẹ anh em, tranh Ä‘oạt gia tà i, hùn hạp là m ăn, thưá»ng bị phá sản, gặp cÆ¡n bệnh hoạn, nan y khó chữa, tai nạn hiểm nghèo, bất đắc kỳ tá»! Äó là những quả báo nhãn tiá»n, ngưá»i Ä‘á»i gá»i là : cá»§a thiên trả địa, cá»§a sông đổ biển. Nhưng vì lòng tham, vô cùng vô táºn, túi tham không đáy, tối tăm mặt mÅ©i, lương tâm mê má», lòng dạ tối Ä‘en, không thể thấy được, đó là ác nghiệp, cho nên nhà o vô, tạo tá»™i tạo nghiệp, để rồi vá» sau, ngưá»i đó lãnh đủ, quả báo chẳng là nh, khác nà o thiêu thân, nhà o vô lá»a Ä‘á»!
Äồng tiá»n chân chánh, khổ cá»±c kiếm được, bằng chÃnh tà i năng, vá»›i sức lao động, dà nh dụm tiết kiệm, có khi không thể, giữ được trá»n Ä‘á»i, huống là những thứ, tiá»n cá»§a phi nhân, kiếm được cướp được, Ä‘oạt được giá»±t được, thưa kiện đòi được, trên sá»± khổ Ä‘au, phiá»n não ngưá»i khác!
Hiểu được như váºy, chúng ta quyết tâm, không thèm nghe theo, không là m những chuyện, ác nhân thất đức, cố gắng là m chá»§, bằng được tâm mình, dừng ngay các vụ, thưa kiện kiếm tiá»n, dừng ngay âm mưu, sang Ä‘oạt tà i sản, tác quyá»n tác giả, dừng ngay mưu mô, chiếm Ä‘oạt công ăn, sang Ä‘oạt việc là m, cá»§a những ngưá»i khác. Äó má»›i thá»±c là , những Ä‘iá»u khó là m. Không phải ai ai, cÅ©ng là m được ngay, nên cần phải có, thá»i gian thá» thách, công phu thá»±c táºp. Là m được như váºy, lâu ngà y dà i tháng, con ngưá»i chắc chắn, trở nên sáng suốt, giác ngá»™ hoà n toà n, những ngưá»i chung quanh, cÅ©ng sẽ cảm nháºn, an vui lợi lạc. Kho tà ng tâm thức, chá»§ng tá» tham lam, vÆ¡i dần bá»›t dần, trà tuệ phát triển, không còn những chuyện, mê tÃn dị Ä‘oan, cuá»™c Ä‘á»i an lạc, được hạnh phúc hÆ¡n, nhứt định không nghi.
Thà dụ như là , có ngưá»i Ä‘i tá»›i, chá»i bá»›i nhục mạ, khiêu khÃch chỉ trÃch. Chúng ta đừng để, tâm sân khởi lên, khiến cho chúng ta, tiếp nháºn ngay những, lá»i nói khó nghe. Tại sao váºy? Bởi vì, những lá»i nói như váºy không có nghÄ©a lý gì cả, chỉ nhằm mục Ä‘Ãch gây phiá»n não cho chúng ta mà thôi. Chúng nói mình ngu, mình liá»n nổi giáºn, cãi cỠđôi co, đúng là ngu thiệt, chứ còn gì nữa! Tục ngữ có câu: "No mất ngon, giáºn mất khôn". Nếu chúng ta tiếp nháºn ngay những lá»i nói khó nghe ấy và o lòng, cÆ¡n giáºn láºp tức khởi lên, hà nh động thiếu bình tÄ©nh, lá»i nói kém sáng suốt, thưá»ng khi chỉ Ä‘em lại thiệt thòi cho mình mà thôi.
Chẳng hạn như khi bị vu khống cáo gian, nếu không dằn được sá»± tức giáºn bá»±c bá»™i, chắc chắn chúng ta sẽ có những lá»i nói hay hà nh động khiến ngưá»i khác mất cảm tình, hay hiểu lầm má»™t cách tai hại vô cùng. Chẳng hạn như khi cấp trên trong sở là m, có những lá»i nói hiểu lầm hay khó nghe, nếu không thể nhịn được, không chịu giải thÃch má»™t cách ôn hòa nhẹ nhà ng, chắc chắn chúng ta sẽ gặp nhiá»u phiá»n phức trong công việc.
Trong gia đình cÅ©ng váºy, muốn có được an lạc hạnh phúc, vợ chồng con cái phải biết hai chữ: thương yêu và nhẫn nhịn. Thiếu má»™t trong hai chữ đó, gia đình sẽ luôn luôn có sóng gió, bất hòa, bất an, lâu dần có thể là m giảm hạnh phúc, cuá»™c sống chung trở nên phiá»n não và khổ Ä‘au. Má»™t lá»i nói ra, trong sá»± vui vẻ, trong tình yêu thương, nói sao cÅ©ng được, nói gì cÅ©ng được. Má»™t lá»i nói ra, trong sá»± bá»±c bá»™i, trong lúc giáºn há»n, tâm trạng bất an, nói sao cÅ©ng không được, nói gì cÅ©ng có thể gây hiểu lầm. Bởi váºy cho nên, chúng ta luôn luôn, quán sát tâm mình. Má»—i khi tâm sân, vừa má»›i khởi lên, chúng ta liá»n biết, dừng ngay không theo. Äừng để tâm sân, dẫn dắt chúng ta, đến chá»— phiá»n toái, rắc rối cuá»™c Ä‘á»i. Nếu được như váºy, má»i sá»± má»i việc, ở trên Ä‘á»i nà y, sẽ được bình yên, vui vẻ trá»n vẹn, thà nh tá»±u tốt đẹp. Nhiá»u khi cÆ¡n sân, nổi lên đùng đùng, có thể tiêu tan, tất cả cảm tình, tiêu tan sá»± nghiệp, khổ công gầy dá»±ng, từ trước đến giá». Và như đốm lá»a, có thể thiêu đốt, cả má»™t khu rừng. Cho nên chúng ta, luôn luôn nhá»› rằng: tâm sân quả thá»±c, tai hại vô cùng!
Có ngưá»i không hiểu: Tại sao phải nhịn? Nhịn để là m gì? Nhịn ở đà ng chân, chúng lân đà ng đầu. Trên thế gian nà y, nhịn nhục khó sống, khó ngóc đầu lên, chẳng nên tÃch sá»±, lợi Ãch gì cả. Thá»±c ra tất cả, suy nghÄ© vừa kể, Ä‘á»u do tâm sân, do tâm chấp ngã, tất cả má»i ngưá»i, từ đó phát ra. Con ngưá»i thế gian, thưá»ng hay nghÄ© rằng: "Ä‘á»i mình còn dà i", thấy ngưá»i khác chết, chứ mình sống dai, còn lâu má»›i chết! Con ngưá»i ở Ä‘á»i, cần danh và lợi, cho nên thá»±c hiện, bất cứ thá»§ Ä‘oạn, miá»…n được là m già u, bất kể chà đạp, thanh danh ngưá»i khác, để già nh địa vị, để kiếm tà danh, luôn luôn muốn hÆ¡n, tất cả má»i ngưá»i, vá» má»i phương diện. Có ngưá»i dạy con: ra đưá»ng phải nhá»›, luôn luôn hÆ¡n ngưá»i, chá»› bị hiếp đáp, chá»› để thiệt thòi, nếu bị thua nhục, thì đừng vá» nhà ! Nhịn thì nhục, cá»± thì đục! Cho nên có ngà y, đứa con chạy vá», ôm đầu đầy máu, hoặc đến nhà thương, nháºn xác con mình!
Tâm sân thưá»ng thưá»ng, thúc đẩy con ngưá»i, đấu tranh cãi cá», lá»i qua tiếng lại, từ những chuyện như: quốc gia đại sá»±, chÃnh trị tôn giáo, đến những thứ chuyện, lặt vặt nhá» má»n, sinh hoạt thưá»ng ngà y. Thá»±c ra nên biết: những khi ngưá»i khác, nói lên má»™t tiếng, mình trả má»™t miếng, thì dá»… dà ng quá. Nếu không nhịn được, ngưá»i và o nhà xác, mình và o nhà thương, hay vô nhà tù, hoặc là ngược lại. Còn nếu nhịn được, không thèm tranh cãi, không có bá»±c dá»c, không nổi cÆ¡n sân, là m chá»§ tâm mình, là m chá»§ ý mình, miệng mỉm nụ cưá»i, thá»±c là tươi tắn, may mắn má»i chuyện, chấm dứt nÆ¡i đây. Äó má»›i thá»±c là , những Ä‘iá»u khó là m. Không phải ai ai, cÅ©ng là m được ngay, nên cần phải có, thá»i gian thá» thách, công phu thá»±c táºp. Là m được như váºy, lâu ngà y dà i tháng, con ngưá»i chắc chắn, trở nên sáng suốt, giác ngá»™ hoà n toà n, những ngưá»i chung quanh, cÅ©ng sẽ cảm nháºn, an vui lợi lạc. Kho tà ng tâm thức, chá»§ng tá» sân háºn, vÆ¡i dần bá»›t dần, trà tuệ phát triển, không còn những chuyện, mê tÃn dị Ä‘oan, cuá»™c Ä‘á»i an lạc, được hạnh phúc hÆ¡n, nhứt định không nghi.
Thà dụ có ngưá»i, tá»›i cho mình biết: ngưá»i khác nói xấu, nói mình ngu si, hạ nhục bêu riếu, đà m tiếu khinh khi, khi dể chá»i rá»§a, đồ đạo đức giả, thứ dân sợ vợ, khố rách áo ôm, như gả ăn mà y, như trâu cà y ruá»™ng. Chúng ta đừng để, tâm si khởi lên, liá»n khiến chúng ta, tin lá»i đồn đại. Tại sao như váºy? Bởi vì nên biết, những lá»i đồn đại, thưá»ng là bịa đặt, đặt Ä‘iá»u thêm bá»›t, vẽ rắn thêm chân, thổi phồng con cóc, thà nh con khá»§ng long, chuyện xe cán chó, trà dư tá»u háºu, đòn xóc hai đầu, đầu đâm bị thóc, đầu thá»c bị gạo, phá hoại gia cang, chia rẽ cá»™ng đồng. Tin những Ä‘iá»u đó, chứng tá» con ngưá»i, có tâm chấp ngã, thá»±c là quá lá»›n, dá»… bị khiêu khÃch, tá»± ái quá cao, cho nên té nhà o, Ä‘au thương tÆ¡i tả, đúng là ngu si, chứ còn gì nữa!
Thà dụ có ngưá»i, tá»›i cho mình biết: mình có căn tu, có nhiá»u phước báu, mau mau theo đạo, do há» dá»±ng lên, cúng hết bạc tiá»n, nhà cá»a xe cá»™, tiệm buôn phố xá, vợ con bất kể, cha mẹ xá gì, cầu khẩn van xin, kiếp sau được vá», cõi mình mong muốn. Ngưá»i nà o nhẹ dạ, dá»… tin nghe theo, những lá»i như váºy, chữ ngu chữ ngốc, còn là quá nhẹ! Còn nếu hiểu được, không thèm tin theo, không chút si mê, là m chá»§ tâm mình. Äó má»›i thá»±c là , những Ä‘iá»u khó là m. Không phải ai ai, cÅ©ng là m được ngay, nên cần phải có, thá»i gian thá» thách, công phu thá»±c táºp. Là m được như váºy, lâu ngà y dà i tháng, con ngưá»i chắc chắn, trở nên sáng suốt, giác ngá»™ hoà n toà n, những ngưá»i chung quanh, cÅ©ng sẽ cảm nháºn, an vui lợi Ãch. Kho tà ng tâm thức, chá»§ng tá» si mê, vÆ¡i dần bá»›t dần, trà tuệ phát triển, không còn những chuyện, mê tÃn dị Ä‘oan, cuá»™c Ä‘á»i an lạc, được hạnh phúc hÆ¡n, nhứt định không nghi.
* *
Có ngưá»i thắc mắc: Nếu như bá» hết, tâm tham tâm sân, luôn cả tâm si, đâu còn mình nữa, mình bị biến mất, mất thiệt rồi sao? Xin thưa đúng váºy, nhưng mà thá»±c ra, cÅ©ng không phải váºy. Thưá»ng thưá»ng hầu hết, tất cả má»i ngưá»i, trên thế gian nà y, Ä‘á»u chấp cái tâm, suy nghÄ© là mình, mình là con ngưá»i, có tâm suy nghÄ©. Bởi váºy cho nên, khi tâm suy nghÄ©, lăng xăng lá»™n xá»™n, lắng xuống không còn, tưởng mình biến mất! Thá»±c ra không phải! Äiá»u đúng chÃnh là : chỉ có cái tâm, nghÄ© suy suy nghÄ©, lăng xăng lá»™n xá»™n, biến mất mà thôi. Chúng ta vẫn còn, hiện hữu rõ rà ng, vá»›i tâm thanh tịnh, không có tham lam, sân háºn si mê. Bằng cá»› chÃnh là : chúng ta biết rõ, nháºn rõ thấy rõ, khi mình bình tÄ©nh, thản nhiên tá»± tại, cái tâm suy nghÄ©, lăng xăng lá»™n xá»™n, tan biến mất dạng. Ai thấy Ä‘iá»u đó, ai biết Ä‘iá»u đó? ChÃnh mình chá»› ai! Thá»±c không có sai! Lúc đó chÃnh là : con ngưá»i chân tháºt, hiện tiá»n trước mắt, đúng theo chân lý! Chúng ta sống được, con ngưá»i chân tháºt, Ä‘á»i sống an vui, phiá»n não rút lui, cuá»™c Ä‘á»i hạnh phúc.
Như ngoà i biển khÆ¡i, sóng to sóng nhá», Ä‘á»u lặng hết rồi, mặt biển thanh bình, tức thá»i hiện ra, má»™t cách rõ rà ng, rá»™ng rãi bao la, vô bá» vô bến. Trong lúc sóng to, và có gió lá»›n, bầu trá»i Ä‘en kịt, mình chỉ thấy được, vùng biển nhá» hẹp, sóng động mà thôi, tầm mắt giá»›i hạn, không thể nhìn xa. CÅ©ng y như váºy, khi tâm cá»§a mình, sôi nổi náo động, lòng tham nổi lên, tối tăm mặt mÅ©i, lòng sân nổi lên, mất hết trà khôn, lòng si nổi lên, quên hết má»i việc, mình chỉ thấy được, con ngưá»i nhá» hẹp, suy nghÄ© Ãch ká»·, chỉ biết có mình, và gia đình mình, chỉ váºy mà thôi. Tất cả má»i ngưá»i, phiá»n não ra sao, Ä‘au khổ thế nà o, cÅ©ng mặc kệ há», chẳng cần biết tá»›i! Bởi thế cho nên, hà nh động lá»i nói, và trong tư tưởng, chỉ có Ãch lợi, cho bản thân mình, gây nên bao nhiêu, khổ Ä‘au cho ngưá»i, và gia đình há». Nếu những ngưá»i khác, cÅ©ng nghÄ© như váºy, thì mình lãnh đủ, mình là nạn nhân, cá»§a tâm xấu ác, cá»§a ngưá»i khác váºy. Do đó cuá»™c Ä‘á»i, vay trả trả vay, liên miên như váºy, há»i sao Ä‘au khổ, há»i sao phiá»n não?
Nếu muốn ngưá»i khác, không là m hại mình, thì Ä‘iá»u trước hết, mình không hại ngưá»i. Má»i sá»± bắt đầu, ngay trong tâm mình! Äừng để đến khi, quả báo chẳng là nh, xảy tá»›i liên miên, chịu nhiá»u khổ nạn, tháºm chà mạng vong, hả há»ng rên la, than trá»i trách đất, cầu trá»i cầu Pháºt, cứu con cứu con, cứu sao kịp nữa!
Sách xưa có câu:
Tâm mình bạc ác tinh ma.
Chá»› nên oán trách trá»i xa đất gần.
Khi nà o tất cả, lăng xăng lá»™n xá»™n, thà dụ như là : tâm tham tâm sân, và tâm si mê, lắng xuống hết rồi, con ngưá»i chân tháºt, cá»§a mình hiện tiá»n, tâm thể thênh thang, cõi lòng cởi mở, rá»™ng rãi bao la, tâm trà an vui, Ä‘á»i sống lợi lạc, cảm giác hòa đồng, vÅ© trụ vạn váºt. CÅ©ng và như là , cặn cáu lắng Ä‘i, cái ly nước trong, hiện hữu rõ rà ng. Con ngưá»i chân tháºt, đầy đủ bốn tâm, từ bi há»· xả, vì ngưá»i quên mình, bác ái vị tha. Nếu như tất cả, má»i ngưá»i Ä‘á»u sống, như ngưá»i chân tháºt, thế gian nà y là , thiên đà ng cá»±c lạc, nhà nhà an vui, ngưá»i ngưá»i hạnh phúc, nÆ¡i nÆ¡i thái bình, âu ca thạnh trị, phiá»n não không còn, khổ Ä‘au biến mất! Lúc đó má»i ngưá»i, không ai còn sợ, chuyện nhảm táºn thế, và o năm 2000, hoặc năm nà o khác. Tại sao như váºy? Bởi vì khi đó, tâm tánh má»i ngưá»i, sáng suốt hiá»n hòa, công minh chÃnh trá»±c, dù ở nÆ¡i nà o, cÅ©ng được bình thản, an vui lợi lạc, không còn phiá»n não, cho nên không còn, sợ sệt gì nữa.
* * *
Tóm lại, chúng ta đã ráng, ra công ngăn cháºn, không Ä‘em và o trong, kho tà ng tâm thức, thêm những chá»§ng tá», phiá»n não khổ Ä‘au, trong đó có ba, món to lá»›n nhứt, đó chÃnh thá»±c là : cái tâm tham lam, cái tâm sân háºn, và tâm si mê. Lâu ngà y dà i tháng, những món chứa trong, kho tà ng tâm thức, từ từ vÆ¡i bá»›t. Những cuốn phim cÅ©, được thu cất giữ, từ bao năm xưa, nếu như chúng ta, không Ä‘em ra chiếu, chiếu Ä‘i chiếu lại, lâu dần phai má», rÆ¡i và o quên lãng. Kho tà ng tâm thức trống rá»—ng, tức là tâm cá»§a mình sẽ được khinh an, nhẹ nhà ng, cuá»™c sống an vui hạnh phúc. Lúc đó, dù mình không muốn là m thánh nhân, thánh nhân cÅ©ng không còn khác lạ, xa cách nữa.
Má»—i khi năm hết, cái tết lại đến, năm cÅ© bước qua, năm má»›i sắp đến, thiên hạ vui mừng, hân hoan há»›n hở, má»i ngưá»i nô nức, chà o đón xuân sang. Ngưá»i trẻ thưá»ng thấy, tương lai mở rá»™ng, trước mắt mà u hồng, đáng yêu đáng sống. Còn như các ngưá»i, lá»›n tuổi thì sao? Má»—i má»™t năm qua, hết trẻ đến già , ngưá»i ta bước tá»›i, má»™t ngà y quan trá»ng: giã từ gác trá»! Gác trá» cá»§a tất cả má»i ngưá»i chÃnh là : ta bà thế giá»›i. Ngưá»i phải giã từ gác trá» không đợi độ tuổi nà o. Bất cứ lúc nà o, bất cứ chá»— nà o, bất cứ tuổi nà o, bất cứ ngưá»i nà o, cÅ©ng Ä‘á»u có thể ra Ä‘i. Nhưng mà đi đâu? Mừng mùa xuân đến, ngưá»i hiểu biết đạo, gấp rút tu tâm, đồng thá»i dưỡng tánh, cho được giác ngá»™, đến ngà y ra Ä‘i, khá»i phải quá» quạng, mang mang má» mịt, chẳng biết Ä‘i đâu? Ngưá»i chưa thấy đạo, nhân dịp năm má»›i, hãy tạo thuáºn duyên, chuẩn bị kỹ cà ng, hứa hẹn rõ rà ng: trong năm sắp tá»›i, má»i việc tốt hÆ¡n, tiến hÆ¡n năm cÅ©, ná»— lá»±c tu táºp, cho sáng được đạo, đó là nguồn vui, hy vá»ng năm má»›i, sẽ hÆ¡n năm nay, công phu viên mãn.
Äất nước nà y, xứ sở nà y, địa phương nà y đã mở rá»™ng vòng tay từ ái bao dung, thương yêu đùm bá»c, chấp nháºn chúng ta sống chung hòa bình, xây dá»±ng cuá»™c Ä‘á»i má»›i, trên miá»n đất tá»± do nhân đạo nà y. Như váºy cá»™ng đồng, chúng ta vá»›i nhau, tại sao không thể, giúp đỡ lẫn nhau, nương tá»±a vá»›i nhau, đối xá» vá»›i nhau, má»™t cách nhân đạo, vá»›i tình đồng bà o, để tạo cuá»™c sống, vạn sá»± như ý, an vui lợi lạc, vừa hợp tình nghÄ©a, vừa hợp đạo lý. Trước thá»m năm má»›i, chúng ta có quyá»n, hy vá»ng từ đây, cuá»™c Ä‘á»i cá»§a mình, và cá»§a má»i ngưá»i, tất cả Ä‘á»u được: an lạc hạnh phúc, giác ngá»™ giải thoát.
Tags: Tambaos
Ba vị thần tối cao Ấn Äá»™ Brahma, Vishnu và Shiva
Vá» hình thức, tôn giáo Veda là má»™t Ä‘a thần giáo, nhưng vá» bản chất tôn giáo Veda là má»™t nhất thần giáo. Theo tôn giáo Veda, tất cả các thần linh chỉ là những biểu hiện khác nhau cá»§a cùng má»™t thá»±c tại, tức là Brahman hay Ishvara (Thượng Äế). Ngưá»i ta có thể nháºn biết Ngà i qua ba ngôi chá»§ động : đấng Sáng Tạo (Brahma), đấng Bảo Há»™ (Vishnu), và đấng Huá»· Diệt (Shiva). Tuy ba mà vẫn quy vá» má»™t mối, chẳng phải chỉ đồng nhất trong bản thể và nguồn gốc mà còn trong cả hà nh động nữa. Vì thế mà trong nhiá»u ngôi Ä‘á»n Ấn độ giáo, ngưá»i ta thấy hình ảnh Tam linh vị đã được thể hiện bằng má»™t cái đầu có ba bá»™ mặt. Ba ngôi cá»§a Thượng Äế là :
- Ngôi thứ nhứt: Shiva – Äức Chúa Cha.
- Ngôi thứ nhì: Vishnu – Äức Chúa Con.
- Ngôi thứ ba: Brahma – Äức Chúa Thánh Thần (Phạm Thiên).
Ba ngôi nà y có ba trạng thái:
- Ngôi thứ nhứt: Trạng thái Ã-chÃ.
- Ngôi thứ hai: Minh-triết, Bác-ái.
- Ngôi thứ ba: Hoạt-động cÅ©ng gá»i là TrÃ-tuệ sanh hóa.
Bắt đầu từ ngôi thứ nhì có sá»± phân chia âm-dương, tinh-thần váºt-chất, sá»± sống và hình thể.
Thượng Äế ẩn diện trong hiện thể cá»§a thần linh
Thượng Äế duy nhất tá»± hữu hằng cá»u là nguyên nhân và cứu cánh cá»§a toà n thể các thần linh và muôn loà i trong vÅ© trụ. Theo quan niệm cá»§a Ấn Äá»™, con ngưá»i không thể hình dung Thượng Äế bằng bất cứ má»™t ý niệm hay hình ảnh cụ thể nà o. Con ngưá»i chỉ có thể nháºn biết được Thượng Äế qua những vị thần linh biểu hiện cho quyá»n năng mầu nhiệm cá»§a Ngà i.
Cõi Trá»i (Dyaus), Äất (Aditi), và Mưá»i Hai Nguyên Lý Tối Cao (Âditya) tức Mưá»i Hai Tháng:
Hình ảnh tiếp cáºn nhất có thể biểu hiện cho Thượng Äế toà n diện là Cõi Trá»i (Dyaus) chứa đựng toà n thể vÅ© trụ.
Cùng vá»›i Cõi Trá»i (Dyaus) là Cha tượng trưng cho Tinh thần, có Äất (Aditi) là Mẹ tượng trưng cho Váºt chất. Do hai nguyên lý nà y mà sinh ra Mưá»i Hai Nguyên Lý Tối Cao (Âditya) Ä‘iá»u hà nh má»i sinh hoạt giữa Trá»i và Äất, cai quản chư thần và loà i ngưá»i. (Nói váºy vì mưá»i hai tháng trong năm khi chuyển váºn lôi cuốn theo tất cả thế gian).
Bá»™ ba Dyaus-Aditi-Âditya (Cha-Mẹ-Con) vá»›i tÃnh cách nhất nguyên, có thể và như quan niệm vá» Thiên Chúa Ba Ngôi Cha-Con-Thánh-thần trong Thiên Chúa Giáo. Lại cÅ©ng có thể và như quan niệm trong Kinh Dịch vỠÂm, Dương và các hình thái biểu hiện do sá»± giao hoà cá»§a hai nguyên lý ấy.
Các thần linh trong Veda ngụ khắp ba cõi : Thần cai quản Hạ giá»›i là Lá»a (Agni); thần cai quản Không trung la` Gió (Vâyu) và thần cai quản Thiên giá»›i là Mặt trá»i (Suârya). Äó là Ba ngôi tối linh Tri-murti trong Veda.
Vá» nguyên lý ba ngôi là Dyaus-Aditi-Âditya; vá» thể hiện thì Tam linh vị là Thần lá»a Agni, Thần gió Vâyu và Thần mặt trá»i Suârya. Vì váºy, Äất và Lá»a là má»™t, Bầu Trá»i và Không Khà là má»™t, Cõi Trá»i và Mặt Trá»i là má»™t. Cả ba vừa là Thể vừa là Dụng cá»§a cùng má»™t bản chất và là ba yếu tố căn bản cá»§a Ä‘á»i sống.
“Ba hồn†hay là ba trạng thái tâm thức
Ở Việt Nam nhân gian thưá»ng hay có câu nói phổ biến “ba hồn bảy vÃaâ€, ba hồn tức là hiện thân cá»§a ba ngôi: ChÆ¡n Thần, ChÆ¡n NhÆ¡n, Phà m NhÆ¡n.
- Ngôi thứ nhứt – Chơn thần – Esprit (Atman).
- Ngôi thứ nhì – Chơn nhơn – Ego (Bouddhi).
- Ngôi thứ ba – Phà m nhơn (hay Trà tuệ) – Personnal Ego (Manas).
Ba trạng thái tâm thức của ba thể là :
- Ngôi thứ nhứt (Atma): Trạng thái Ã-chÃ.
- Ngôi thứ hai (Boudhi): Trạng thái Minh-triết, Bác-Ãi.
- Ngôi thứ ba (Manas): Trạng thái Hoạt-động hay là TrÃ-tuệ sanh hóa.
ChÆ¡n thần lưu trú ở cõi Niết Bà n, cà ng xuống cõi giá»›i thấp hÆ¡n sá»± rung động váºt chất nặng ná» là m nó không dá»… hoạt động, nên nó sinh ra ChÆ¡n NhÆ¡n thay thế cho mình nháºn lấy kinh nghiệm từ cõi Niết Bà n, Bồ Äá» cho tá»›i Thượng thiên (ba cảnh cao Thượng giá»›i). Những há»c há»i cá»§a ChÆ¡n nhÆ¡n ở cảnh giá»›i thấp được truyá»n đến ChÆ¡n thần.
Xuống các cõi thấp từ Hạ thiên đến cõi Trần, sá»± rung động váºt chất cà ng nặng ná» hÆ¡n, ChÆ¡n NhÆ¡n không đáp ứng được nên nó sinh ra Phà m NhÆ¡n để hoạt động trong đó. Tinh hoa những sá»± kinh nghiệm má»—i kiếp cá»§a Phà m nhÆ¡n Ä‘á»u giao lại cho ChÆ¡n nhÆ¡n. ChÆ¡n nhÆ¡n có sá»± sinh hoạt riêng. Giữa ChÆ¡n thần và ChÆ¡n nhÆ¡n, giữa ChÆ¡n nhÆ¡n và Phà m nhÆ¡n Ä‘á»u có dây liên lạc vá»›i nhau. Nhưng hầu hết trong Ä‘á»i sông nhân loại, con đưá»ng thông thương giữa ChÆ¡n nhÆ¡n và Phà m nhÆ¡n bị ách tắt bởi những tư tưởng và ý muốn cá»§a Phà m NhÆ¡n; vì váºy con đưá»ng trở vá» vá»›i Thượng Äế đã bị vây phá»§ bởi chông gai.
Một thi sĩ xưa đã diễn tả vai trò hợp nhất của Ba Ngôi trong mấy vần thơ sau:
Thượng Äế duy nhất biểu hiện trong cả ba ngôi
Äấng nà o cÅ©ng đứng đầu, Äấng nà o cÅ©ng đứng chót.
Không một đấng nà o tách ra riêng biệt
Brahma, Vishnu, Shiva; má»—i Äấng Ä‘á»u có thể là :
Thứ nhất, thứ nhì, thứ ba trong ngôi chà thánh.
Tags: Tambaos
Ngôi chùa Pháºt pháp online Chùa Tây Tạng: Vết chân đầu tiên cá»§a Máºt tông Việt Nam KÃch cỡ chữ:
Tháºt không ngoa chút nà o, khi tạp chà Chùa cổ Bình Dương cho rằng, chùa Tây Tạng là "dấu ấn đầu tiên cá»§a Máºt tôngâ€. Muốn khám phá sá»± kiện quan trá»ng nà y, chúng ta hãy dở lại từng trang, cho dù là khái quát, cái mà các vị Pháºt tá» cá»§a chùa yêu kÃnh gá»i là Nháºt ký Sư ông, mà sau nà y, trong phần biên táºp lại, các đệ tá» cá»§a Ngà i, sư ông - Hòa thượng Nhẫn Tế - đã ghi lại trong má»™t cuá»™c du hà nh gian truân cá»§a mình vá» vá»›i tạng cá»™i nguồn cá»§a Pháp: Sá»± tÃch tây du Pháºt quốc .
Ta cÅ©ng có thể tìm thấy hà nh tÃch nà y trong SÆ¡ thảo Pháºt giáo Bình Dương cá»§a T. Huệ Thông. Tuy nhiên, các mẫu chứng cứ rá»i rạc và không nhất quán trong tác phẩm biên khảo ấy, chỉ cho ta biết những nét đặc trưng cá»§a công cuá»™c đấu tranh trong thá»i kỳ Ä‘en tối cá»§a đất nước và má»™t Ãt phát triển đơn Ä‘iệu cá»§a các ngôi chùa ở đây.
&nb sp; &nb sp; Cổng Chùa Tây Tạng-Bình Dương Lịch sá» phát triển cá»§a má»™t dân tá»™c, không chỉ là các cuá»™c xung đột giữa thiện và ác, giữa nô lệ và giải phóng, mà nó còn phải chuyển tải cho được hệ thống phát triển văn minh cá»§a mình như thế nà o trong lòng cuá»™c đấu tranh như váºy, nếu ta cho rằng, Pháºt giáo là cốt tá»§y văn hóa không thể thiếu, nói chung, cá»§a nhân loại, nói riêng, ở chÃnh Việt Nam. Tuy nhiên, công phu cá»§a tác phẩm biên khảo nà y vẫn đáng trân trá»ng. Lịch sá» không chỉ là những con số thống kê, dù chỉ là thống kê sÆ¡ thảo, mà nó còn liên quan đến các lãnh vá»±c xã há»™i, văn hóa, kinh tế và giáo dục, phong tục há»c..., nhất là , trong đó có vai trò tất yếu cá»§a Pháºt giáo. Sư ông thế danh Nguyá»…n Văn Tạo, tên thưá»ng gá»i là ông Mưá»i Tạo, sanh năm 1888, ở thôn An Thạnh (bây giá» là thị trấn Lái Thiêu, huyện Thuáºn An), tỉnh Bình Dương. Sư là báºc am tưá»ng Äông và Tây há»c, và là công chức cá»§a ngà nh y tế. Sư “đam mê†Pháºt giáo từ năm 16 tuổi, sau đó xuất gia vá»›i Hòa thượng Ấn Thà nh-Từ Thiện, chùa Thiên Tôn vá»›i pháp danh ChÆ¡n Phổ-Nhẫn Tế, thuá»™c vá» cây phả hệ cá»§a giòng thiá»n Lâm Tế Ä‘á»i thứ 40. Sở dÄ© sư có thêm pháp danh Minh Tịnh là do cầu pháp há»c đạo vá»›i tổ Huệ Äăng và thụ giá»›i vá»›i Hòa thượng Ngá»™ Äịnh-Từ Phong. (Theo SÆ¡ thảo Pháºt giáo Bình Dương, gá»i tắt là ST). Thuáºn theo hoà n cảnh đất nước bị thá»±c dân Pháp đô há»™ thá»i bấy giá», sư ông từng đảm nhiệm vai trò Chá»§ tịch Há»™i Pháºt giáo cứu quốc Thá»§ Dầu Má»™t do mặt tráºn Việt Minh hướng dẫn, và theo ST, thì Há»™i ra mắt tại chùa Há»™i Khánh và o ngà y 23-3-1945 dưới sá»± chứng nháºn cá»§a bác sÄ© Trần Công Vị, Chá»§ tịch Ủy ban Hà nh chánh cá»§a tỉnh Thá»§ Dầu Má»™t thá»i bấy giá».
HT ThÃch Nhẫn Tế
Theo tôn giả Thế Thân, sá»± tồn tại cá»§a Pháºt giáo được cấu thà nh trên “đôi chân†cá»§a Giáo và Hà nh. Giáo, tức là những công trình tư duy, nghiên cứu, xiển dương... những gì vốn được bẩm thụ từ Pháºt dạy, và Hà nh, tức là sá»± nghiêm chứng cá»§a tá»± thân, trên cÆ¡ sở truyá»n thừa. Cả hai, là toà n khối văn minh xuất thế cá»§a Pháºt giáo và nhỠđó mà Thế pháp được tồn tại, nói cách khác, sá»± thanh bình cá»§a thế gian, luôn sở y trên khối thống nhất vi diệu ấy. Thế là chúng ta có má»™t cuá»™c xuất dương cá»§a má»™t trong những hà nh giả má»™ Pháºt và o những ngà y giữa đầu thế ká»· thứ 20. ST cho biết rằng, sư ông là má»™t trong những vị đầu tiên mang Xá lợi cá»§a Pháºt vá» Việt Nam và được nghiêm thỠđến giá» tại chùa Thiên Thai, Bà Rịa, VÅ©ng Tà u.
Lên đưá»ng Nháºt ký sư ông (gá»i tắt là NK), cho ta biết là , công việc xuất dương cá»§a sư được hoà n tất hÆ¡n 15 ngà y vá»›i bao thá»§ tục phiá»n hà cá»§a má»™t đất nước bị trị - chế độ máºt thám và “lý lịch chánh trị†- đúng và o ngà y 17-4-1935, sư lên tà u trá»±c hướng Ấn Äá»™, khoảng 5 giá» chiá»u cùng ngà y, sau khi lá»… Pháºt và tạm biệt thân bằng đạo hữu. Sư cho biết là , mình xin Pháºt để lại pháp phục "theo tục lệ nước nhà mà đi. Qua đến Tây Thiên sẽ tùy cÆ¡ ứng biến. Äó là đỠphòng ngoại đạo, e biết pháp phục mà sinh khóâ€. Và , "má»›i má»™t lần thứ nhất có cái hạnh phúc nà y, vì sao lại không vui, mà lại có sắc buồn bã là cá»› sao?†(NK. tr.4). Tà u nhổ neo, bá» Sà i Gòn lại, chỉ còn sóng nước cháºp chùng, trùng dương viá»…n má»™ng. Bấy giá» là những ngà y trăng tá», tháng ba Âm lịch, biển cả tịnh êm và như thế ta được hai khổ thÆ¡ tuyệt diệu như sau:
Cá»a sổ ngá»±a qua, Ä‘á»i mấy lát, Lá»—-bô tà u chạy cảnh thay liá»n. Há»i thăm giả thiệt, cùng Hoà n vÅ©, Giấc má»™ng trả lá»i, dứt đảo Ä‘iên. Và ,Gió êm, biển lặng bóng trăng lồng, Äáy nước, bầu trá»i, má»™t Hóa công, Äuốc nguyệt, đèn soi trên dưới tá», Thiên, Long há»™i yến tiá»…n bần tăng. Thế đó, 8 ngà y đã Ä‘i qua, 8 ngà y trên đại dương mênh mông ảo hóa, báºc hà nh giả cá»§a chúng ta đã cảm nghiệm được "chân như" trong huyá»…n tượng, "thưá»ng tại" trong "cá»a sổ ngá»±a qua, Ä‘á»i mấy lát", và rồi, tà u cÅ©ng thả neo khi đến táºn bá» bên kia, nÆ¡i mà đức Pháºt hiện thân, đứa con cá»§a Bát nhã - Ấn Äá»™, Tây Thiên Trúc. Thế đó, du khách cá»§a chúng ta, trong 8 ngà y, tá»± mình tham há»c tiếng Anh, tiếng ngưá»i Nam Ấn, tức là tiếng Tamil, tham quan cảnh trà Singapore và nÆ¡i đây, ta lại má»™t lần nữa, được lắng mình trong và i khổ thÆ¡ trầm mặc:Không kim, không cổ, vẫn quen nhau, Cảnh huyá»…n, mà i bôi, ngÅ© thể mà u, Mắt huệ toà n xem, nà o có lạ, NÆ¡i mô cÅ©ng gặp, ngảnh là sao? Là sao bỉ thá», buổi hôm nay? NgÅ© dục tranh mồi, quên lá»ng ai; Nhượng hết cho Ä‘á»i, tay rÅ© sạch, Xin đừng chia rẽ, nói là hai.
Rạng sáng ngà y 25-4, tà u và o cảng Madras và hà nh giả lưu lại đây ba ngà y, có khi thì cải trang thà nh đạo sÄ© Bà La Môn, có khi thì cải dạng là đạo sÄ© Hindu, nhá» váºy mà Ngà i “xông pha†vá»›i há» má»™t cách dá»… dà ng, “ngưá»i bốn thổ [hay bốn châu thiên hạ], không lạ mắt như cái áo trà ngâ€. (NK, tr.23). Bởi vì, ở đây, tuy ngưá»i ta không sùng Pháºt, nhưng vẫn nể trá»ng kẻ xuất gia. 8 giá» sáng, tà u há»a rú còi rá»i Madras hướng đến Xá Vệ Quốc (Calcutta) và rạng sáng ngà y 30-4 thì tà u đã đến nÆ¡i đây. Sau đó, khoảng 3 giá» chiá»u, hà nh giả là m thá»§ tục Ä‘i vá» Bénarés (Ba La Nại) bằng vốn liếng tiếng Bắc Ấn có được suốt ba ngà y trên tà u há»a, vì đôi chút tiếng Tamil đã há»c không sá» dụng được nÆ¡i đây.
Thá»§ bút cá»§a HT ThÃch Nhẫn Tế
Nháºp thà nh Ba La Nại Hướng vá» thà nh Ba La Nại, nÆ¡i mà giáo pháp đầu tiên váºn chuyển và cÅ©ng là nÆ¡i mà năm anh em ông Kiá»u Trần Như đắc thánh quả. Nháºt ký ghi rằng “mang gói ra Ä‘i, phú mặc cÆ¡ duyên, bần tăng chỉ vững lòng niệm Pháºt Ä‘i tá»›iâ€. Chất văn bắt đầu từ tr.29 - tr.36 toát lên sá»± an ổn lạ kỳ, tuy đã và o nÆ¡i thánh địa, tuy gặp toà n ngoại đạo, nhưng lòng lữ khách vẫn không phân biệt, luôn kÃnh ngưỡng, vẫn hướng lên phÃa trước cho đến khi nà o chạm mặt Pháºt tÃch thì thôi. Suốt đêm thao thức nÆ¡i thà nh Ba La Nại, hà nh giả bá»—ng nhiên uất nghẹn, bao nhiêu táºp khà muá»™n phiá»n ngà n xưa, bá»—ng đâu trút sạch và nghe trong hư không như có tiếng há»™ trì. Váºy đó, hà nh giả đã lưu lại tại chùa ngoại đạo ngót cả hai tuần vá»›i tâm niệm “phép là m ngưá»i tu hà nh trong đạo Pháºt, sở dÄ© là tùy thuáºn, nhẫn nhục, là cái bà i há»c cần yếu cá»§a nhà ThÃch tá»â€. Và ngà y 31-4, bước chân hà nh giả đã nháºp thà nh, tÃnh ra trá»n ná»a tháng ròng má»›i thá»a ước mÆ¡. "Có lẽ chà nguyện đạt thà nh từ đây â€. (NK tr.34). Mãi đến ngà y 14-5 "nghe nói có chùa Pháºt cách xa thà nh Xá Vệ tám ngà n cây số, xin cho ngưá»i dẫn Ä‘i viếng chùa Pháºtâ€; và rồi "thẳng và o chánh Ä‘iện thấy tượng Như Lai, phút chốc động lòng, sa nước mắt, vì từ 17 tháng Tư tá»›i nay không đặng lá»… bái thánh tượng â€. Thì ra đây là chùa cá»§a há»™i Mahâ-Bodhi (Äại Bồ Äá») cá»§a TÃch Lan, há»™i chúng đó đến đây để chấn hưng Pháºt giáo.
Sáng hôm sau đó, hà nh giả chúng ta từ giã nhà thỠđạo Hindu, "quảy gói Ä‘i bá»™ tầm Tăng-già mà và o, phút gặp hai vị Sa-di Xiêm đạo hiệu là Mêta và Karnna,†(NK, tr.53) sau khi ra mắt nhau, nhá» huynh Mêta biết đôi chút tiếng Pháp, nên chuyện vãn, hà nh giả má»›i biết chá»— mình vừa đến chÃnh là Lá»™c-giả-viên (Sarnath) và như thế là , sư ông xin gia nháºp há»™i. Ở đây, hà nh giả an lòng há»c tiếng Anh và tiếng Hindi vừa đủ giao tiếp phổ thông vá»›i những đạo huynh cùng há»™i. Và cho đến tháng 11-1935, sư ông má»›i chÃnh thức xin đến cá»™i bồ Ä‘á», nÆ¡i Äức ThÃch Ca tá»a thiá»n để lá»… bái cúng dưá»ng. Giai Ä‘oạn từ tháng 5 đến tháng 11-1935, NK không cho ta biết sư đã là m gì, nhưng ta cÅ©ng Ä‘oán ra rằng, đây là khoảng thá»i gian mà sư ông, báºc hà nh giả cá»§a chúng ta, buá»™c phải há»c bản ngữ Ấn Äá»™ và nhất là tiếng Anh, sá»± kiện nà y, chÃnh những lá thÆ¡ sau đó mà sư đã viết cho tòa Lãnh sá»± Anh v.v... và thá»i gian còn lại, là những thá»i gian, ta biết chắc rằng, sư ông dà nh hết cho tá»a thiá»n và quán tưởng các chá»§ng tá»± Pháºt, như các tiểu Ä‘oạn cá»§a tr.51-53 đã ghi, khi sư quán chữ (अ) hay là quán "mặt nháºt ở mi gian cá»§a Pháºt tổâ€, "cháºp lâu có đến 10 phút, tôi má»›i lấy mắt nhìn dòm ngưá»i nÆ¡i mé sông, thì sắc diện ai cÅ©ng đặng mà u kim sắc. Tôi toại nguyện bình đẳng quán â€. (NK, tr.52).
Ká»· váºt cá»§a HT Nhẫn Tế từ Tây Tạng
Äoạn nháºt ký nà y dạy ta biết rằng, “Äại và Tiểu thừa†không có má»™t ranh giá»›i nà o cả trong lòng cá»§a sư. Bởi vì, khi và o vưá»n Lá»™c Giả, chÃnh sư đã xin gia nháºp há»™i cá»§a chư sư ngưá»i TÃch Lan, tức là các vị Pháºt giáo Nguyên Thá»§y. Vấn đỠở đây, là “đứa con chung cá»§a má»™t đấng cha là nh - Äức Pháºt†và , ngưá»i cha nà o lại không muốn con mình “thà nh Pháºt†bao giá». Sá»± kiện nà y cho ta biết rằng, vá»›i lòng thiết tha cầu Pháºt, vá»›i nÆ¡i nà o có tháp tÃch, Ä‘iện thá» Pháºt Äà , thì nÆ¡i đó luôn là Pháºt địa, luôn là bình đẳng địa, như phép quán mà sư ông từng thá»±c hiện, cho những ai cầu pháp, và ta đã có má»™t sư ông như váºy. Má»™t sá»± kiện tháºt là quan trá»ng diá»…n ra trong khoảng thá»i gian đầu tháng Giêng năm 1936 (15 / janvier / 1936), là sư đã được tháp tùng cùng các vị Lama Ä‘i Népal để lá»… Thánh tháp. Phái Ä‘oà n hà nh hương gồm có: sư (ngưá»i Việt Nam), tì-kheo Phạm Ngá»™ ngưá»i Hoa và , Losang Lama, Losang Kompo, Kolchch Tâmpa (ba vị sư Tây Tạng). Sau khi vuợt qua hà ng ngà n cây số, Ä‘oà n hà nh hương cÅ©ng đã đến Tuyết SÆ¡n, tức thắng địa Népal, lúc đó khoảng 4 giá» sáng, ngà y 2-2-1936, tức ngà y mùng 10-1-BÃnh Tý.
Ta nói sá»± kiện nà y quan trá»ng, là vì, chuyến Ä‘i ấy, sẽ mở ra má»™t nhân duyên cho việc tấn nháºp Tây Tạng cá»§a sư mà mục Ä‘Ãch duy nhất là : nếm táºn nguồn pháp vị như váºy cá»§a cả hai pháp tu mà hà nh giả cá»§a chúng ta vốn đã thá»±c hà nh, như ta biết, đó là : sư thá»±c hà nh cả hai pháp tu, Thiá»n Máºt như trong những trang nháºt ký đã cho biết. Sá»± kiện nà y cÅ©ng nói lên rằng, lịch sá» cụ thể cá»§a Thiá»n và Máºt, trên dòng chảy cá»§a Pháºt giáo Việt Nam, nói chung, sư là vị được trá»±c tiếp truyá»n trao, bởi vì, đúng như ST cho biết: “Ông nghiên cứu Pháºt giáo từ năm 16 tuổi, sau đó xuất gia vá»›i hòa thượng Ấn Thà nh-Từ Thiện, chùa Thiên Tôn vá»›i pháp danh ChÆ¡n Phổ-Nhẫn Tế, thuá»™c vá» dòng Lâm Tế Ä‘á»i thứ 40†và cÅ©ng đúng như bà i viết cá»§a TS. Trần Hồng Liên, “Chùa Tây Tạng - dấu ấn Pháºt giáo Máºt tông Tây Tạng†đăng trong táºp san Khoa há»c Lịch sá» Bình Dương, số 1, tháng 12-2005, và bà i viết nà y được phát triển thà nh má»™t tiểu luáºn, vá»›i tiêu Ä‘á»: "Chùa Tây Tạng, Bình Dương: ngôi chùa duy nhất ở Nam bá»™ mang dấu ấn Máºt tông Tây Tạng†đăng trong táºp san Chùa cổ Bình Dương và đây là những gì mà ta Ä‘ang Ä‘eo Ä‘uổi.
Tuy nhiên, tại nhiá»u nÆ¡i trong NK, cho phép ta tuyên bố rằng, sư còn là má»™t hà nh nhân Niệm Pháºt nữa. Chúng ta nên nhá»›, giáo pháp dù là giáo pháp gì được Pháºt thuyết ra, chÃnh là Sắc, bởi vì nó là phương tiện và cÅ©ng bởi vì, nó được thuyết ra cho ba cõi. Và , chÃnh Äức Pháºt đã nháºp Niết bà n trên sắc pháp nà y, tức là cảnh giá»›i cá»§a Thiá»n thứ tư váºy. Do đó, trên cÆ¡ sở như thế, Äại thừa kiến láºp há»c thuyết “Tam Thânâ€, là vì ngoà i sắc, thì chúng sinh trong ba cõi biết dá»±a và o đâu - chúng ta có Bồ tát hạnh. NghÄ©a rằng, cho dù “Trá»±c chỉ nhân tâm, kiến tÃnh thà nh Pháºtâ€, thì “trá»±c chỉ†vẫn phải luôn là Sắc trong má»i trưá»ng hợp, còn “kiến tÃnh†thì hãy để cho hà nh nhân tá»± nghiệm bằng chÃnh Pháºt tâm cá»§a mình. Theo chá»— tôi biết, chùa Tây Tạng, má»—i tháng vẫn hai ngà y tổ chức lá»… sám, má»—i chiá»u vá» viếng chùa, Pháºt tá» luôn nghe chư sư tụng niệm Di Äà , Phổ Môn. Bởi vì, chúng ta, đôi khi Ä‘á»c NK sư ông bằng cái tâm lạm phát (inflationary-mind) cá»§a mình nhiá»u hÆ¡n, cái mà thuáºt ngữ Pháºt giáo gá»i là “ngã mạn - adhimà naâ€, cho nên ta là m sao mà hiểu được hà nh tÃch cá»§a sư ông, thế thì, có cái gá»i là “tông mônâ€, “giáo phái†má»›i có cÆ¡ há»™i xuất sinh theo lẽ thưá»ng tình. Nói theo Duy thức, má»i thứ cưỡng danh, cÅ©ng chỉ là “danh ngôn táºp khà - adhivacà na†mà thôi. Cái “phần má»m†cá»§a bất cứ giáo pháp nà o, thì phải do ta tá»± nghiệm.
Trở lại, 4 giá» sáng ngà y 3-2-1936, Ä‘oà n đã đến chân núi Hy Mã Lạp SÆ¡n, thuá»™c nước Népal, hỠđã viếng thăm tháp "Sư tá», tẩy uế và lá»… Pháºt, nhiá»…u thápâ€. (NK, tr.60). Sau đó, bằng má»i phương tiện, trải qua 6 ngà y gian khó, Ä‘oà n đã trá»±c nháºp Népal. Và ở đây, nÆ¡i tháp Bouddha-Narth, sư đã thỉnh đặng má»™t số Xá lợi Pháºt, hiện Ä‘ang trang nghiêm tại chùa Thiên Thai, Bà Rịa, VÅ©ng Tà u, và má»™t Ãt cÅ©ng Ä‘ang được phụng kÃnh nÆ¡i chùa Tây Tạng. NK ghi rằng: "Äó là bình Xá-lợi cá»§a Pháºt ThÃch-Ca, thầy mà lá»… đặng món ấy cÅ©ng như chÆ¡n Pháºt thân... Nghe qua, bần tăng chưng há»ng. Cháºp lâu, bèn thưa: nghe rằng, xưa kia Xá-lợi đã phân từ bá»u bình, chia má»—i tháp má»™t bình, mà đây sao lại nhiá»u bình? Ngà i [thượng tá»a quản tháp] rằng: phải, nhưng duyên cá»› ấy có lẽ ông cÅ©ng hiểu, vì ông là ThÃch tá», lá»±a há»i tôi là m chi? Bần tăng chắp tay bạch rằng: ở An Nam qua tá»›i xứ nà y là thiên sÆ¡n vạn hải, thì có đâu đặng rõ biết duyên cá»› ấy, xin Ngà i hoan há»·. Äoạn Ngà i dẫn tÃch: xưa thì Xá-lợi Pháºt tổ ở tại tháp Niết-Bà n (Cu-thi-na-quốc), lúc binh Ä‚ng-lê náo loạn, thì tổ sư bèn dá»i qua nước Niếp-ba-lê, thá» tại Sư-tá» tháp nà y. Từ khi ngoại đạo thạnh hà nh, Pháºt đạo đã qua [bước sang] thá»i kỳ mạt pháp. Ông qua tá»›i Thiên Trúc, ông có thấy những tháp tá»± tiêu tan hư sáºp chăng?... Bần tăng vá» cả ngà y buồn bã, bữa ngá» biếng ăn. Cái tham tâm đã dáºy động và nghÄ© rằng, "Mình Ä‘i, mình thấy, mình đặng lá»… bái, mà ngặt má»™t Ä‘iá»u là : thương thầy bổn sư [y chỉ sư], tuổi đã cao mà công cÅ©ng cao trong ná»n đạo hạnh, nhưng không đặng thấy và lá»… bái. Trá»n ngà y đêm van vái vá»ng tưởng đức Như Lai, xin thương Nam-Việt chư ThÃch tá» và chúng sinh xui sao cho đệ tá» cầu đặng chút phần Xá-lợi Ä‘em vá» nước Nam (đó là cái tham tâm nó lá»™ là váºy: đã lá»… bái được rồi muốn thấy, thấy rồi lại muốn cho đặng Ä‘em vá» xứ mà chia phước vá»›i chư Tăng và bá tánh)... vì Ngà i cÅ©ng rõ, Xá-lợi là váºt báu nhà Pháºt đạo, sáu Ä‘á»i hằng giữ chá»— nà y, chưa có ai đặng hồng phúc ấy... Thôi thôi, vì đạo đức cá»§a thầy, vì công đức khổ hạnh cá»§a thầy, vì chúng sinh, dầu tôi có bị khổ sau khi dâng cho thầy chút đỉnh Xá-lợi, thì tôi cÅ©ng cam tâm.
Ôi! nghe qua dưá»ng như bệnh hấp hối mà gặp thuốc hồi dương, nên lá»… nữa, ngà i đỡ dáºy và nắm tay kéo thẳng và o đại Ä‘iện, lấy chìa khóa mở cá»a tháp, và o vá»ng bái, quỳ lại, rồi đứng dáºy, nói rằng: nhÆ¡n duyên bao nhiêu thì đặng bấy nhiêu, tôi không biết. Nói rồi, bưng bá»u bình xuống, bảo bần tăng lấy má»™t cái khăn vải và ng cá»§a bổn đạo cúng trên Ä‘iện, để lên đầu, trải ra, ngà i trút cả bình lên khăn, thì nghe có chút Ãt rá»›t và o khăn. Dở bình lên, bần tăng bèn túm lấy khăn, rồi lá»… bái Ä‘i ra. Ngà i căn dặn, cẩn tháºn, rồi ngà i đưa ra cá»a. Bần đạo kiếu luôn... lòng mừng khấp khởiâ€. (NK, tr.68-69). Qua đây, ta thấy rằng, mục Ä‘Ãch Tây du cá»§a sư không chỉ vì sá»± ham muốn cá»§a cá nhân mình, mà chuyến hà nh hương ấy, còn mang theo cả tâm nguyện cá»§a mình cho toà n dân tá»™c Việt, cho hạnh phúc cá»§a chư Tăng và bá tánh nữa. Má»™t lần nữa, ta há»c nÆ¡i đây, hạnh nguyện cá»§a má»™t chúng sinh có tuệ giác. Do váºy, khi bước và o cổng cá»§a chùa Tây Tạng, ta bắt gặp ngay hai câu kệ khắc trên hai trụ đá cá»§a chùa:
西æ¸ç¨?妙天真寶 è—出å«éˆåœ°æ£é¦™ Tây quy độc diệu thiên chÆ¡n bá»u Tạng xuất hà m linh địa chánh hương. Tạm dịch: Ngá»c tháºt cá»§a trá»i độc diệu từ Tây lại Chánh hương cá»§a đất chứa linh thiêng do Tạng sinh.
TS. Trần Hồng Liên, cho rằng, “thiên chÆ¡n bá»u†nhắm và o hai chùa Thiên ChÆ¡n và Bá»u Hương (các ngôi chùa do sư kiến láºp hoặc trùng tân) và “Tây†thì cho là Tây Tạng. Tất nhiên, để chứng minh cho bà i viết cá»§a mình, ở góc độ lịch sá», nên ST đã quy như váºy, và đây cÅ©ng là má»™t mẫu chứng cứ phổ biến, hợp lý (tiếc rằng, trong tiểu luáºn tạp san Chùa Cổ Bình Dương chữ éˆ Ä‘ viế lá»™ thà nh é›¶. Nguyên văn là hà m linh [å«éˆ],chỉ cho chúng sinh có tình thức). Tuy nhiên, 天真寶, còn có nghÄ©a là ngá»c Như ý (maniratna), bản chất trong sáng đặc thù và è—出, có nghÄ©a là xuất từ Như Lai Tạng hay gá»i là xuất từ chá»§ng tÃnh Như Lai, cÅ©ng có nghÄ©a là , ‘pháp giá»›i Tạng thân, gá»i là A Di Äà Pháºtâ€, chá»› không phải là bá»n dị sinh hay prthak; còn “æ£é¦™ - chánh hươngâ€, có nghÄ©a là : Äịnh hương, Tuệ hương và Giá»›i hương, ba yếu pháp là m nên Ä‘á»i sống xuất thế cá»§a Pháºt giáo và , 地, chỉ cho Tháºp Äịa (dasabhùmi) cá»§a Bồ tát đạo; hà m linh (å«éˆ), chỉ cho tÃnh phương tiện Sắc châu biến hay phổ quát từ Pháºt tÃnh; Tây (西) và Tạng (è—) ghép lạ, chỉcho chùa Tây Tạg trong cách uyên thâm Nho há» cá»§ sư Tóm lạ, hai câu trên, theo thiể ý có nghÄ© la "ai cÅ©g có thểtu thà nh PhẠcảvì sinh ra từTạng Như lai, nhưng pháp môn thù thắng nhất, phải là từTây lại".
Tấ cả những Ä‘iá»u đó sẽ có thể nên lý giải như thế nếu xét trên quan Ä‘iểm triết há»c cá»§a Äại thừa. Song, trà phà m là m sao dõi được hà nh tướng cá»§ báºc “vô vịc chân nhân†Thế nhưng, có má»™t Ä‘iá»u chắc chắn rằng, hạnh cá»§a sư phải là hạnh “vô công dụng hạnhâ€má»›i đúng, tức là thanh tịnh hạnh, hạnh không tư lợi, như ta bắt gặp bất cứ nÆ¡i đâu, trong toà n NK. Nếu chúng ta viếng chùa, trước khi và o chánh Ä‘iện lá»… Pháºt, ta sẽ gặp trước tiên là má»™t cái tháp khiêm tốn có bốn tầng, tầng đầu có khắca há» hình cá»§a sư tầng kế là câu "từ Lâm tế pháp nhãn gia phong, húy như Ä‘i Pháp Minh, diệu vân yết ma vị?, viết bằng Hán tá»± tầng ba là bà i chú “Om manipadme Hùmà¥?ण?प?à¥?ेह?ं - Om trong hoa sen là ngá» Như ý Hùmâ€viết bằng tiếng Tây Tạng và tầng trên cùng là lục tá»± "Nam mô A Di Äà Pháºt †bằng Hán tá»± Tháp nà y do Hòa thượng Tịch Chiếu, tổ thứ nhì cá»§a chùa thá»±c hiện. Äặc trưng cấu trúc cá»§a tháp nà y cho ta biết theo “tư kiếnâ€là , sư không xiển dương, hay chá»§ trương bất cứ giáo pháp nà o, cho dù, sư là má»™ Lama đắc pháp chánh truyá»n từTây Tạng. Trở lại, và o ngà y 7-2, Ä‘oà n khởi hà nh vá» Bồ Äá» Äạo Trà ng, ghé viếng đại há»c Nalanda, hồi tưởng đại sưHuyá»n Tránng khi xưa có lần ở đâ y há»c đạo, lá»… bái thạch tòa đạo trà ng, nÆ¡i Pháºt dừng chân khai hóa. Äà n trú nÆ¡i đây suốt ba tháng và thá»±c hiện má»i công hạnh cá»§a má»™t ThÃch tá» như công quả cúng dưá»ng, chiêm bái khắp các thánh tÃch. Và rồi, sư xin phép Há»™i Äại Bồ Äá» Ä‘i Tây Tạng.
Nháºp Lahsa, kinh đô Tây Tạng Äã và o thà nh Lahsa rồi, mãi đến 3-7-1936, sư má»›i được yết kiến và hà nh lá»… vá»›i quan nhiếp chánh vá»›i tư cách là Quốc vương BÆ¡dalama (tức là quan nhiếp chÃnh cá»§a vương quốc Tây Tạng thá»i bấy giá», bởi vì đức Dalai Lama, ngưá»i kế vị chánh thức má»›i chừng 5 tuổi mà thôi), lúc bấy giá» Quốc vương (quan nhiếp chÃnh) chỉ 27 tuổi. NK ghi rằng: “ Bữa Ä‘iểm tâm cải salade chấm muối, không có giấm mà trá»™n salade. Äoạn 9 giá», quan thừa tướng cho ngưá»i lại bảo, giá» nà y Ä‘i đảnh lá»… Quốc vương BÆ¡dalama đặng; Bảo rằng: bần đạo phải đắp y bÃ-sô, chá»› không nên báºn đồ Tây Tạng Ä‘i yết kiến Quốc vương. Y theo lá»i dạy, rồi cùng huynh đệ cá»§a Samdhen, bốn ngưá»i khuân lá»… váºt... Lén ngó, thấy Äại đức BÆ¡da Lama Quốc vương (tuổi) tác còn thÆ¡ (há»i lại thì má»›i 27 tuổi, thế ngôi Tả-lê lama Quốc vương tịch, đặng bốn năm), mặt mà y sáng láng, ngồi nÆ¡i long đơn trải gấm Tây Tạng. Ná»™i bá»n, chỉ bần đạo đắp y và ng rá»±c từ trên sấp dưới, là m cho Quốc vương chăm chỉ ngó ngay, các quan ná»™i Ä‘iện Ä‘á»u để mắt. Äoạn Samdhen đảnh lá»…, bần đạo y theo, rồi Samdhen Ä‘em Anh-lạc long tợ dưng... các quan hầu má»i bần đạo ngồi nÆ¡i đơn cao... Äến nay Ä‘i ra mắt Quốc vương thì thừa tướng đã tâu trước, lại Ä‘i vá»›i bá»n tôi, Ä‘i con đưá»ng đến ngá»± Ä‘iện, ai ai thấy cÅ©ng biết, nà o ai dám nói. Lại thêm lúc vá» tuy ná»™i bá»n Ä‘i không có Lama quan dẫn đưá»ng, nhưng nhân dân quan lại xem thấy cái niệt Ä‘iá»u trên cổ [tức là khúc vải và ng quấn cổ vua ban] cÅ©ng đủ biết ở trong ngá»± Ä‘iện, hoà ng thiá»n mà ra. Bần đạo nghe qua, niệm Pháºt và cảm oai linh Pháºt lá»±c á»§ng há»™ là m cho bần đạo an ổn các nÆ¡i vô chướng ngại â€.
Từ thá»i Ä‘iểm nà y, sư chánh thức là má»™t vị tu sÄ© Tây Tạng, cho đến khi sư đắc thiá»n pháp và được Pháp danh là : Thubten Osall Lama (có nghÄ©a: Thubten là tên đức Tả-lê Lama Thái thượng hoà ng đã băng hà . Thubten là vòng cứng bá»n chắc kim cương. Còn chữ Osall là : ánh sáng mặt trá»i, tên cá»§a đương kim quốc vương Lama, nên bần đạo biết là : Huệ nháºt. (NK, tr.319-320) và pháp danh nà y được loan báo khắp nÆ¡i.
Ngà y 30-6-1937, lúc “ 7 giá» sáng sư vá» Sà i Gòn, vá» tá»›i am 11 giá» trưaâ€. (NK, tr.406). Äúng ra, sư còn phải ở Tây Tạng má»™t thá»i gian nữa, nhưng, theo NK, các sư Tây Tang cho biết là đất nước mình sẽ trải qua binh biến, nên sư không thể lưu lại được. Ta thấy, “pháp nạn†cá»§a Tây Tạng, vốn đã được ngưá»i Tây Tạng biết trước rồi. Và đây cÅ©ng là vấn đỠlịch sá», xét trên thánh trà cá»§a các Lama. Theo NK, ta có thể chia ra là m hai phần: từ tr.13-tr.186, là quá trình chiêm bái Pháºt tÃch ở Tây Trúc và , từ yt.192-tr.317, là quá trình tu há»c tại Tây Tạng. NghÄ©a rằng, sư đã tháºt sá»± “hóa thân†là m má»™t Lama Tây Tạng vá»›i má»i công hạnh đặc thù cá»§a má»™t Lama - há»c Tạng văn, thiá»n định, quán tưởng Tứ niệm xứ theo cách riêng cá»§a Pháºt giáo Tây Tạng, trì chú và các phương pháp Yoga mang tÃnh váºt lý đặc thù (cá»§a Tây Tạng)... - cho đến khi đắc pháp và thá» pháp danh.
Vá»›i lối văn bình dị, khoa há»c và già u lòng bi, NK dẫn ta Ä‘i và o chi tiết cá»§a lịch sá» Pháºt tÃch ở Ấn Äá»™, các táºp quán cÅ©ng như các phương thức tu hà nh Pháºt giáo cÅ©ng như cá»§a các ngoại đạo, lồng trong đó là các quan Ä‘iểm trung thá»±c và thắm đượm tình cảm cá»§a sư. Và rồi, bản văn dẫn ta và o đất nước Tây Tạng vá»›i các chuá»—i gian truân trong quá trình cầu và đắc pháp. Có thể nói, và o những ngà y giữa cá»§a phân ná»a đầu thế ká»· XX, thì NK, không chỉ là má»™t nháºt ký, mà còn là má»™t áng văn ký sá»± thiên tà i, má»™t vần thÆ¡ lá»™ng lẫy cá»§a má»™t nhà thÆ¡ già u tình cảm, thấm đượm tÃnh nhân bản và Pháºt bản. HÆ¡n thế, NK còn thể hiện là má»™t giáo pháp thá»±c sá»± cá»§a má»™t báºc chân tu. Nó chuyển tải hầu hết má»i thể nghiệm cá»§a “căn†và “cảnhâ€, má»™t quá trình lịch nghiệm cá»§a má»™t cá nhân. Xa hÆ¡n, NK đã trở thà nh kim chỉ nam cho cả hai mặt: lịch sá» thuở “bình minh†cá»§a Máºt giáo ở Việt Nam nói chung, và nói riêng tại Bình Dương, và lịch sá» giáo chứng nữa.
Như má»™t Ä‘iểm son, má»™t vết chân trên dòng lịch sá» còn nhiá»u khuất tất, bởi vì, chỉ hai chữ “truyá»n thừa†vốn đã mang lại biết bao xung đột hệ phái trong bất cứ tôn giáo nà o, bất kể Pháºt giáo hay là không. NK sư ông là má»™t dấu ấn lịch sá», nó chia phần mình cho giáo pháp và cho tất cả chúng sinh, như chÃnh chân lý chia phần bình đẳng cho tất cả. Pháºt giáo, tháºt váºy, như con Rồng thần, ngưá»i ta chỉ có thể thấy được phần “đuôi†cá»§a nó. Chùa Tây Tạng, cÅ©ng như, có thể còn biết bao nhiêu ngôi chùa như thể vá»›i dáng vẻ khiêm nhẫn cá»§a mình, đã chuyển tải nÆ¡i tá»± thân biết bao Ä‘iá»u huyá»n nhiệm và điá»u nà y cần đến sá»± phê xét và nghiên cứu cá»§a những nhà sá» há»c. Bởi vì, nói cho cùng, cả Máºt và Thiá»n mà sá»± tồn tại cá»§a cả hai, phải luôn được sở y trên bình diện trá»±c truyá»n đúng như bản thân cá»§a chúng.
Nằm dưới rừng đại thỠđã thà nh lõi xám, chùa Tây Tạng ( “đã được nhiá»u lần trùng tu và ngà y thêm trang nghiêm theo lối kiến trúc kết tân. Chánh Ä‘iện thiết kế thá» phượng như má»™t pháp há»™i khi Pháºt còn tại thế. Ở giữa Ä‘iện thá» Pháºt ThÃch-Ca (tượng cao thiá»n tá»a 2m3). Chung quanh gồm chư Pháºt ở các vị trà như tầng dưới thá» Äịa Tạng, Di Lặc; tầng kế thá» Phổ Hiá»n, Văn Thù; tầng trên là Quan Âm, Thế ChÃ... Äặc biệt Ä‘Ãch thân Hòa thượng trú trì (tức hòa thượng Tịch Chiếu, hiện còn tại thế, tuổi đã ngoà i 95) cÅ©ng góp phần tham gia và o việc chỉnh sá»a trong quá trình tạo tác má»™t số ảnh tượng Pháºt như tượng Äức Bổn Sư... cho được hoà n mỹ hÆ¡n... Sau lần đại trùng tu và o năm 1992, chùa có dáng dấp gần giống như má»™t ngôi chùa Tây Tạng. Chánh Ä‘iện cấu trúc hình khối vuông, chÃnh giữa là ngôi tháp (stupa), tứ giác có chiá»u cao trên 15 mét. Cách thiết kế tầng thượng ở mặt bằng nốc chùa... năm Ä‘iện thá» năm vị gá»i là ‘ngÅ© trà Như Lai’ (chiá»u cao má»—i vị 1m5)...
Äặc biệt hÆ¡n cả, có lẽ Minh Tịnh là nhà sư Việt Nam đầu tiên ghi chép, lưu giữ được hình ảnh, sá»± kiện cuá»™c hà nh trình vỠđất Pháºt má»™t cách chi tiết đầy đủ từng ngà y từ Viêt Nam qua Ấn Äá»™ - Népal - Tây Tạng và ngược lại. Cuốn nháºt ký nà y, có thể xem như là táºp “Tây Trúc - Tây Tạng ký†ghi rõ thá»i gian, các địa danh và Pháºt sá»± suốt cuá»™c hà nh trình từ khi ngà i xuất hà nh từ Thá»§ Dầu Má»™t, Bình Dương, rá»i bến Nhà Rồng (Sà igòn) và o ngà y 17- 4-1935 cho đến lúc trở vá» Việt Nam và o ngà y 30- 6-1937 (kéo dà i 2 năm 2 tháng 13 ngà y). Cuốn nháºt ký ghi bằng thá»§ bút cá»§a Ngà i vá»›i nét chữ nghiêng, đẹp, rõ rà ng bằng chữ quốc ngữ, có xen lẫn ghi chú thêm bằng tiếng Pháp, Anh (Tây Tạng, Phạn...). Nháºt ký có độ dà y trên 300 trang khổ lá»›n, hiện còn lưu giữ cẩn tháºn tại chùa Tây Tạngâ€. Và , có thể nói “Ngà i là má»™t “tiểu Huyá»n Tráng cá»§a Việt Nam†) váºy. (Theo táºp san Chùa Cổ Bình Dương ).
Äể kÃnh tán công đức cá»§a sư đối vá»›i nước Việt nói chung và riêng đối vá»›i Bình Dương và rất riêng đối vá»›i ngưá»i viết - báºc hà nh nhân sau khi đắc pháp từ Tây Tạng vá», đã “mặc như lôi †cho đến khi thị tịch, nghÄ©a rằng, Pháºt giáo chỉ có thể tìm thấy nÆ¡i má»™t và i vuông đất “thổ cư†khiêm tốn hÆ¡n là nÆ¡i hà ng trăm mẫu đất “trồng cây ăn trái†hay “đất nông nghiệp†- đã có chút phước duyên Ä‘á»c được NK nà y vá»›i “tư kiến †cá»§a mình. Cho nên, xin trÃch má»™t bà i chú thuá»™c hệ Bát Nhã nhằm quy mệnh dưới phẩm tÃnh ấy. Chú viết:â€à¤“ं आ ई ऋ. ऊ लरि पंचधातà¥à¤µà¤¿à¤¶à¥‹à¤§à¤¨à¤¿ सà¥à¤µà¤¹à¤¾ (Các linh tá»± như: Om, Ä, Ä«, Å«, là những linh tá»± phải đắc thà nh trong cách tịnh hóa ngÅ© căn.)
PHÃP HIỀN
© 2008
-2011 Ngôi chùa Pháºt pháp online |
Homepage
Tags: Tambaos
đạo Ä‘á»i an lạc phải tuỳ duyên
đói ăn khát uống lẻ tự nhiên
ngoc báu đủ đầy ở nơi ta
nhiếp tâm thu cảnh há»i chi thiá»n
Tags: Tambaos
11/14/2009 09:56:53
Bốn mùa mưa nắng lại mưa nắng
Vô thưá»ng đã há»i đã tỉnh chưa
Sinh diệt, diệt sinh dả thấy rõ
Giữ lòng thanh thản ...giữa nắng mưa ...
bốn mùa có sẳn tá»± bao giá»
tiếp nối thị hiện lẻ thưá»ng tình
không sinh không diệt nên thưá»ng trụ
tự tại rong chơi ở chốn nầy
hoa trong ảnh hay ảnh trong hoa
ảo tháºt ?tháºt ảo ?đâu tháºt ảo hình như có hoặc hình như không có không?không có ?tá»± nÆ¡i mình
Tags: Tambaos