|
Viewing 1 - 9 out of 614 Blogs.
vô thưá»ng cỠấy ở nÆ¡i đâu hư vô nÆ¡i ấy ?ở nÆ¡i nầy ngây ngÆ¡ khá» dai đả Ä‘i qua ta bà vui sống sao lại tìm tháºt thà đôi nét vần thÆ¡ dệt tình ngưá»i chất chứa câu chuyện dệt nắng rÆ¡i thà nh giá»t nÆ¡i ta vẻ giá băng sưởi ấm tâm ta khởi phù vân bay mải ta thầm gá»i ngẩn ngÆ¡ ngÆ¡ ngẩn chợt nhìn lại vô uư khoảnh khắc như chợt đến sắc hồng ẩn hiện ở nÆ¡i mình vô thưá»ng cỠấy ở nÆ¡i đâu hư vô nÆ¡i ấy ?ở nÆ¡i nầy ngây ngÆ¡ khá» dai đả Ä‘i qua ta bà vui sống sao lại tìm tháºt thà đôi nét vần thÆ¡ dệt tình ngưá»i chất chứa câu chuyện dệt nắng rÆ¡i thà nh giá»t nÆ¡i ta vẻ giá băng sưởi ấm tâm ta khởi phù vân bay mải ta thầm gá»i ngẩn ngÆ¡ ngÆ¡ ngẩn chợt nhìn lại vô uư khoảnh khắc như chợt đến sắc hồng ẩn hiện ở nÆ¡i mình
Tags: Baostam
Hoa sen đẹp cả sắc lẫn hương nhưng chÃnh sá»± vươn lên khá»i bùn để nở hoa đã là m cho loà i hoa nà y mang má»™t ý nghÄ©a đặc biệt.Hoa sen có mặt trong hầu hết các lÄ©nh vá»±c từ văn há»c nghệ thuáºt cho đến kiến trúc, há»™i há»a, nhất là tại các nước phương đông.
Ngôi Ä‘á»n lá»™ng lẫy được thiết kế theo hình má»™t Ä‘oá hoa sen ở New Delhi - Ấn Äá»™. Ảnh: Internet
Ở New Delhi - Ấn Äá»™, có hẳn má»™t ngôi Ä‘á»n lá»™ng lẫy được thiết kế theo hình má»™t hoa sen. Tại đây, hoa sen được thể hiện rất Ä‘a dạng, cánh sen được cách Ä‘iệu là m mái vòm hà nh lang, là m hoa văn trên cá»a, có khi cánh sen hóa thà nh những hồ nước. Äá»n Hoa Sen được xem là kỳ quan cá»§a sá»± sáng tạo trong kiến trúc. Thà nh phố New Delhi là má»™t trong những nÆ¡i có lượng khách tham quan má»—i ngà y cao nhất thế giá»›i. Và má»™t trong những Ä‘iểm tham quan nổi tiếng mà du khách không thể bá» qua chÃnh là đá»n Hoa Sen, tá»a lạc ở Kalkaji, phÃa nam thà nh phố, má»—i ngà y có khoảng 150 ngà n lượt du khách đến tham quan kiến trúc độc đáo nà y. Äá»n được gá»i là đá»n Hoa Sen vì hình dáng trông giống như má»™t đóa hoa sen Ä‘ang hé nở. Kỳ quan sáng tạo nà y do kiến trúc sư Fa-ri-bo Sah-ba ngưá»i Canada gốc Iran mất 10 năm thiết kế và xây dá»±ng. Äá»n cao 35m, chiếm diện tÃch khoảng 105,000 m², Ä‘á»n có sức chứa 2500 ngưá»i. Khoảng 800 kỹ sư, kỹ thuáºt viên, nghệ nhân và công nhân đã giúp sức thá»±c hiện công trình xây dá»±ng phức tạp nhất thế giá»›i nà y. Công trình là m bằng đá cẩm thạch, xi măng, đô-lô-mÃt và cát. Äá»n có kết cấu độc đáo vá»›i 3 dãy, má»—i dãy có 9 cánh hoa sen nên đây là công trình xây dá»±ng đòi há»i kỹ thuáºt rất cao. Chỉ má»™t năm sau khi xuất hiện, năm 1987, Ä‘á»n Hoa Sen được xếp hà ng thứ ba trong số các kiến trúc độc đáo, to lá»›n nhất thế giá»›i. 9 hồ nước phản chiếu công trình bao quanh bên ngoà i có hình những chiếc lá xanh cá»§a hoa sen. Công trình kiến trúc Ä‘á»n Hoa Sen là kỳ quan sáng tạo cá»§a con ngưá»i, là khu vưá»n xanh giúp du khách thư giãn nhá» và o không khà yên bình tÄ©nh lặng nÆ¡i đây Hoa Nhi (THVL)
Aerial View Lotus Temple, New Delhi by Travelure." Äây là ngôi Ä‘á»n Bahai nổi tiếng (còn gá»i là Lotus Temple) được là m bằng đá cẩm thạch trắng.
 LotusTemple Delhi by easy_destination."
"New Delhi Lotus Temple by Chhanda."
Bahai Lotus temple by jonclark2000. "Lotus Temple I by Kaushlendra."
"Lotus Temple by ngtrongkien."
"Indian Bahá' (Lotus) Temple by Brajeshwar."
"Lotus Temple in Delhi by Jagdish Yadav."
"Lotus Temple - Delhi, India by pkatwa." "Lotus Temple by pxwiz." 
Tags: Baostam
"Hiểu Thương chẳng trách móc ngưá»i Hiện thân thanh tịnh giữa nÆ¡i bụi trần." KHAITÂM


Tags: Baostam
Cô gái không có tuổi, ngưá»i không tiêm phòng vẫn khá»i bệnh dại hay em bé sinh ra từ gan... là những câu chuyện bà ẩn vẫn chưa có lá»i giải rõ rà ng trong y há»c. 1. Cô gái không có tuổi Brooke Greenberg Brooke Greenberg ở Reisterstown, Maryland, nước Mỹ thá»±c sá»± là má»™t thá» thách cá»§a giá»›i y há»c quốc tế vá» việc lý giải những bà ẩn Ä‘ang diá»…n ra trong cÆ¡ thể cá»§a cô. Brooke vừa má»›i bước sang tuổi 17 và o tháng 1 năm nay nhưng hình dáng cÆ¡ thể và khả năng trà tuệ chỉ giống như má»™t em bé má»›i biết Ä‘i. Cô cao 76 cm và chỉ nặng khoảng 7,3 kg và tình trạng tâm thần được tÃnh toán tương đương vá»›i má»™t đứa trẻ 9-12 tháng tuổi. Brooke cÅ©ng không nói được tiếng nà o. Các nhà khoa há»c gá»i há»™i chứng cá»§a Brooke là Há»™i chứng X và tin rằng có má»™t khiếm khuyết nà o đó đã xảy ra trong gene chịu trách nhiệm kểm soát quá trình lão hóa cá»§a cÆ¡ thể cô. Tuy nhiên, các nhà khoa há»c tin rằng việc nghiên cứu tình trạng cá»§a Brooke sẽ cho há» những khám phá má»›i vá» quá trình lão hóa bà ẩn cá»§a con ngưá»i và có thể can thiệp để là m quá trình nà y khiến nó diá»…n ra nhanh hay cháºm theo ý muốn. 2. Buá»™c lại xương cổ thà nh công Tiến sÄ© Curtis Dickman Ngà y 12/7/2002, Marcos Parra, 18 tuổi, bị tai nạn xe hÆ¡i nghiêm trá»ng khiến xương cổ bị gẫy hoà n toà n và há»™p sá» tách rá»i ra so vá»›i xương sống cổ mà tình trạng nà y được gá»i là bị gẫy cổ ở bên trong. Äầu vá»›i mình cá»§a Parra vẫn được nối bằng má»™t dây chằng cổ ở bên trong. Tá»§y sống và các động mạch vẫn còn nguyên vẹn. Má»™t nhóm bác sÄ© thuá»™c bệnh viện thần kinh St Joseph’s ở Phoenix, Arizona, Mỹ do tiến sÄ© Curtis Dickman dẫn đầu đã tiến hà nh ca phẫu thuáºt trong đó sá» dụng các ốc vÃt vÃt chặt lại đầu vá»›i xương sống cá»§a Parra vá»›i hy vá»ng có thể giúp anh giữ lại mạng sống. Äiá»u kỳ diệu là ca phẫu thuáºt nguy hiểm và tưởng như không có cÆ¡ há»™i trên lại rấ thà nh công. Parra đã hồi phục hoà n toà n. Sau đó, nhóm bác sÄ© trên còn dùng phương pháp nà y tiến hà nh thà nh công cho 2 bệnh nhân khác. Má»™t trong số hai ngưá»i được cứu sống sau nà y là Ricky Barker, ngưá»i đã gần đứt lìa đầu trong má»™t vụ tai nạn năm 2004 do bị đụng xe hÆ¡i khi ông Ä‘ang Ä‘i xe đạp. 3 tháng sau phẫu thuáºt, Barker từ cõi chết trở vỠđược xuất hiện mà chỉ bị liệt má»™t cánh tay trái, má»™t chân bị kháºp khiá»…ng cùng vá»›i má»™t lá»— thông trong cổ há»ng giúp anh có thể thở. 3. Chìa khóa đâm thá»§ng mắt mà não không bị tổn thương Ảnh chụp x-quang cá»§a Nicholas Holderman Tháng 9 năm 2008, Nicholas Holderman (17 tuổi) ở Kentucky (Mỹ) trong lúc chÆ¡i đùa vá»›i ngưá»i em ở độ tuổi biết Ä‘i đã vô tình bị đâm thá»§ng mắt bằng má»™t chùm chìa khóa. Má»™t trong số những chiếc chìa khóa đó đã xuyên thá»§ng mà mắt cá»§a Holderman và chạm tá»›i não bá»™ cá»§a cáºu. Nghe tiếng thét cá»§a con, Staci và Chris đã nhanh chóng chạy tá»›i xem xét tình hình và vô cùng thấy sốc trước cảnh tưởng mà há» trông thấy. Nhưng Ä‘iá»u kỳ diệu là sau khi được phẫu loại bá» chùm chìa khóa ra khá»i cÆ¡ thể, Holderman may mắn không há» bị tổn thương não hay thị giác dù mắt đã bị đâm thá»§ng. 4. Ngưá»i mất da Sau khi sá» dụng Bactrim, má»™t loại kháng sinh Ä‘iá»u trị nhiá»…m trùng xoang, khoảng 10 ngà y thì Sarah Yeargain, từ San Diego, California (Mỹ) hoảng hồn khi thấy da cá»§a cô bắt đầu bong ra. “Mặt tôi bắt đầu sưng và đổi mà u như Ä‘ang ở tuổi dáºy thì và nó bắt đầu phồng giá»™p ở trán, sưng mà mắt. Sau đó, mụn nước bắt đầu xuất hiện trên khắp mặt, ngá»±c và cánh tay cá»§a tôi†– Sarah kể lại. Hai ngà y sau khi được cấp cứu tại bệnh viện San Diego Burn thuá»™c Äại há»c California, Sarah đã bị mất hết da ở toà n bá»™ cÆ¡ thể bao gồm cả mà ng trong cÆ¡ quan ná»™i tạng, các mà ng trong mắt, da miệng và cổ há»ng. Sau khi các bác sÄ© đưa ra giải pháp bằng cách bao phá»§ má»™t lá»›p transcyte (dạng thay thế giống như da nhân tạo) lên toà n bá»™ cÆ¡ thể cá»§a Sarah và dùng thuốc kiểm soát chảy máu bên trong, cô đã hồi phục mục cách rất nhanh chóng. Má»™t tuần sau da cá»§a Sarah đã má»c lại bình thưá»ng. Các bác sÄ© cho rằng nguyên nhân dẫn tá»›i tình trạng mất toà n bá»™ da cá»§a Sarah là do cô đã bị nhiá»…m má»™t loại chất hoại tỠđộc hại epidermal mà nó được tạo ra do hiện tượng dị ứng nặng vá»›i thuốc kháng sinh mà cô đã uống. 5. Em bé được sinh ra từ gan Gia đình Ncise Cwayita Ncise Cwayita, từ Nam Phi đã sinh má»™t bé gái khá»e mạnh nặng 2,8 kg mặc dù trên thá»±c tế em bé không há» phát triển trong tá» cung cá»§a mẹ mà là ở trong gan. Hiện tượng mang thai kỳ lạ nà y xảy ra do phôi đã bị rÆ¡i ra khá»i ống dẫn trứng và bám và o gan cá»§a ngưá»i mẹ (hiện tượng nà y được gá»i là mang thai ngoà i dạ con). Vì gan vẫn cung cấp rất nhiá»u dinh dưỡng cho phôi nên nó vẫn tiếp tục phát triển bình thưá»ng và được bảo vệ bởi nhau thai. Trong khi hầu hết các phôi hình thà nh ngoà i từ cung Ä‘á»u chết má»™t và i tuần sau đó thì em bé nà y vẫn phát triển khá»e mạnh bình thưá»ng. Cô bé được đặt tên lf “Nhlahla†trong tiếng Zulu có nghÄ©a là “may mắnâ€. Trên thế giá»›i ghi nháºn có 14 trưá»ng hợp các em bé được mang thai trong gan mẹ nhưng chỉ có 4 trưá»ng hợp trong số nà y sốt sót và chà o Ä‘á»i khá»e mạnh trong đó có bé Nhlahla. 6. Ngưá»i phụ nữ sinh 3 con bằng 2 tá» cung Hannah Kersey cùng chồng và 3 em bé vừa sinh Thông thưá»ng má»—i má»™t ngưá»i phụ nữ chỉ có má»™t tá» cung. Nhưng Hannah Kersey ở Northam, Devon, Anh lại có má»™t dị táºt ở cÆ¡ quan sinh sản khiến cô có tá»›i 2 tá» cung. Trong tháng 12 năm 2006, bất chấp tá»· lệ đánh cược là 25 triệu ngưá»i có má»™t, cô đã cho chà o Ä‘á»i 3 em bé khá»e mạnh từ 2 tá» cung cá»§a mình. Cặp song sinh Ruby và Tilly sinh ra từ má»™t dạ con trong khi em bé còn lại là Grace nằm riêng trong má»™t dạ con còn lại. Trên thế giá»›i có khoảng 70 trưá»ng hợp ghi nháºn phụ nữ có 2 tá» cung sinh con nhưng đây là trưá»ng hợp đầu tiên có má»™t ngưá»i phụ nữ cho sinh 3 từ 2 tá» cung. Dị táºt tá» cung kép thưá»ng không có triệu chứng và ngưá»i mắc dị táºt nà y chỉ phát hiện ra Ä‘iá»u đó khi Ä‘i kiểm y tế. Ở những phụ nữ có tá» cung kép thưá»ng sinh con thiếu tháng. 7. Cáºu bé có khuôn mặt giống mặt nạ Bé Kang Kang và khuôn mặt mặt nạ Má»™t cáºu bé 14 tháng tuổi ở Hồ Nam Trung Quốc sinh ra đã gặp má»™t di táºt hà m ếch biến dạng hiếm gặp khiến miệng cá»§a cáºu bị kéo lên tá»›i táºn mang tai và da mặt dầy lên trông giống như Ä‘ang Ä‘eo mặt nạ. Theo phá»ng Ä‘oán cá»§a các bác sÄ©, bé Kang Kang có thể bị biến dạng là do nhiá»…m bệnh khi mang thai hoặc ngưá»i mẹ đã dùng các loại thuốc chống chỉ định cho phụ nữ mang thai. 8. Cô gái 60 bữa mà vẫn… siêu gầy Lizzie Velasquez ăn 60 bữa má»—i ngà y mà vẫn siêu gầy Lizzie Velasquez ở Austin, Texas (Mỹ) tuy đã 21 tuổi nhưng chỉ nặng có 25,5 kg và gần như không có tà mỡ nà o dưới da dù cô thá»±c sá»± không phải là má»™t ngưá»i biếng ăn. Trên thá»±c tế, Lizzie cứ 15 phút lại phải ăn má»™t lần và má»—i ngà u phải ăn 60 bữa để duy trì sức khá»e nhưng vẫn không thể tăng cân được và cô có đôi mắt vá»›i 2 mà u sắc khác nhau. Theo các chuyên gia, Lizzie có thể đã mắc phải há»™i chứng di truyá»n hiếm gặp được gá»i là Progeroid (NPS) mà biểu hiện là là m tăng tốc độ lão hóa, đốt cháy các chất béo trong cÆ¡ thể dẫn tá»›i thái hóa tế bà o rất nhanh. Há»™i chứng nà y đến nay vẫn chưa có cách chữa trị. Nhưng bệnh táºt không thể há»§y há»a nghị lá»±c sống cá»§a Lizzie. Mặc dù nhiá»u lần đã phải đối mặt vá»›i thân chết nhưng cô vẫn quyết tâm theo há»c truyá»n thông tại đại há»c Texas và rất năng động. Lizzie muốn trở thà nh má»™t diá»…n giả Ä‘em lại cảm hứng và nghị lá»±c sống cho má»i ngưá»i và đang viết má»™t cuốn tá»± truyện dá»± kiến sẽ hoà n thà nh trong tháng 9 năm nay. 9. Không tiêm phòng vẫn thắng bệnh dại Jeanna Giese Jeanna Giese, ở Fon du Lac, Wisconsin (Mỹ) là ngưá»i đầu tiên trên thế giá»›i sống sót mà không tiêm phòng sau khi bị nhiá»…m bệnh dại và o năm 2004. Khi đó, Giese má»›i 15 tuổi và cô bị nhiá»…m virut bệnh dại do bị má»™t con dÆ¡i cắn. Vì vết thương khá nông nên cô bé đã chá»§ quan không Ä‘i tiêm phòng. 37 ngà y sau, các virut bệnh dại bắt đầu tấn công hệ miá»…n dịch cá»§a Giese. Sau đó, căn bệnh bắt đầu phát triển rất nhanh khiến tÃnh mạng cá»§a Giese bị Ä‘e dá»a nghiêm trá»ng. Thay vì tá» bá» hy vá»ng, má»™t chuyên gia vá» bệnh truyá»n nhiá»…m tên là Rodney Willoughby tại bệnh viện Nhi đồng ở Milwaukee đã quyết định thá» má»™t cách Ä‘iá»u trị má»›i để cứu mạng sống cá»§a cô bé. Ông cho chế má»™t loại cocktail đặc biệt cá»§a riêng mình gồm các loại thuốc giúp Giese rÆ¡i và o trạng thái hôn mê nhằm để bảo vệ não bá»™ cá»§a cô bé tránh khá»i sá»± tấn công cá»§a virut bệnh dại. Thá»i gian hôn mê sẽ giúp hệ miá»…n dịch cá»§a Giese phục hồi và đánh trả lại căn bệnh. Cách Ä‘iá»u trị nà y quả là vô cùng mạo hiểm nhưng nó đã có hiệu quả không ngá». 31 ngà y sau, Giese được chẩn Ä‘oán đã không còn virut nguy hiểm. Mặc dù quá trình Ä‘iá»u trị đã gây ra má»™t số tổn thương vá» não nhưng sau khi được Ä‘iá»u trị phục hồi chức năng, Giese đã nhanh chóng lấy lại được sá»± cân bằng rất nhanh trước sá»± kinh ngạc không ngá» cá»§a các bác sÄ©. Trong thá»±c tế, cách Ä‘iá»u trị cho Giese được gá»i là Milwaukee. Cho tá»›i nay nó vẫn Ä‘ang được thá» nghiệm và má»›i chỉ có 2 trong số 25 bệnh nhân đã được chữa khá»i bệnh dại bằng cách nà y trong đó có Giese. 10. Há»™i chứng mùi cá ươn Trimethylaminuria là má»™t dạng rối loạn trao đổi chất hiếm gặp gây ra do má»™t số loại enzyme phân há»§y chất trimethylamine (má»™t hợp chất được tạo ra bởi protein tiêu hóa vi khuẩn sống trong dạ dầy ngưá»i). Bệnh biểu hiện bằng cách các chất trên sẽ được đưa ra khá»i cÆ¡ thể thông qua mồ hôi và nước tiểu khiến ngưá»i mắc bệnh phát ra mùi hôi giống như mùi cá ươn. Bệnh không còn có má»™t biểu hiện nà o khác ngoà i mùi hôi cÆ¡ thể. Và tin xấu cho những ai mắc phải chứng bệnh hiếm gặp nà y là nó không thể chữa được. Bệnh chỉ có thể kiểm soát được thông qua chế độ ăn uống Ãt protein, hạn chế chất Choline (má»™t dạng amino axit có thể gây mùi hôi). Ngưá»i đầu tiên đỠcáºp tá»›i căn bệnh nà y trong văn há»c là William Shakespeare ở tác phẩm ’"The Tempest" khi ông nói vá» nhân váºt Caliban – má»™t ngưá»i bị xã há»™i ruồng bá». Caliban được mô tả như sau: “Chúng ta có gì ở đây? Má»™t ngưá»i đà n ông hay má»™t con cá? Äã chết hay còn sống? Anh ta tá»a ra má»™t thứ mùi giống như những con cá, má»™t thứ mùi rất xưa cÅ© và là mùi giống cá…â€. Trên thá»±c tế, bệnh Trimethylaminuria được y há»c ghi nháºn kể từ năm 1970.
Tags: Baostam
Tại Nam Cá»±c có má»™t vùng không nháºn mưa trong suốt hai triệu năm, còn má»™t tia sét ở Mỹ có độ dà i tá»›i 190 km. Những ká»· lục dưới đây được tổng hợp trên trang mediacaffeine.com. Tốc độ gió lá»›n nhất 512 km/h là tốc độ gió lá»›n nhất từng được ghi nháºn gần bá» mặt địa cầu. Tốc độ nà y được ghi nháºn và o ngà y 3/5/1999 khi má»™t tráºn lốc xoáy cấp F5 (cấp mạnh nhất) quét qua bang Oklahoma, Mỹ gây thiệt hại nghiêm trá»ng cho bang. Má»™t số báo cho rằng tốc độ gió chỉ đạt được tối Ä‘a khoảng 485 km/h. Tuy nhiên, Trung tâm Dá»± báo thá»i tiết quốc gia Mỹ khẳng định váºn tốc gió ở thà nh phố Norman, bang Oklahoma lên tá»›i 512 km/h. Trước đó, bang Oklahoma vẫn là nÆ¡i ghi nháºn được tốc độ gió nhanh nhất cÅ©ng trong má»™t tráºn lốc xoáy gần má»™t thị trấn mang tên Red Rock và o ngà y 26/4/1991 vá»›i váºn tốc đạt 460 km/h. NÆ¡i không có mưa trong hai triệu năm Hệ thống thung lÅ©ng Dry nằm ở Nam Cá»±c có nhiá»u đặc Ä‘iểm kỳ lạ. Nó là nÆ¡i duy nhất tại Nam Cá»±c không có băng tuyết bao phá»§ và cÅ©ng là nÆ¡i duy nhất trên hà nh tinh không nháºn được bất kỳ giá»t mưa nà o trong hai triệu năm qua. Ngoại trừ má»™t thung lÅ©ng có má»™t số hồ nước được những con sông trong ná»™i địa đổ và o trong mùa hè, còn lại các thung lÅ©ng khác Ä‘á»u không có chút hÆ¡i ẩm nà o (dù là nước, băng hay tuyết).
Nguyên nhân cá»§a sá»± tồn tại hệ thống thung lÅ©ng Dry là do những luồng gió khô thổi xuống vá»›i váºn tốc khoảng 320 km/h là m bốc hÆ¡i toà n bá»™ hÆ¡i nước. Äồng thá»i, các thung lÅ©ng nằm dưới chân dãy Trans-Antarctic là nÆ¡i hiện tượng bốc hÆ¡i còn diá»…n ra mạnh mẽ hÆ¡n cả tuyết rÆ¡i. Vì thế mà băng đá biến mất, để lại má»™t vùng đất hoang vắng, khô cằn. Vùng có nhiệt độ cao nhất Sa mạc Lut tại Iran có diện tÃch khoảng 480km2 và được gá»i là Gandom Beriyan (nghÄ©a là “lúa mì nướngâ€). Má»™t vệ tinh cá»§a NASA đã Ä‘o được nhiệt độ bá» mặt cá»§a sa mạc Lut và tuyên bố nó đạt mức 71oC. Äây là nhiệt độ cao nhất từng ghi nháºn được trên bá» mặt địa cầu.
Toà n bá»™ bá» mặt sa mạc được má»™t lá»›p dung nham Ä‘en bao phá»§. Lá»›p vá» Ä‘en nà y hấp thụ toà n bá»™ lượng tia nắng Mặt trá»i cá»±c mạnh. Sá»± chênh lệch nhiệt độ giữa sa mạc vá»›i những vùng đất cao xung quanh tạo nên má»™t luồng gió nóng dẫn thẳng và o sa mạc. Không có loà i sinh váºt nà o tồn tại được trên vùng đất nà y. Äó là lý do tại sao ngưá»i ta coi đây là vùng đất khô cằn nhất bên cạnh hệ thống thung lÅ©ng Dry tại Nam Cá»±c. NÆ¡i có nhiệt độ thấp nhất Nhiệt độ thấp nhất trên trái đất là – 89oC được ghi nháºn và o năm 1983 tại căn cứ Vostok cá»§a Nga ở Nam Cá»±c. Phần lá»›n Nam Cá»±c được bao phá»§ bởi băng và tuyết. Chúng phản xạ lại 75% bức xạ Mặt trá»i chiếu xuống Trái Äất. Bên cạnh đó, nhiệt độ mùa đông nÆ¡i đây còn chịu tác động cá»§a vÄ© độ, độ cao và hiện tượng không có ánh sáng Mặt trá»i và o mùa đông. Trên thá»±c tế, nhiệt độ thấp nhất thưá»ng xuất hiện và o khoảng cuối tháng 8, thá»i Ä‘iểm trước khi Mặt trá»i xuất hiện trở lại. Không chỉ là nÆ¡i lạnh nhất, ngoà i ra, Nam Cá»±c còn là nÆ¡i ẩm ướt và khô hạn nhất Trái Äất. NÆ¡i nháºn lượng mưa lá»›n nhất trong vòng 24 giá» Hòn đảo núi lá»a La Reunion nằm giữa Ấn Äá»™ Dương dưá»ng như đã chiếm hết lượng mưa cá»§a các vùng đất khác. Khó có thể tin rằng vùng đất nà y có lượng mưa lên tá»›i hÆ¡n 1,8 m má»™t ngà y.
Từ ngà y 15 đến 16/3/1952, thị trấn Cilaos tại trung tâm đảo Reunion đã nháºn má»™t lượng mưa xấp xỉ 1,9 m. Äây là lượng mưa trong vòng 24 giá» lá»›n nhất từng được ghi nháºn trên trái đất. Hòn đảo nà y cÅ©ng giữ kỉ lục vá» lượng mưa lá»›n nhất trong vòng 72 giá» - xấp xỉ 3,93 m tại miệng núi lá»a Commerson và o tháng 3/2007. Tia sét dà i nhất Sét Ä‘iện tÃch dương được hình thà nh tương tá»± như những tia sét thông thưá»ng, nhưng nó hình thà nh khi các hạt Ä‘iện tÃch di chuyển từ đất lên mây. Loại sét nà y mạnh hÆ¡n nhiá»u và có thể chứa nguồn năng lượng mạnh gấp 100 lần sét thưá»ng.
May mắn thay, những “siêu sét†nà y lại hiếm khi xuất hiện. Cứ 10 triệu tia sét thông thưá»ng thì má»›i có 5 sét Ä‘iện tÃch dương, hay còn gá»i là “siêu sétâ€. Bình thưá»ng, những tia sét ấy có thể đạt tá»›i độ dà i 13 – 16 km. Tia sét dà i nhất từng được ghi nháºn kéo dà i từ thà nh phố Waco tá»›i thà nh phố Dallas thuá»™c bang Texas, Mỹ sau khi trải qua quãng đưá»ng dà i 190 km. Vụ phun trà o núi lá»a lá»›n nhất Hố La Garita nằm trên miệng má»™t núi lá»a cùng tên ở phÃa tây nam bang Colorado, Mỹ. Má»™t vụ phun trà o đã tạo ra hố nà y. Äây là vụ phun trà o núi lá»a lá»›n nhất kể từ kỉ Ordovic (cách đây khoảng 443 triệu năm) vá»›i chỉ số phun trà o bằng 8 (mức mạnh nhất).
Mức độ phun trà o cá»§a núi La Garita đã vượt xa những gì từng được ghi nháºn trong lịch sá». Lá»›p tro bụi tạo ra được gá»i là Fish Canyon Tuff. Nó có thể tÃch khoảng 5.000 km3, đủ để lấp đầy hồ Michigan (diện tÃch 57.757 km2) và có thể đã bay xa tá»›i táºn bá» phÃa đông Bắc Mỹ và vùng Caribbe. Ngưá»i ta cho rằng lá»›p tro bụi bao phá»§ khu vá»±c bị vụ phun trà o La Garita tà n phá nà y ngà y nay chÃnh là bang Colorado. NÆ¡i sâu nhất
Vá»±c Mariana (hay Marianas) là nÆ¡i sâu nhất trong lòng đại dương và cÅ©ng là nÆ¡i sâu nhất trên bá» mặt lá»›p vỠđịa cầu. Nó nằm ở phÃa tây bắc Thái Bình Dương và kéo dà i từ phÃa đông đến phÃa nam quần đảo Mariana. Äá»™ sâu cá»±c đại cá»§a vá»±c đạt tá»›i khoảng 10,9 km. Khoảng cách từ đáy vá»±c tá»›i má»±c nước biển là 8.850 m - lá»›n hÆ¡n cả chiá»u cao đỉnh Everest. Tráºn động đất mạnh nhất Thà nh phố Valdivia tại Chile từng hứng chịu má»™t cÆ¡n địa chấn có cưá»ng độ 9,5 độ Richter và o ngà y 22/5/1960. Nó là tráºn động đất dữ dá»™i nhất từng được biết đến. CÆ¡n địa chấn tạo ra má»™t cÆ¡n sóng thần tà n phá nghiêm trá»ng bá» biển Chile vá»›i những con sóng cao đến 25 m. Các ngôi là ng ven biển như Toltén đã bị xoá sổ hoà n toà n.
Sau nà y, các nghiên cứu đã cho thấy tráºn động đất nà y thá»±c tế có tá»›i 37 tâm chấn. Chúng tạo thà nh má»™t đưá»ng từ bắc xuống nam vá»›i chiá»u dà i 1.350 km và xuất hiện từ 22/5 đến 6/6/1960. Các vùng dá»c bá» biển phÃa tây nước Mỹ, tại thà nh phố Crescent, bang California, Mỹ cÅ©ng bị ảnh hưởng bởi sóng thần từ Chile. Con sóng đầu tiên tá»›i bá» biển thà nh phố Crescent sau 15,5 giá» kể từ khi tráºn động đất xảy ra. Tại đây, những con sóng thần đạt độ cao 1,7m, nhưng không gây thiệt hại đáng kể.
Tags: Baostam
Cao nguyên đá xoắn, dòng sông năm mà u…là những kỳ quan khiến ngưá»i chiêm ngưỡng phải sững sở vì vẻ đẹp tá»± nhiên. 1. Cao nguyên đá xoắn (Mỹ) Kỳ quan đặc biệt nà y tá»a lạc tại cao nguyên Colorado - giáp biên giá»›i giữa hai tiểu bang Utah và Arizona (Mỹ). Vùng đất nà y giống như má»™t bảo tà ng cá»§a những sa thạch vá»›i những hình thù méo mó tương tá»± như những cá»™t trụ, hình nón hay cây nấm nhưng không còn nguyên dạng... Các lá»›p trầm tÃch là nguyên nhân xuất hiện những há»—n hợp mà u sắc độc nhất vô nhị trên các phiến đá khổng lồ, tạo nên hình ảnh cầu vồng tam sắc rá»±c rỡ vá»›i mà u và ng nhạt, hồng và đá». Những phiến đá kì lạ ở đây được hình thà nh từ ká»· Jura. Các nhà khoa há»c nghiên cứu cao nguyên đá nà y cho rằng tiá»n thân cá»§a những viên đá là những đụn cát bị vôi hoá qua nhiá»u năm theo phương thẳng đứng và nằm ngang. Các hiện tượng thiên nhiên như mưa và gió đã là m xói mòn và tạo nên tuyệt tác kỳ vỹ. 2. Thác Ä‘uôi ngá»±a (Mỹ) Thác Ä‘uôi ngá»±a nằm ở công viên quốc gia Yosemite,California. Äây là ngá»n thác thay đổi theo mùa, nÆ¡i nà y chỉ có nước và o đầu mùa xuân. Và o tháng Hai hà ng năm, dòng thác sẽ bừng sáng và o lúc mặt trá»i lặn và phản chiếu sắc cam rá»±c rỡ. Ngá»n thác dốc xuống thà nh hai con suối chảy cạnh nhau, vá»›i độ dốc 470m và 480m. 3. Caño Cristales - Dòng sông ngÅ© sắc (Columbia) Ở táºn cùng phÃa Nam Colombia, công viên tá»± nhiên quốc gia nÆ¡i có diện tÃch lên đến 650.000 km2 nà y là địa Ä‘iểm tuyệt vá»i để chúng ta có thể chiêm ngưỡng những thác nước hùng vÄ©, những dòng sông lá»›n và những đồng cá» hoang sÆ¡ rá»™ng mênh mông. Và ng, xanh da trá»i, xanh lá cây, Ä‘en và đỠlà năm mà u cá»§a con sông. Nước ở dòng sông ngÅ© sắc có mà u thay đổi theo mùa vì lòng sông chứa những hòn đá phá»§ đầy rêu và tảo. Và dụ như mà u đỠđược mang lại do má»™t loại thá»±c váºt có tên Macarenia Clavigera. 4. Vùng đất muối Maras (Peru) Cách thà nh phố sầm uất Cuzco (Peru) 40km là thị trấn Maras, thung lÅ©ng Thánh thuá»™c ná»n văn minh Inca. Thị trấn nà y nổi tiếng vá»›i nghá» là m muối truyá»n thống.  5. Hòn đảo Socotra ÄÆ°á»£c tách ra khá»i các khối lục địa từ 18 triệu năm trước, đảo Socotra thuá»™c cá»™ng hoà Yemen vá»›i má»™t quang cảnh hết sức độc đáo gây ấn tượng mạnh cho những ngưá»i may mắn được chiêm ngưỡng. Hòn đảo nà y thu hút khách du lịch bởi những thứ mà há» không thể tìm thấy ở bất cứ đâu trên hà nh tinh nà y. Há» sẽ như lạc và o vùng đất cá»§a trà tưởng tượng vá»›i 700 loà i động thá»±c váºt cá»±c kì quý hiếm mà đặc trưng là cây máu rồng và hoa hồng sa mạc. Socotra có nhiệt độ cao và hệ sinh thái Ä‘a dạng nên còn được mệnh danh là "Galápagos cá»§a Ấn Äá»™ Dương" (Galápagos - hòn đảo du lịch nổi tiếng cá»§a Ecuador). 6. Thung lÅ©ng khô hạn ở dãy núi Antarctica (Anh) Thung lÅ©ng khô McMurdo gồm má»™t dãy núi ở khu vá»±c núi Antarctica gần vá»›i vùng đất Victoria. Vá»›i diện tÃch 4800 km2, thung lÅ©ng nà y chúng chiếm 0,03% diện tÃch cá»§a lục địa. Má»™t phần cá»§a dãy thung lÅ©ng nà y đã trở thà nh cảnh quan thiên nhiên cần được bảo vệ và o năm 2004. 7. Hồ dung nham tại núi lá»a Erta Ale (Ethiopia)  Erta Ale được che chắn bởi dãy núi dà i Afar, đông nam Ethiopia. Äây là núi lá»a Ä‘ang hoạt động mạnh nhất tại Ethiopia. Ngá»n Erta Ale cao 613m vá»›i má»™t trong bốn hồ dung nham còn sót lại trên thế giá»›i.
Tags: Baostam
"Dưá»ng như có má»™t sức mạnh nà o đó đã mách bảo tôi phải rá»i ngay chá»— đứng. Tôi đã là m thế và tôi thoát chết"... Cho đến bây giá», các nhà khoa há»c vẫn nghiên cứu để tìm lá»i giải cho những linh cảm hay còn gá»i là giác quan thứ 6 cá»§a con ngưá»i. Câu há»i đặt ra là những linh cảm mà con ngưá»i trải qua là do sức mạnh siêu nhiên nà o đó “điá»u khiển†hay chỉ là thuá»™c tÃnh tá»± nhiên cá»§a loà i ngưá»i. Tuy nhiên, cho đến nay, câu trả lá»i vẫn nằm trong vòng… bà ẩn. 1. Phát minh ra định luáºt tuần hoà n nhá» giấc mÆ¡ Nhà bác há»c Nga Mendeleev Không phải bá»—ng nhiên nhà bác há»c Nga Mendeleev (1834-1907) phát minh ra định luáºt tuần hoà n các nguyên tố hóa há»c, theo tà i liệu lịch sá» ghi chép lại thì Mendeleev đã thấy kết quả cá»§a toà n bá»™ bảng tuần hoà n trong giấc mÆ¡ cá»§a mình. ChÃnh vì thế, nhà bác há»c nà y chỉ việc ngồi dáºy và ghi chép lại. Tất nhiên ông cÅ©ng đã phải trải qua rất nhiá»u cuá»™c nghiên cứu má»›i dẫn đến giấc mÆ¡ nà y. 2. Äoán biết cái chết cá»§a ngưá»i khác Nhà thÆ¡ Lermontov Câu chuyện nà y được kể lại bởi nhà thÆ¡ Nga Lermontov (1814-1841) khi ông còn là sÄ© quan biên phòng ở Kabkaz. Ông kể rằng, má»™t hôm ông Ä‘ang ngồi đánh bà i vá»›i những ngưá»i lÃnh khác thì thấy má»™t ngưá»i có vẻ mặt khác lạ so vá»›i ngà y thưá»ng nên ông nói: "Có lẽ anh nên ngá»§ lại ở đồn biên phòng đêm nay để sáng mai hãy vá» nếu không anh sẽ bị chết bất đắc kỳ tỠđêm nayâ€. Tuy nhiên ngưá»i nà y không tin và trên đưá»ng vá» anh đã bị má»™t kẻ say rượu đâm chết. 3. Thoát chết nhá» "giác quan thứ 6" Nhà chÃnh trị ngưá»i Anh Churchchill Äó là các trưá»ng hợp cá»§a nhà chÃnh trị ngưá»i Anh Churchchill (1874-1965), được giải thưởng Nobel văn há»c năm 1953, hai lần là m Thá»§ tướng nước Anh (1940-1945) và (1951-1955). Má»™t lần ông thoát chết trong tráºn oanh tạc cá»§a không quân phát xÃt Äức là nhá» linh tÃnh. Năm 1944, ông Churchchill vừa chuẩn bị rá»i tráºn địa tên lá»a thì máy bay oanh tạc cá»§a Äức đến. Ngưá»i lái xe vá»™i và ng lái xe Ä‘i nhưng Churchchill cảm thấy không an toà n và ông không chịu và o xe dù má»i ngưá»i yêu cầu. Tháºm chà ông còn chạy ra phÃa sau. Äúng lúc ấy, má»™t quả bom nổ ngay cạnh cá»a xe, ngay chá»— Churchchill vừa đứng. Churchchill từng viết trong hồi ký: "Dưá»ng như có má»™t sức mạnh nà o đó đã mách bảo tôi phải rá»i ngay chá»— đứng. Tôi đã là m thế và tôi thoát chết." 4. Cứu con từ trong… má»™  Linh cảm cá»§a ngưá»i mẹ đã cứu con thoát cái chết khi đã nằm trong má»™ (ảnh minh há»a)
Trưá»ng hợp nà y diá»…n ra từ năm 1994, thá»i báo Scandal cá»§a Mỹ đã đăng má»™t câu chuyện lạ vá» giấc mÆ¡ cá»§a má»™t ngưá»i mẹ. Äó là và o năm 1865, má»™t cáºu bé tên là Maks Hoffman 5 tuổi ở bang Wisconsin đã qua Ä‘á»i bởi căn bệnh tả và má»i ngưá»i đã chôn chú bé. Ngay đêm hôm bị chôn cất, ngưá»i mẹ đã nghe thấy tiếng cáºu con trai cá»§a mình kêu cứu trong giấc mÆ¡. Bà liá»n gá»i chồng xin ông cứu con nhưng ngưá»i chồng từ chối và cho rằng vợ mình vì quá thương nhá»› con nên thế. Nhưng đêm sau nữa, bà mẹ lại mÆ¡ thấy con mình kêu cứu trong tư thế nằm nghiêng vá» phÃa bên phải, 2 tay xếp dưới má phải. Bà đã cầu xin ngưá»i nhà là m theo ý nguyện cá»§a mình. Thương tình, má»i ngưá»i đồng ý và đà o má»™ cáºu bé lên. Giác quan thứ 6 cá»§a con ngưá»i cho đến nay vẫn là má»™t bà ẩn đối vá»›i nhân loại Khi nắp quan tà i vừa mở, ai cÅ©ng sá»ng sốt vì thấy cáºu bé nằm đúng tư thế mà ngưá»i mẹ nhìn thấy trong mÆ¡. Dù không còn có dấu hiệu cá»§a sá»± sống nhưng ngưá»i cha bá»—ng nhiên bế cáºu bé lên mặt đất và là m hô hấp nhân tạo. Sau 1 giá», cáºu bé đã tỉnh. Cả gia đình đưa cáºu bé đến bệnh viện và Ãt ngà y sau thì bệnh tả đã được chữa khá»i hoà n toà n. Maks Hoffman đã sống tá»›i 80 tuổi (1860-1940) tại thà nh phố Lincoln (bang Iowa, Mỹ).
Tags: Baostam
Trung bình, má»i máy bay dân dụng cá»§a Mỹ Ä‘á»u bị sét đánh Ãt nhất má»™t lần má»—i năm. Thế nhưng, từ năm 1967 đến nay, không má»™t máy bay dân dụng nà o cá»§a Mỹ bị rÆ¡i vì sét đánh. Äiá»u nà y cho thấy, công nghệ hiện đại có thể đảm bảo độ an toà n gần như tuyệt đối cho các chuyến bay trước tác động cá»§a sét. "Phép mà u cá»§a thượng đế"... Sáng thứ Hai, 16/7 theo giỠđịa phương, má»™t chiếc máy bay Boeing 737-700 cá»§a hãng hà ng không Aires (Colombia) đã vỡ là m nhiá»u phần khi Ä‘ang hạ cánh. Sá»± kiện nà y được gá»i là "phép mà u cá»§a thượng đế" vì trong số 131 ngưá»i có mặt trên máy bay, duy nhất 1 trưá»ng hợp tá» vong. Mặc dù nhiá»u nguồn tin cho rằng, máy bay đã bị sét đánh ngay trước khi hạ cánh, nhưng theo Gustavo Barrero, má»™t sÄ© quan cao cấp cá»§a Không quân Colombia, đây chưa chắc là nguyên nhân cá»§a vụ tai nạn, và kết luáºn cuối cùng chỉ được đưa ra sau khi kết thúc cuá»™c Ä‘iá»u tra. Trên thá»±c tế, trong những năm 1940 - 1960, đôi khi vẫn xảy ra các vụ rÆ¡i máy bay do sét đánh cháy bình nhiên liệu, há»ng hệ thống Ä‘iện tá»... Nhưng từ đó đến nay, hà ng loạt các công nghệ má»›i được áp dụng đã khiến những vụ tai nạn nà y trở thà nh quá khứ. Äầu những năm 1980, NASA đã thá»±c hiện má»™t dá»± án xem xét ảnh hưởng cá»§a sét đến các thế hệ máy bay hiện đại. Bruce Fisher và đồng nghiệp đã chá»n má»™t cách nghiên cứu cá»±c kỳ mạo hiểm: bay thẳng và o các vùng giông bão, để cho sét đánh và o máy bay cá»§a mình và xem Ä‘iá»u gì xảy ra, thay vì ngồi tÃnh toán bằng các mô hình trên máy tÃnh. Trong 8 năm thá»±c hiện dá»± án, chiếc F-106B cá»§a nhóm nghiên cứu đã bay gần 1.500 chuyến và o vùng thá»i tiết nguy hiểm, bị sét đánh trúng hÆ¡n 700 lần nhưng vẫn trở vá» an toà n. ... và phép mà u cá»§a công nghệ CÅ©ng giống như Bruce Fisher, hà nh khách và phi hà nh Ä‘oà n trên những chuyến bay thương mại ngà y nay có thể nhìn thấy ánh chá»›p và nghe thấy tiếng động lá»›n nếu máy bay cá»§a há» bị sét đánh trúng. Nhưng sẽ không có gì nghiêm trá»ng xảy ra. Edward Rupke, kỹ sư trưởng cá»§a Lightning Technologies, công ty hà ng đầu thế giá»›i vá» công nghệ chống sét cho biết, hầu hết vá» máy bay được chế tạo chá»§ yếu bằng nhôm, má»™t chất liệu dẫn Ä‘iện rất tốt, hoà n toà n không có khe hở, nên khi bị sét đánh, dòng Ä‘iện sẽ chỉ di chuyển dá»c theo lá»›p vá» ngoà i cá»§a máy bay mà không gây ảnh hưởng gì đến bên trong.
Má»™t số loại máy bay hiện đại vá» bằng composite dẫn Ä‘iện kém sẽ được bá»c thêm má»™t lá»›p lưới má»ng bằng đồng để chống sét. Hệ thống dây dẫn dà i hà ng kilomét, máy tÃnh và các thiết bị Ä‘iá»u khiển khác cá»§a máy bay được bảo vệ bằng các lá»›p bá»c chống sét và thiết bị triệt xung đột biến Ä‘iện hiện đại do Cục Hà ng không Liên bang Mỹ (FAA) hoặc các cÆ¡ quan chức năng tương tá»± ở các nước sản xuất máy bay kiểm định. Hệ thống nhiên liệu cá»§a máy bay, bao gồm khoang chứa, ống dẫn, đưá»ng cấp, nắp Ä‘áºy được thiết kế và chế tạo để không má»™t tia lá»a nhá» nà o có thể bùng phát trong trưá»ng hợp bị sét đánh trúng. Phần vá» máy bay bên ngoà i khoang chứa xăng phải đủ dà y để không bị cháy thá»§ng. Phần mÅ©i hình chóp nón chứa radar và các thiết bị bay khác cÅ©ng được chú ý đặc biệt khi chế tạo máy bay. Äể đảm bảo hoạt động cá»§a radar, phần vỠở đây không thể là m bằng các chất dẫn Ä‘iện. Thay và o đó, các dải phân tán sét sẽ được gắn bên ngoà i mÅ©i máy bay. Dải phân tán sét có thể bao gồm các thanh kim loại, hoặc má»™t loạt các Ä‘inh tán bằng chất liệu dẫn Ä‘iện Ä‘Ãnh gần nhau trên má»™t băng chất dẻo. Thiết bị nà y hoạt động tương tá»± như cá»™t thu lôi cá»§a các tòa nhà . Máy bay là m phát ra tia chá»›p Các nhà nghiên cứu cá»§a CÆ¡ quan Nghiên cứu Hà ng không VÅ© trụ quốc gia Pháp (ONERA) nháºn thấy rằng, khi má»™t chiếc máy bay bị sét đánh, không phải là máy bay chặn lại tia chá»›p mà chÃnh máy bay là m tia chá»›p đó phát ra. “Mây giông có thể tạo ra má»™t luồng Ä‘iện mạnh và biến thà nh từ trưá»ng tÄ©nh Ä‘iện. Khi máy bay cách đám mây nà y khoảng 10 - 18km, các Ä‘iểm nhá»n từ phần mui, hay đầu cánh máy bay sẽ khuếch đại trưá»ng Ä‘iện từ, tạo ra sá»± phóng Ä‘iện – giống như dưới mặt đất, hiện tượng nà y vẫn thưá»ng xảy ra tại các Ä‘iểm nhá»n như nóc nhà cao tầng, đỉnh núi,… Các nhà nghiên cứu đã quan sát được hÆ¡n 60 tia chá»›p trong quá trình là m thà nghiệm Ä‘á»u được phát ra từ máy bay. Chuyện gì xảy ra khi máy bay bị sét đánh? Äầu tiên, tia chá»›p “tấn công†má»™t Ä‘iểm nhá»n, xa nhất cá»§a máy bay như mÅ©i hay đầu cánh. Máy bay vẫn tiếp tục xuyên qua tia chá»›p khi đó đã chạm đến những Ä‘iểm khác ở phần thân máy, khiến cho máy bay nằm trong má»™t vòng Ä‘iện trưá»ng giữa các vùng cá»±c đối nghịch nhau. Dòng Ä‘iện sẽ Ä‘i qua lá»›p vá» ngoà i và các phần cấu trúc khác cá»§a máy bay, rồi thoát ra ở những Ä‘iểm nhá»n cuối, chẳng hạn như Ä‘uôi máy bay. Các phi công đôi khi cÅ©ng có báo cáo vá» tình trạng rung chuyển ánh sáng nhất thá»i hay những là n sóng nhiá»…u thiết bị thoáng qua. Máy bay nhá» Ãt “tổn thương†hÆ¡n Ước tÃnh trung bình má»—i máy bay thương mại cá»§a Mỹ bị sét đánh hÆ¡n 1 lần má»—i năm. Và trên thá»±c tế, máy bay thưá»ng gặp sét khi bay qua những vùng mây tÃch Ä‘iện lá»›n. Trong những trưá»ng hợp nà y, tia chá»›p phát ra ở máy bay và “biến mất†trong những hướng Ä‘iện tÃch ngược chiá»u. Mặc dù, những gì ghi nháºn được còn rất Ãt á»i, nhưng các máy bay tư nhân và máy bay thương mại loại nhá» thưá»ng Ãt bị sét đánh hÆ¡n.
Tags: Baostam
|